China Daily / Liu Dongchao

Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 100. yıl dönümüne az bir zamana kala, parti ve Çin demokrasisinin tarihine bir göz atalım. ÇKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri Xi Jinping, Kasım 2019’da Shanghai’a yaptığı bir denetim gezisi sırasında Çin’in uyguladığı halk demokrasisinin bir “tüm süreç demokrasisi” olduğunu ve Çin karakterli sosyalist demokrasiye uygun olduğunu söyledi.

Ulusal Halk Kongresi (UHK) Örgütlenme Yasası ve Ulusal Halk Kongresi Çalışma Kuralları’nda yapılan değişiklikler en yüksek yasama organı olan 13. Ulusal Halk Kongresi’nin mart ayında yapılan Dördüncü Oturumu’nda onaylandı. Tam süreç demokrasisi her iki değişikliğe de yazıldı, bu Çin tarzı demokrasinin bir tam süreç demokrasisi doğrultusunda ilerlediğini gösteriyor. Çin’deki demokrasi ülkenin ulusal koşullarına göre, diğer ülkelerin tarihsel dersleri ve deneyimlerine dayanarak gelişti. Tam süreç demokrasisi Çin halkının kendi ulusal koşullarına en uygun bulduğu yeni bir demokrasi biçimidir.

İlk olarak, tam süreç demokrasisi, sadece küçük bir grubun, özellikle de üst sınıfın haklarını ve çıkarlarını temsil eden Batı demokrasisini aşan bir sistemdir. Bunun aksine tam süreç demokrasisi bütün Çin halkının haklarını ve çıkarlarını korumaya yöneliktir, bu onu yapısal olarak gerçekten temsili hale getirir.

Böyle bir temsilin tipik bir örneği UHK milletvekillerinin ve Çin Halk Danışma Konferansı Ulusal Komitesi’nin üyelerinin, değişik endüstrileri, etnik grupları, toplumsal grupları ve bölgeleri temsil ederek, bütün ülkede seçilmesidir. UHK Çin’deki devlet gücünün en yüksek organıdır ve Çin Halk Danışma Konferansı Ulusal Komitesi çok partili iş birliği ve siyasi danışmayı gerçekleştiren en yüksek siyasi danışma organıdır.

İkincisi, Batı tipi demokrasinin önemli bir özelliği, seçimler sırasında yüksek oranda temsil niteliği kazanması ama seçimler bittikten sonra demokratik pratiklerin azalmaya başlamasıdır. Buna karşın, tam süreç demokrasisi demokrasiyi, hepsi birbirinden farklı ama bütünsel bir zincir oluşturmak için bir araya gelen seçim, karar alma, yönetim, denetleme ve danışma süreçleri dahil kamu yaşamının bütün süreçleriyle bütünleştirmeye çalışır.

Üçüncüsü, tam süreç demokrasisi, halk tarafından topluluk düzeyinde gerçekleştirilen farklı danışma faaliyetlerini desteklediği ve topluluk düzeyindeki fikirler doğrudan en üst idari yasama ve yönetim organlarına aktarıldığı için büyük bir güvenilirliğe sahiptir. Ayrıca, büyük kararlar alınmadan önce tartışmalar ve müzakereler yapılır.

Dördüncüsü, tam süreç demokrasisi diğer demokrasi biçimlerinden daha etkilidir. Bütün demokrasi biçimlerinin kamu çıkarlarını ve kamu hizmetlerine koruyan bir araçsal yönü vardır ve bu hizmetlere sağladığı etkinlik düzeyi demokratik kurumların tasarım ve örgütlenmesi ile yakından bağlantılıdır.

“ÇİN SİYASİ SİSTEMİ” ÇİN HALKININ UZUN MÜCADELESİNDEN DOĞDU

Tam süreç demokrasisi işleyiş etkinliğinin ve bu hizmetlerin sonuçlarının iyileştirilmesini ve böylece halkın daha iyi bir yaşama sahip olmasını sağlamayı amaçlar. Çalışmaların etkinliğini sağlamak için bazı detayların ve vazgeçilmez bağlantıların korunmasına odaklanır ve karar alma ile diğer önemli alanlarda daha iyi sonuçlar almak için mümkün olduğunda büyük bir rol oynamaya çalışır.

Tam süreç demokrasisinin temeli ÇKP’nin liderliği altında savaş sırasında ve Çin halk Cumhuriyeti’nin kurulmasından 28 yıl sonra kurulan demokratik sistemdir. Ama bu demokrasinin işleyiş başarıları temel olarak reform ve dışa açılmanın başlatılmasından sonra tekrarlanan pratikler ve uzun dönemli araştırmalar yoluyla oluşturuldu.

1980’lere geri döndüğümüzde, ÇKP’nin 13. Ulusal Kongresi “bir toplumsal danışma ve diyalog sistemi kurma” fikrini öne sürdü. Ve ÇKP’nin 2017’deki 19. Ulusal Kongresi “sosyalist danışma demokrasisinin önemli rol oynaması” fikrini önerdi. 30 yıldan uzun süren araştırmalardan sonra, Çin tarzı demokrasinin önemli bir parçası olarak katılımcı demokrasi Çin toplumunda sağlam bir kurumsal onay kazandı. Toplumun bütün düzeylerinde aktif bir rol oynadı ve ülkenin birçok alanda büyük demokratik başarılar kazanmasına yardım etti.

Bir demokratik sistemin merkezi kavramı ve özel tasarımı, bütün toplumun ilerlemesini sağlamak ve halkın refahını artırmak için bir ülkenin ulusal koşullarına uygun olmalıdır. Ayrıca tam süreç demokrasisi Çin’in ulusal koşullarına çok uygundur.

Çin’in çok büyük nüfusu ve karmaşık nüfus yapısı dikkate alındığında, hayatın bütün alanlarından halkın haklarını ve çıkarlarını korumak için ülkenin gerçek bir halk merkezli siyasi sisteme sahip olurken, halkın çıkarlarının tümüyle korunması için ortak bir payda bulunması için geniş ve etkili çok yönlü ve çok düzeyli danışmalarda bulunması gerekir. Ve tam süreç demokrasi tam da bunu yapar.

Çin siyasi sistemi, Çin halkının uzun mücadelesinden doğdu ve çok partili iş birliği sistemi bunun en temel özelliklerinden birisidir. Tam süreç demokrasisi Çin karakterli sosyalizmin gelişmesi sayesinde ortaya çıkan bir demokrasi biçimidir, Çin siyasi sistemine uyar ve Çin’de başarılı biçimde uygulanmaktadır ve Çin karakterli sosyalizmle birlikte gelişmeye devam etmektedir.