CRI Türk Dış Haberler

Dünya İnsansız Hava Araçları Federasyonu Türkiye Başkanı Emekli Kurmay Albay Haydar Ateş, Türkiye ve Çin arasındaki diplomatik ilişkilerinin 50. yılında iki ülke arasındaki savunma sanayi alanındaki iş birliği imkânlarına ilişkin CRI Türk’e konuştu.

2018 Aralık ayında Uluslararası Sivil Havacılık Federasyonu (ICAO) tarafından düzenlenen etkinliğe katılmak için Çin’e giden Ateş, Dünya İnsansız Hava Aracı Federasyonu (WUAVF) ile birlikte çalışıyor, bu yapının Türkiye başkanlığını yapıyor aynı zamanda federasyonun danışma kurulu üyeliğini yürütüyor.

 

Beş kez çeşitli etkinliklere davetli olarak Çin’e gittiğini belirten Ateş, Çin’in insansız hava teknolojisi ve akıllı teknolojilerde kat ettiği mesafeyi yakından izleyen bir uzman. Türkiye’de de bu teknolojilerin gelişmesi için akademik düzlemde de katkılar sunan Ateş, İnsansız Hava Araçları-Temel Bilgiler ve Kullanım Araçları adlı kitabın da yazarlarından.

TÜRKİYE İLE ÇİN ARASINDA İŞ BİRLİĞİ ZEMİNİ  

Emekli Kurmay Albay Ateş, Çin ile Türkiye arasında iş birliği alanları olduğu gibi Türk ve Çinli özel sektör firmalarının rekabet sahaları da olduğunu belirtiyor. Haydar Ateş iki ülke arasındaki savunma alanındaki iş birliği potansiyeline ilişkinse daha geniş bir çerçeveden şu yaklaşımı ortaya koyuyor:

“Çevremizdeki ülkelerin silahları genelde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Rusya menşeili. Dolayısıyla biz ABD ve Rusya ile teknolojik iş birliği yaptığımızda eninde sonunda bunları kullanan ülkelere karşı bu teknolojiyi kullanamayacağız.

Çin ile bizim bir sınır komşuluğumuz yok, rekabetimiz yok, savaş halinde değiliz. Çevrede ülke bazında sınırlarda çıkar çatışması yok. Çin’den bu teknolojileri rahatlıkla temin edebilirsiniz. Rusya ve ABD yerine Çin’den almak daha doğru.”

DÜNYA İHA FEDERASYONU GENEL SEKRETERİ NORMAN NG – HAYDAR ATEŞ 2019 yılı Haziran ayındaki Dünya İHA Federasyonu yıllık kongresi

BATI İLE İŞ BİRLİĞİNDEN BİR ÖRNEK  

Türkiye ve Çin arasında geniş bir iş birliği alanı bulunduğunu kaydeden Ateş, Batı ülkeleriyle yapılan savunma sanayi yatırımlarında ortaya çıkan sorunlara ilişkin çarpıcı bir örneği hatırlatıyor:

“Frekans atlamalı telsiz ihtiyacı vardı. Aselsan iki yıl hazırlık yaptı. 20 milyon dolar yatırım yaptı. 200 civarında mühendis yetiştirdi. Her şey hazırdı. O zaman Turgut Özal Cumhurbaşkanıydı. İngilizler bu hazırlığı öğrenmişler.”

Sürecin devamında İngiliz Marconi firmasından telsiz alındığını belirten Ateş, ortaya çıkan zafiyete ilişkin şu ayrıntıyı anlattı:

“Marconi firmasına verdiler ihaleyi. Sonra Marconi’nin telsizin içindeki filtreleri çıkardığı anlaşıldı. Meğer bizim konuşmaları PKK da dinliyormuş. Şifreleme sistemini ortadan kaldırıp vermiş.”

UZAYDA İŞ BİRLİĞİ OLANAKLARI

“Çin’in bize hava tehdidi yok bizim de Çin’e hava tehdidimiz yok” diyen Ateş, 2013 yılında “siyasi gerekçelerle” Çin’den hava savunma sistemi alımının engellendiğini kaydetti. Ateş ayrıca 1990’lı yıllarda Çin’den alınan füze teknolojisinin millileştirilmesiyle bugün Türkiye’nin 450 kilometre menzilli füze üretme yeteneğine kavuştuğunu belirtti: “Bunun müşterek üretimiyle başladık. Teknolojiyi millileştirdik, bugün 450 kilometre menzilli füze yapıyoruz.”

Uzay alanında ortak çalışmalar yapılabileceğini belirten Ateş, “Çin’in uzaya, ayın karanlık yüzüne insansız araçlar gönderdiğini düşünürsek bizim onlardan alacağımız çok şey var.” diyerek iş birliği alanlarının genişliğine vurgu yaptı.