Xinhua

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dâhil Batı’daki Çin karşıtı bazı güçler Çin’in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi ile ilgili bol miktarda yanlış enformasyon uydurdu ve yaydı.

Xinjiang’la ilgili sorunlar asla insan hakları, etnik köken ya da dinle ilgili değil, aksine şiddetli terörizm ve ayrılıkçılıkla mücadele sorunlarıdır. Çin hükümeti Xinjiang’da yasalara uygun olarak terörizmle mücadele ve radikallikten kurtarma çabaları başlattı ve bu çabalar bütün etnik gruplardan insanların coşkulu desteğini aldı.

Bölgedeki insanlar barış ve refahı benimsemeye devam etti ve Xinjiang toplumu düzenli bir şekilde kalkınmaya devam ediyor. Bu gerçekler Xinjiang konusundaki yalanları çürütmek için en güçlü araçlardır. Gerçekler ve hakikat sonunda bütün yalanları bastıracaktır.

ÖN SÖZ

Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi güzellik, çeşitlilik ve birlik toprağıdır. Bölgedeki 56 etnik grup, farklı etnik gruplardan insanların barış ve uyum içinde yaşayıp çalışmasıyla birlikte, güzel bir ana vatan kurmak, toplumsal istikrarı devam ettirmek ve ekonomik kalkınma ile refahı gerçekleştirmek, kültürel mirasın korunmasını, etnik birliği ve uyumu ve din özgürlüğünü geliştirmek için, tıpkı nar tanelerinin birbirine yapışması gibi bir ailenin üyeleri olarak yakından bütünleşmişlerdir.

Ancak ABD dâhil Batı’daki Çin karşıtı bazı güçler Çin’in Xinjiang ile ilgili bol miktarda yanlış enformasyon uydurdu ve yaydı. Çin’in imajına çamur attılar, Xinjiang’daki politikalarına iftira attılar, Çin’in içişlerine karıştılar ve uluslararası toplumu kandırmaya ve Xinjiang’da istikrar ve kalkınmayı engellemeye çalıştılar.

Yalanlar bir süre insanları yanıltabilir ama dünyanın güvenini kazanamaz. Gerçekler ve hakikat sonunda bütün yalanları bastırır. Xinjiang’la ilgili sorunlar asla insan hakları, etnik köken ya da dinle ilgili değil, aksine şiddetli terörizm ve ayrılıkçılıkla mücadele sorunlarıdır. Çin hükümeti Xinjiang’da yasalara uygun olarak terörizmle mücadele ve radikallikten kurtarma çabaları başlattı ve bu çabalar bütün etnik gruplardan insanların coşkulu desteğini aldı.

Bölgedeki insanlar barış ve refahı benimsemeye devam etti ve Xinjiang toplumu düzenli bir şekilde kalkınmaya devam ediyor. Bu gerçekler Xinjiang konusundaki yalanları çürütmek için en güçlü araçlardır.

Çin karşıtı güçlerin Xinjiang’la ilgili uydurduğu bazı söylenti ve yalanları anlattığımız yazı dizimizin ikinci bölümünü sunuyoruz.

Yalan 6: Xinjiang’daki mesleki eğitim ve öğretim merkezlerinde, eğitim görenler üzerinde “dini kontrol”, siyasal olarak beyin yıkama, tehdit ve işkence uygulandı.

Gerçek: Mesleki eğitim ve öğretim merkezleri, eğitim görenlerin din ve inanç özgürlüğüne, etnik gelenek ve göreneklerine, kendi etnik dillerini konuşma ve yazmada kullanma haklarına tam olarak saygı göstermekte ve korumaktadır. Eğitim alanlar, evlerinde yasal dini faaliyetlere katılıp katılmamaya kendileri karar verebilirler; farklı besleyici Müslüman yemekleri ücretsiz olarak verildi ve merkezlerdeki yönetmelikler, eğitim müfredatı ve menülerin tamamında standart Çincenin yanı sıra yerel etnik diller kullanıldı.

Mesleki eğitim ve öğretim merkezlerinde eğitim görenlerin kişisel özgürlüğü ve itibarı tam olarak garanti altındadır. Bu merkezlerde, eğitim görenlerin düzenli olarak evlerine gitmelerine, kişisel işlerini yapmak için izin istemelerine ve yazışma özgürlüğünden yararlanmalarına olanak sağlayan yatılı eğitim modeli uygulandı. Merkezlerde, aşağılamanın ve kötün davranmanın herhangi bir biçimi kesinlikle yasaklandı. “Etnik azınlıkları baskı altına almak” ya da “Müslümanlara zulmetmek” gibi şeyler yoktu.

Merkezler iyi donanımlı tesislere sahipti. Yurtlar, radyo, televizyon, klima ve elektrikli fanlar ile donatıldı. Tıbbi tesisler, yasal danışmanlık ve akıl danışmanlığı odaları ilgili hizmetleri ücretsiz olarak sağlıyordu. Merkezlerde, basketbol, voleybol ve masa tenisi için spor salonları, okuma odaları, bilgisayar odaları ve sinema salonları gibi kültürel faaliyet tesislerinin yanı sıra küçük dinlenme salonları ve açık hava sahneleri gibi kültür ve sanat performansı salonları vardı. Eğitim görenlerin çalışma, yaşam ve eğlencede farklı ihtiyaçlarını maksimum seviyede karşılamak için halk şarkıları, danslar ve spor yarışmaları gibi müfredat dışı faaliyetler düzenli olarak yapıldı. Bütün eğitim görenler kamu emeklilik ve sağlık sigortası programlarına dâhil edildiler ve ücretsiz sağlık muayenelerinden geçirilmeye hak kazandılar.

Yalan 7: Ülke dışındaki bazı Uygurlar yabancı medya ve sosyal medya platformlarında, “Xinjiang’daki akrabaları ya da arkadaşlarıyla bağlantı kuramadıklarını ve kayıp olduklarını” iddia ediyorlar.

Gerçek: Xinjiang, yasalara göre, Uygurlar dâhil olmak üzere bütün etnik gruplardan kişilerin seyahat özgürlüğünü ve ülke dışındaki akrabalarıyla iletişimini korur.

İlgili dairelerle yapılan doğrulamalar, yurt dışındaki “Doğu Türkistan” ayrılıkçılarının sözünü ettiği gibi “kayıp” olduğu iddia edilen bazı kişilerin normal bir yaşam sürdüğü, diğer “kayıp” vakaları raporlarının tamamen uydurma olduğunu gösteriyor.

Avustralya televizyonu ABC (Australian Broadcasting Corporation), bir defasında, Avustralya’da yaşayan Çin vatandaşı Azmat Ömer’in, Xinjiang’da yaşayan ailesiyle bağlantısını kaybettiği iddiasını yayınladı. Ömer’in yakınları babası, üvey annesi, üç erkek kardeşi, iki kız kardeşi ve 20 diğer akrabalarından oluşuyordu. Ancak gerçek şu ki; Çin’deki bütün akrabaları normal bir yaşam sürdürüyor.

Şubat 2020’de Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi toplantısı sırasında, “Dünya Uygur Kongresi” Cenevre’deki BM binası dışında bir gösteri düzenledi. Gösteride, sözde “Çin hükümetinin zulüm ettiği Uygurların” fotoğrafları gösterildi. Bu fotoğraflar daha sonra kirletilmiş bilgi olarak gözden düştü. Bu fotoğraftakiler normal yaşamlarına devam ediyorlar. Ayrılıkçı gruplar onların fotoğraflarını ve kişisel bilgilerini çaldı.

Yalan 8: Xinjiang, Uygurları yok etmek için koronavirüsü kullanıyor, bulaşmadan sonra birçok trajik ölüm meydana geldi.

Gerçek: Covid-19 salgınının ortaya çıkmasından bu yana Xinjiang, virüse karşı mücadelesini kararlı biçimde sürdürüyor ve kısa süre içinde etkili biçimde salgını kontrol altına aldı. Devlet Konseyi ortak önleme ve kontrol mekanizmasından uzman ekibin desteğiyle yerel hükümet, hastaları tedavi etmek için elinden gelen bütün çabaları gösterdi. Bölgesel hükümet, farklılaştırılmış, bilimsel önlemlerle hedeflenmiş önleme ve kontrol yaklaşımını kabul etti. Ayrıca, virüsün yayılma hızını azaltmak için kalabalık ve önemli mekânlar gibi yerlerde salgının önlenmesi ve kontrolünü güçlendirdiler. Yerel hükümet ayrıca, yeterlilik, kalite ve istikrarlı fiyatları sürdürürken, gıda ve diğer günlük ihtiyaçların üretimi ve arzını sağlamak için her türlü çabayı gösterdi. Bu önlemler, Xinjiang’daki farklı etnik gruplardaki insanlar tarafından yaygın biçimde desteklendi. Birlikte gösterilen çabalar sayesinde Xinjiang’daki 826 teyitli Covid-19 vakasının tamamı, tek bir ölüm bile olmadan tedavi edildikten sonra hastaneden taburcu edildi.

Yalan 9: Çin, Xinjiang’dan sistematik olarak 80 bin Uygur’u, başka eyaletlerdeki fabrikalara “zorla çalıştırmak” için görevlendirdi.

Gerçek: Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi hükümeti, istihdamı ilerletmek için güçlü bir sorumluluk duygusuyla çalışıyor. Güney Xinjiang, düşük seviyede sanayileşme ve kentleşmeyle az gelişmiş bir bölge, bu bölgede birçok insan iş fırsatı eksikliği yüzünden yoksulluk sıkıntısı çekiyor. Bu gerçekler temelinde, her seviyede yerel hükümetler istihdamı sağlamak gereğince bu kişilere yardım için aktif önlemler aldı. Bu önlemler, yakınlarda iş fırsatları yaratma, Xinjiang’daki diğer bölgelerde çalışma olanakları sağlama ve Xinjiang’a yardımcı olmak için eşleştirilmiş kentler ve diğer eyaletlere çalışma gücü transfer etmeyi kapsıyor. Bu tür önlemler, farklı etnik gruplara çalışma ve istihdam hakkını garanti ederken, sakinlerin istihdam yoluyla yoksulluğun üstesinden gelmesine ve tatmin edici bir yaşam sürmelerine yardım etti.

2018 yılından bu yana Xinjiang’ın güneyinden çok yoksul ailelerden 151 bin kişi evlerinden uzakta iş sahibi olmayı güvenceye aldı. Onların çoğu Xinjiang’ın diğer kesimlerinde çalışırken, yaklaşık 14 bin 700’ü köylüleri ve akrabaların yardımıyla ya da insan kaynakları kurumları aracılığıyla bölge dışında çalıştı. Xinjiang dışında çalışanlar gelenek ve görenek, dil ve kültürlerini sürdürme haklarına sahipler ve dini inanışları tam olarak garanti altındadır. Birçoğunun yıllık geliri 45 bin yuan ve bu kendi memleketlerinde çalışan ya da çiftçilerin gelirinden birkaç kat daha fazla.    

Yalan 10: Xinjiang çok sayıda Uygur’u pamuk toplamaya zorlayarak, küresel tedarik zincirini lekeledi.

Gerçek: Birkaç yıl önce, sonbaharda pamuk olgunlaştığı zaman Henan, Sichuan ve diğer bölgelerden birçok göçmen işçi pamuk toplamak için trenlerle Xinjiang’a geliyordu. Onlara, “pamuk toplama güçleri” deniyordu. Xinjiang’daki farklı etnik gruplardan göçmen işçiler de pamuk toplamaya gidiyordu. Onlar birlikte çalıştılar, birbirlerini önemsediler ve derin bir arkadaşlık bağı oluşturdular. Xinjiang’ın içi ve dışından olan bu pamuk toplayıcılarının tamamı gönüllü ve onların gelirleri sadece bir ayda 10 bin yuanın üzerine çıkabiliyor.

Son yıllarda bilim ve teknolojinin gelişmesiyle, Xinjiang’da pamuk üretimi epeyce makineleşti. En yoğun hasat zamanında bile çok sayıda pamuk toplayıcısına ihtiyaç yoktur. Örneğin, 2015 yılından bu yana Xinjiang’daki Bayingolin Moğol Özerk İlinde pamuğun çoğu makinelerle hasat ediliyor.

Yalan 11: Xinjiang, Uygur kültürünü sistematik olarak yok etme girişiminde etnik azınlıklara asimilasyon politikası uyguluyor.

Gerçek: Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi’ndeki bütün etnik gruplar kendi gelenek ve göreneklerini koruma ya da yeniden düzenleme konusunda tam özgürlüğe sahiptirler. Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi, Anayasa ve yasalara sıkı biçimde bağlıdır ve bütün etnik grupların geleneksel kültürünü koruması ve geliştirmesine büyük önem vermektedir.

Xinjiang’da bütün etnik grupların kültürel mirası korunmaktadır. Uygur, Moğol, Hui, Xibe ve diğer etnik azınlık grupların seçkin tarihi ve kültürel mirasını temsil eden tanınmış bir dizi mimari yapı restore edildi ve korundu. Bu yapılar arasında Kaşgar’daki Afak Hoca Türbesi, Huocheng’deki Tuğluk Timur Türbesi, Hejing’de bir Moğol prensinin eski konutu Zhaosu Moğol Lama Manastırı ve Chimtoghrak Malikanesi bulunuyor.

Etnik grupların mükemmel geleneksel kültürü devam ediyor. Uygurların “Meşrep”, Kazakların “Aytış”, Kırgızların “Kopuz halk şarkısı söyleme festivali”, Moğolların “Naadam Festivali”, Xibe etnik halkının “West Moving Festivali” ve Han halkının “Fener Festivali” gibi geleneksel kültürel etkinlikler, yaygın biçimde düzenleniyor. Bir dizi, zengin etnik ve bölgesel özelliklere sahip etkileyici dramalar sahneleniyor, örneğin Uygurların “Garip ve Senem”, Kazakların “Aytış” ve Kırgızların “Manasçıların” koşuk draması “Manas Destanı” gibi.

Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi, yemek, festival, düğün ve cenaze törenlerinde bütün etnik grupların gelenek ve göreneklerini tam olarak korumuştur. Xinjiang’da Müslümanların yaşadığı büyük ve orta kentler ile küçük kasabalarda belirli sayıda helal restoran bulunmaktadır. Etnik azınlıkların çalıştığı kuruluşlarda ve önemli trafik arterlerinde “helal kantinler” ya da “helal mutfak tesisleri” kurulmakta, Müslüman insanlara verilen sığır ve koyun eti onların adetlerine göre, kesilmekte, işlenmekte, depolanmakta, taşınmakta ve satılmaktadır. Bütün etnik gruplar, Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı gibi geleneksel etkinlikleri sırasında yasal tatillerden yararlanmaktadır.

Şu anda Xinjiang’daki bütün etnik gruplardan insanlar 10 konuşma ve yazma dilini kullanmaktadır. Etnik azınlık dilleri, yargı, yönetim, eğitim, basın yayın, radyo ve televizyon ve internet dahil olmak üzere farklı alanlarda yaygın biçimde kullanılmaktadır. Xinjiang Halk Radyo-Televizyon İstasyonu, Mandarin (Çince), Uygurca, Kazakça, Kırgızca ve Moğolca gibi beş dilde 12 radyo kanalında yayın yapmaktadır. İlk ve orta dereceli okullarda, Uygurca, Kazakça, Kırgızca, Moğolca ve Xibe gibi etnik azınlık dillerinde kurs olanaklarını sunuluyor. Çin’in resmi parası renminbi kâğıt paralarının üzerinde beş dil vardır; Çince, Tibetçe, Uygurca, Moğolca ve Zhuang.

Yalan 12: Xinjiang’da bazı yerlerde etnik azınlık grupların mezarlıkları tahrip edildi.

Gerçek: Xinjiang, etnik azınlık grupların cenaze töreni ve defin geleneklerine her zaman saygılı olmuştur ve cenaze töreni ve defin gelenekleri haklarını korumak için bir dizi düzenleme ve politikalar oluşturmuştur. Geleneksel olarak ölülerini toprağa gömen bazı etnik gruplar için arazi tahsis edilmesi ve özel halk mezarlıkları oluşturulması dâhil olmak üzere önlemler alınmıştır. Onların cenaze namazı, defin ve anma töreni gibi geleneksel uygulamaları korunmuştur.

Xinjiang’da ekonomik ve sosyal gelişme ile halkın yaşam standartlarının düzelmesiyle, her seviyedeki hükümetler halk mezarlıklarının planlanması ve inşasını hızlandırdı. Kabristan tesisleri ve çevresi sürekli olarak düzeliyor. Bazı yerlerde farklı etnik gruplardan insanlar kendi özgür iradeleriyle mezarlıklarının yerlerini değiştirdiler.

Xinjiang ile ilgili yalanlara karşı gerçekler-1 (tıkla ve oku)