Global Times

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanlığı, Beijing geçen hafta cumartesi günü, ABD hükümetinin Taiwan ile “derinleşen gayriresmi ilişkilerini” yansıtan ilişkilerini teşvik etmek için ABD hükümetinin adadaki muhatapları ile ilişkileri ile ilgili yeni yönergeler yayınladığını açıkladı.

Hem kıta Çin’i hem de Taiwan’daki gözlemciler, yeni yönergelerin Washington’ın kıta Çin’inin nasıl tepki göstereceğini denemek için giriştiği bir hareket olduğuna ama ABD ile Taiwan adası arasındaki ilişkilerde kaliteli bir değişiklik olmayacağına inanıyor.

Reuters’ın cumartesi günkü haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü yeni yönergelerin, örneğin, adadan yetkililerle yapılacak çalışma-düzeyi toplantılarının şimdi ABD federal binalarında yapılmasının teşvik edildiğini ve aynı zamanda Taiwan temsilci bürosunda yapılabileceği anlamına geldiğini söyledi.

Çin sosyal Bilimler Akademisi’nde ABD araştırmaları uzmanı olan Lü Xiang yeni yönergelerin içeriğinin ne olduğunun değil, yeni anlayışın hangi ölçüde uygulanacağının önemli olduğunu bildirdi. Lü Global Times’a cumartesi günü, “Taiwan kartı, ABD’nin Çin’i kontrol altına alacağı son kart. Dolayısıyla, Washington gerçekten bunu kullanmadan önce çok dikkatli davranacak. ABD uzun dönemde etkili olması için kartı elinde tutmayı tercih edecektir.” dedi.

Lü, eğer ABD adaya Dışişleri Bakanı düzeyinde yetkililer gönderirse, ya da Taiwan’ın savunma ve dış ilişkiler otoritesinden bölgesel liderler herhangi bir federal binada kabul edilirse, o zaman bunun ABD’nin Taiwan konusunda sırını tamamen geçtiği anlamına geleceğini ve Çin’in karşı önlemlerinin daha önce benzeri görülmemiş önlemler olmak zorunda olacağını kaydetti.

Taipei’de yaşayan Siyaset Bilimci ve Komintag (KMT) Üyesi Chang Ya-chung de, “Taiwan kartı”nın ABD içini iyi bir kart olduğunu, bu yüzden Taiwan adasının avantajlarını kendi çıkarlarına hizmet etmek için tümüyle kullanacağını söyledi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın yeni yönergelerle ilgili açıklamasından kısa süre önce Financial Times’da yayınlanan bir haberde, bir ABD yetkilisinin, halen ABD’nin “Tek-Çin” politikasını zorlaştıracak Twin Oaks’da önemli Taiwan bayramlarında yapılacak etkinliklere yetkililerin katılmasını engelleme gibi bazı “önlemler” olabileceğini söylediği belirtildi.

Chang, “ABD, Taiwan ile ilişkilerini mümkün olduğu kadar iyileştirecektir ama adayı bir ‘ülke’ olarak görme konusunda asla üst çizgiyi aşmayacaktır.” dedi. Chang ayrıca “ABD’nin yeni yönergelerinin sadece kıta Çin’ini kışkırtmak ve Demokratik İlerici Parti’yi (DPP) daha da güçlendirmek için girişilen bir hareket olduğunu” belirterek, yeni yönergelerin ABD’nin Taiwan adası ile ilişkilerinde bir “dönüm noktası” olarak görülemeyeceğini vurguladı. Chang’e göre, ABD,  kıta Çin’i ile “tamamen bozuşup” Taiwan adası ile ilişkilerini gayriresmi bir ilişkiden resmi bir ilişkiye çevirirse, ancak bunun yapısal bir değişiklik olarak adlandırılabileceğini, şimdi bunun sadece bir taciz hareketi olduğunu söyledi.

ÇİN HÜKÜMETİ TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ KORUMA KONUSUNDA SAĞLAM BİR GÜCE SAHİP

Eski ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Donald Trump’ın başkanlık dönemi bitmeden birkaç gün önce ocak ayında ABD yetkilileri ile Taiwan adası yetkililerinin ilişkileri üzerindeki yasağı kaldırdığını ilan etmişti. Ama bu konuda hiçbir gerçek adım atılmadı. Bunun yanı sıra, Trump yönetimi ABD’nin İngiltere Büyükelçisi Kelly Craft’ın neredeyse görev süresinin son dakikasında Taiwan’a yapacağı ziyareti de iptal etti.

Lü, ABD Dışişleri Bakanlığının yeni yönergelerle ilgili açıklamasının Pompeo’nun iddiasından geri adım atmak olduğunu, bunun da Washington’ın ada ile ilişkilerinde halen sınırlar olduğu anlamına geldiğini kaydetti. Fakat mevcut sınırlamalarla karşılaştırıldığında, yeni yönergeler aslında ABD’nin ada ile sözüm ona gayriresmi ilişkilerini biraz ileri götürdü. Lü, “açıklamanın ABD’nin kendisiyle çeliştiğini gösterdiğini” söyledi.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerikan Araştırmaları Enstitüsü üst düzey araştırmacılarından ve başkan yardımcısı Yuan Zheng, Global Times’a daha önceki bir demecinde, Biden yönetiminin Trump’ın Craft’ın gezisini son dakikada iptal etmesinden alacağı iki ders olduğunu söylemişti. Yuan, “İlk olarak, ABD eğer Çin’i Taiwan sorununda rahatsız ederse büyük bir risk alır. İkincisi, Çin hükümeti ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğünü koruma konusunda sağlam bir irade ve güce sahiptir.” dedi.

Yuan Global Times’a 31 Mart’ta verdiği demeçte, “Biden yönetimi ABD’nin Taiwan’la ilgili uzun dönemli ‘stratejik belirsizliğinden’ kolayca vazgeçemez. ‘Stratejik belirsizliği’ terk etmek ABD’yi, ya büyük bir bedel ödeyeceği ya da uluslararası imajını büyük ölçüde etkileyeceği bir ikileme sürükler.” dedi.