Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles şehrinde yaşayan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

Dünyanın gözünün Birleşmiş Milletler’in (BM) 76. Genel Kurulu’nda olduğunu belirten Ediz Tiyanşan, dünya liderlerinin New York’ta toplandığını bildirdi.

“PARİS İKLİM ANLAŞMASI’NDA İSTENİLEN NOKTAYA GELİNEMEDİ”

Hafta boyuncu liderlerin uluslararası konularda konuşmalar yapacağını ifade eden Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Genel Kurul toplantıları öncesi BM Genel Sekreteri Guterres bir konuşma yaptı. Guterres hem Covid-19 salgını hem de iklim kriziyle mücadele üzerinde durdu. Bunun yanı sıra Afganistan, Etiyopya ve Yemen gibi konulara da değindi.

Guterres’ten pandemi konusunda alışkın olmadığımız sert yorumlar geldi. Guterres, bazı gelişmiş ülkelerin bencillikle aşı stokladığını ve bazı yerlerde son derece değerli olan aşı dozlarının boşa gittiğini söyledi. Zengin ülkelerin aşılanmışken Afrika’nın hâlâ ilk doz aşıyı beklediğinin altını çizen Guterres, ‘Bu dünyanın içinde bulunduğu ahlaki duruma yönelik bir ithamdır.’ diye konuştu.

Milyarder iş inşalarından da beklentiler vardı. Guterres, ‘Dünyada milyonlarca insan açlık çekerken bu kişiler uzayda gezintiye çıkıyor.’ dedi ve Paris İklim Anlaşması’nda istenilen noktaya gelinemediği belirtildi.

“DÜNYA TÜM ÜLKELERİN KALKINMASINI AYNI ZAMANDA DESTEKLEYEBİLECEK KADAR BÜYÜK”

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in konuşması ise olumlu bir gelişme olarak okundu. Xi Jinping, Guterres’in açıklamalarına cevap niteliğinde ifadeler kullandı ve uluslararası kamuoyu içinde diyalog ile iş birliğinin önemine atıfta bulundu.

Xi ayrıca Çin’in yıllardır devam eden çok taraflı diplomasisinin devam ettiğini belirtti. Bir ülkenin başarısının bir başkasının başarısızlığı olmak zorunda olmadığını söyleyen Xi Jinping, ‘Dünya gerçekten tüm ülkelerin kalkınmasını aynı zamanda destekleyebilecek kadar büyük.’ açıklamasını yaptı.

Xi Jinping, iklim değişikliği konusuna da değindi. ABD’nin verdiği taahhütler gibi Çin’in de bir taahhüdü var. Bundan sonra yurt dışında Çin’in kömür santrali kurulumu faaliyetinde bulunmayacağı taahhüdü verildi. Santralleriyle meşhur olan bir ülkeden bahsediyoruz. Bu önemli bir taahhüt. Xi Jinping bu bağlamda, kömür santrali projeleri yerine, yeşil enerjili projelere finansman sağlanacağını bildirdi.

ERDOĞAN’DAN “AŞI MİLLİYETÇİLİĞİ” VURGUSU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan konuşmasında hem Covid-19 hem iklim değişikliği hem de Türkiye’yi ilgilendiren jeopolitik bölgelerden bahsetti. Covid-19 konusunda Türkiye’de 62 bin insanın hayatını kaybettiğini ve insanlık olarak tüm dünyanın sancılı 2 yılı geride bıraktığını aktaran Erdoğan, bu noktada aşı milliyetçiliğinin sürdürülüyor olmasını da insanlık adına yüz kızartıcı bulduğunu ifade ederek, küresel felaketin üstesinden gelmenin iş birliği ile mümkün olduğunu vurguladı. Erdoğan, Türk aşısının hem Türk milletine hem de dünyanın kullanımına sunulacağını kaydetti.

Afganistan konusunda Afgan halkının yanında olma mesajını veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu konuda uluslararası kamuoyunun dayatmacı politikalarına yönelik eleştirilerde bulundu. Erdoğan, Suriye krizine de değinerek, ‘Bu sivil savaşın bir 10 yıl daha sürmesine izin vermeyeceğiz.’ dedi ve siyasi bir çözüm bulunması için daha güçlü bir irade ortaya konulması gerektiğini hatırlattı.”