China Daily / Zhang Jun – Çin’in BM Daimi Temsilcisi

Şimdi yapmamız gereken tercih, insanlığı yeni bir yola sokacak.

2020 yılı insanlık tarihinde olağanüstü bir dönüm noktası oldu. Covid-19 salgını, bir ülkede  yüzyılda bir görülen istikrarsız belirsizliklerle iç içe geçti, bütün dünyayı dönüştürdü ve insanlığın geleceğini yeniden şekillendirdi.

Salgının ortaya çıkmasından  bu yana küresel yönetişim bir “karanlık ana” girdi. Birleşmiş Milletler’in (BM) merkezinde olduğu çok taraflı sistem tek taraflılıktan sert bir darbe aldı ve korumacılık serbest ticareti zayıflattı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) yetkisi saldırı altında. Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) rolü inkâr edildi.

İnsanlığın gelişmesinin, 2. Dünya Savaşı’nın sonundan gelen bir ilham ve miras olan çok taraflılığa ihtiyacı var. Ancak, tek taraflılık ve çok taraflılık arasında bir şiddetli bir rekabet yaşanırken, şimdi yapacağımız tercih geleceği belirleyecek.

Krizi fırsata çevirmek için, insanı ve hayatı ilk sıraya koymak zorundayız. Küresel tehditler karşısında, karlılığa karşı insanı ve siyasete karşı bilimi seçmeliyiz. İnsanlık yenilik ve iş birliği ile gelişir. Hiçbir ülke diğerlerine sorun yaratarak kendisini büyük yapamaz. Yeniliği boğan ve büyük iş birliği eğilimini engelleyenler sonunda zamanın gerisinde kalırlar.

Bu yıl sadece yeni bir on yılın başlangıcı değil, aynı zamanda tehditleri yenilikçi fikirlerle karşılamak ve reformları yenilenmiş eylemlerle desteklenin başlangıç noktasıdır. Tarihin tarafında durmalı ve daha sağlıklı, birleşik ve iş birlikçi bir dünyayı yeniden kurmak için yeni bir yolculuğa çıkmalıyız.

SALGINLA MÜCADELE İÇİN KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ BİRİNCİ ÖNCELİK

Salgınla mücadele için küresel iş birliği birinci önceliktir. Aşılar salgınla mücadelenin nihai silahlarıdır. Şu anda en acil konu aşı milliyetçiliğini bir kenara koyup herkesin aşıya eşit biçimde ulaşmasını sağlamaktır.

Çin aşıları küresel kamusal mal yapma sözünü yerine getiriyor. Çin aşılarının güvenli ve etkili olduğu klinik olarak kanıtlandı. Bu aşıların bazıları çok düşük sıcaklıklarda depolanmayı ve soğuk zinciri ile nakliyeyi gerektirmiyor, bu da o aşıları daha fazla insan için ulaşılabilir ve maliyeti karşılanabilir yapıyor. Çin 14 gelişmekte olan ülkeye aşı yardımı yaptı ve yakında 38 yeni ülkeye daha ulaşacak. Çin DSÖ’nün isteği üzerine, gelişmekte olan ülkelerin acil kullanımı için 10 milyon doz Çin aşısını COVAX’a verecek. Çin aşı üreticileri, yabancı ortakları ile ortak aşı araştırma ile geliştirme çalışmaları ve üretimi yapıyor. Daha fazla Afrika ülkesinin Çin aşılarından yararlanması bekleniyor.

Ekonomik yeniden yapılanma ileriye gitmenin kilit adımıdır. Hem acil yardıma hem de uzun dönemli direnç yaratmaya ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nde belirlenen hedeflere ulaşmaya ihtiyacımız var. Salgının etkilerine rağmen Çin 2020’de mevcut standartlarda yoksulluğu azaltma sözünü yerine getirdi ve başarılı bir şekilde yoksulluğu azaltma hedefine belirlenen hedeften 10 yıl önce ulaşmak için sürdürülebilir kalkınmayı başardı.

Çin ekonomisi büyümeye geri döndü. Çin’in 2020’de Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyüme oranı yüzde 2,3’tü, bu da onu pozitif gelişme gösteren tek büyük ülke haline getirdi. Çin gelişmekte olan ülkelerin borçlarının 1,3 milyar dolarını erteledi, bu G20 ülkeleri arasındaki en büyük borç ertelemesi. Çin, gelecek on yılda ihracatını 22 trilyon dolara çıkarma hedefi ile Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nı imzaladı.

DAHA ÇEVRECİ YENİDEN İNŞA KAÇINILMAZ BİR TERCİH

Çin, yüksek kaliteli Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni kurmak için çabalarını artırdı. Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın toplam fon taahhütleri 1,69 milyar dolardan 22 milyar doların üzerine çıktı ve onaylanan projeler 8’den 108’e çıktı. Çin’in yüksek düzeydeki ekonomik açıklığı ve yüksek kaliteli büyümesi kendi içinde dünya ekonomisine bir katkıdır ve bütün ülkelerin ortak refahı için büyük fırsatlar sunuyor.

Daha çevreci yeniden inşa kaçınılmaz bir tercih. Salgın bir şekilde insan ve doğa arasında ayarlanmış bir ilişki konusunda uyardı. Salgın ayrıca salgın sonrası dönemde yeşil toparlanma için bize bir fırsat sunuyor. Bu toparlanmada iklim değişikliğini ele almak ve biyoçeşitliliği korumak öncelikli olmak zorundadır. Bütün ülkelerin Paris Anlaşması’nı uygulamak için somut eylemlerde bulunmalı ve kasımda yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Anlaşması’na Taraf Ülkeler (COP 26) Konferansı’nda anlamlı bir sonuç almak için ortak çaba göstermelidir.

Çin 14. Beş Yıllık Planı (2021-25) uygulamak için her çabayı gösterecek ve CO2 salımını 2030’dan önce zirveye çıkarmak ve 2060’dan önce karbon nötre ulaşmak için her çabayı gösterecek. Çin bütün ülkelerle çalışmaya ve bu yıl Yunnan eyaletinde toplanacak Biyolojik Çeşitlilik Anlaması Taraf Ülkeler Konferansı’nı (COP 15) biyoçeşitliliği koruma çabalarına katkıda bulunacak başarılı bir toplantı yapmaya hazırdır.

Küresel yönetişimi iyileştirmek için sürekli çabalar uzun dönemli bir çözümdür. BM’nin uluslararası iş birliğine öncülük etme rolü güçlendirilmek zorundadır. En son BM araştırmasına göre, dünya çapında araştırmaya katılanların yüzde 90’ı uluslararası iş birliğinin Covid-19 gibi küresel tehditlerle mücadele için asli öneme sahip olduğunu ve yüzde 74’ü BM’nin asli rolünü kabul ediyor.

ÇİN REFORM VE DIŞA AÇILMA YOLUYLA HIZLA YÜKSELDİ

Cumhurbaşkanı Xi Jinping, ocak ayında Dünya Ekonomik Forumu’nun çevrim içi Davos Gündemi toplantısında yaptığı konuşmada bir vizyon önerdiği ve küresel yönetişimi iyileştirme hedefini belirledi. Bu benzeri görülmemiş testi geçmek için eyleme geçmeliyiz. Bütün ülkelerin eşit haklar ile fırsatlardan faydalanması ve aynı kurallar setine uymasını sağlamak için ülkeler geniş danışma ve iş birliği yoluyla ortak büyümeyi başarma ilkesini desteklemelidir. Küresel yönetişim sistemi değişen dinamiklere uyum sağlamalıdır, küresel tehditlere karşı koymalıdır ve temeldeki barış, kalkınma ve kazan-kazan iş birliği eğilimini benimsemelidir.

Bu yıl Çin’in BM’ye üye olmasının 50. yıl dönümü. Geçen 50 yılda, dünya Çin’in kalkınmasıyla birlikte ileri giderken Çin, reform ve dışa açılma yoluyla hızlı bir kalkınmayı başardı.