NASA Ay görevi Artemis için Jeff Bezos- Elon Musk yarışında Elon Musk öne geçti. Milyarderlerin “uzay macerası” ise tartışmalara neden oluyor.

Milyarderler arasındaki uzay yarışı giderek kızışıyor. Geçen hafta Jeff Bezos ve Richard Branson’ın başlattığı “uzay yolculuğu çağı”nda daha fazla söz sahibi olmak isteyen milyarderler arasında kıyasıya bir rekabet yaşanıyor. Şimdiki merak konusu ise uzay yolculuğu için atılan ilk adımın arkasından neyin geleceği. İşte rekabet tamda burada yaşanıyor. NASA’nın astronotların yeniden Ay’a ayak basmasını sağlayacak iniş sistemi için Elon Musk ve Jeff Bezos arasında büyük bir yarış var. Bu yarışta şimdilik Elon Musk önde görünüyor.

Ay’a yeniden astronot indirmeyi planlayan NASA, nisan ayında Artemis misyonu için ihale açmış ve Elon Musk’ın şirketi Space X, Jeff Bezos’un kurduğu Blue Origin ve savunma sanayi şirketi Dynetics rekabete girmişti. NASA bu görev için SpaceX’i şeçti ancak 2024 yılı için planlanan bu Ay’a gidiş projesi için rekabet sonlanmadı. Blue Origin ve Dynetics ihalenin yeterince şeffaf yürütülmediği konusunda itirazda bulundu. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hükümeti Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) ise başvuruyu inceleyerek bu hafta kararını açıkladı. GAO Genel Müdür Yardımcısı Kenneth Patton, ihalede şartnamenin şeffaflığını bozacak bir eylemin olmadığına karar verdiklerini duyurdu.

Milyarderlerin bu kıyasıya rekabetiyse tepkilere de neden oluyor. İnsanlığın karşı karşıya olduğu büyük sorunlarla mücadele etmek yerine bu tür yatırımlar yapmaları eleştiri konusu. Özellikle servetlerini büyütmeleri ve şirketlerinin vergilerden kaçınma eğilimleri bu eleştirilerin hedefi olmalarına neden oluyor. CRI Türk’te İlkay Akkaya’nın hazırlayıp sunduğu “Yakın Gelecek” programında da konunun detayları ele alındı.

Akkaya, özellikle bu şirketlerin ana vatanı olan ABD’de, şirketlerin hamlelerinin sorgulandığını belirtti. Milyarderler bir yandan “dünyayı kurtaran adam” olarak ilan edilirken bir yandan da aşı yetersizliği, milyonlarca insanı ölümüne neden olan pandemi ve iklim krizi gibi sorunlarına duyarsız kalmakla suçlanıyor. ABD’deki eleştirmenler, roket yapımında kullanılan paranın iklim kriziyle veya insanlığın karşı karşıya olduğu diğer sorunlarla mücadele etmek için kullanılabileceğini savunuyorlar. Çevre örgütleri de uzaya gidiş için tasarlanan roketlerin büyük karbondioksit salınımına neden olduğunu vurguluyorlar.

Uzay baronları ise uzaydaki uzun vadeli hedeflerinin peşinden giderken, Dünya’daki sorunları çözmek için çalıştıklarını ifade ediyorlar.

Jeff Bezos, uzay uçuşu öncesi CNN’e verdiği röportajda, “Uzaya yapılan uçuşların sadece zenginler için keyif gezintisi olduğunu ve zamanını, parasını ve enerjisini burada, Dünya’daki sorunları çözmeye çalışmaya harcaması gerektiğini söyleyen eleştirmenler korosu” hakkında ne düşündüğü sorusuna “Eh, büyük ölçüde haklı olduklarını düşünüyorum. İkisini de yapmalıyız.” diyerek yanıt vermişti.

Milyarderlerin bu hamleleri gözlerin teknoloji şirketlerine dönmesine neden oluyor. Bu Büyük teknoloji şirketleri, bu hafta rekor karlar açıkladılar. Son üç ayda Amazon’un satışları günde ortalama 1,2 milyar doları aştı. ABD’nin en büyük beş teknoloji şirketi son üç ayda toplam 68 milyar doların üzerinde kâr elde etti. Politika Araştırmaları Enstitüsü’nün (IPS) Eşitsizlik izleme raporuna göre de bu hafta tümü büyük teknoloji devleri olan en zengin yedi milyarderin toplam serveti ilk kez 1 trilyon doları geçti.

Ancak bu teknoloji devlerinin büyümelerine ve vergi kaçırmalarına yönelik adımlar Avrupa’dan başlayarak Dünya’ya yayılıyor. G7 zirvesindeki “Küresel Vergi Reformu”, ABD’deki antitröst yasa tasarıları öne çıkan önlemlerden bazıları.