Gazeteci-yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Güller, Shanghai İş Birliği Örgütü’nün Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de yapılacak olan zirvesini değerlendirdi.

Shanghai İş Birliği Örgütü Zirvesi’nin acil gündem ile toplanıyor olmasının nedeninin Afganistan ile ilgili olduğunu vurgulayan Mehmet Ali Güller, “Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Afganistan’dan çekilmesinin bölgeyi nasıl etkileyeceği ve Taliban’ın iktidara dönmesiyle Afganistan’ın bölgeye etkisini ne oranda değiştireceği konusu zaten Shanghai İş Birliği Örgütü’nün önemli gündemi olarak her başkentte ayrı ayrı görüşülüyordu. Hem Beijing’in hem Moskova’nın özel olarak Taliban’dan kaynaklı yeni dönemin daha sancısız geçmesi için birtakım görüşmeler yaptığını her iki başkentten yapılan açıklamalardan biliyoruz.” dedi.

“TEMEL HEDEF TERÖR VE AYRILIKÇILIKLA MÜCADELE”

Shanghai İş Birliği Örgütü’nün kuruluşunun aynı zamanda Afganistan ile doğrudan ilgili olduğuna dikkat çeken Güller, “1996’da ‘Shanghai Beşlisi’ olarak kurulan bu iş birliği örgütünün temel hedefi aslında terör ve ayrılıkçılıkla mücadeleydi. Afganistan’dan bölgeye yayılan Orta Asya’yı hedef alan terör faaliyetlerine karşı kurulmuş bir birlikti. Sonrasında genişledi, inisiyatiften örgüt haline geldi. Şimdi ayrılıkçılık, aşırıcılık ve terörizm denilen üç kötülükle mücadele konusu, Asya’nın tüm sathına yayılmış bir şekilde yürütülmekte. Daha sonra özellikle Pakistan ve Hindistan’ın örgüte katılmasıyla birlikte Shanghai İş Birliği Örgütü artık bir Asya örgütü haline gelmiş oldu.” diye konuştu.

SHANGHAI İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ, AFGANİSTAN’DA İSTİKRAR İSTİYOR

Gazeteci Mehmet Ali Güller, Shanghai İş Birliği Örgütü Zirvesi’nden çıkacak sonuçlara ilişkin ise şunları söyledi:

“Zirveden hangi sonuç çıkarsa çıksın buradan anlayacağımız ilk durum şu olacaktır; Asya, ABD’nin geri çekildiği bir süreçte Afganistan konusunda ortak bir tutum almaya oldukça özen gösteriyor. Netice itibarıyla Çin’in, Rusya’nın, Hindistan’ın, Pakistan’ın ve İran’ın temel hedefi Afganistan’ın istikrarlı bir hale gelmesi. Bundan hareketle de öncelikle göç gibi sonrasında da çeşitli terör örgütlerinin bir yatağı olup olmaması endişesinin ortadan kalkmasını bu vesile ile bekliyorlar. Dolayısıyla Shanghai İş Birliği Örgütü Zirvesi’nden ağırlıklı olarak örgütün tüm üyelerinin Afganistan’da bir istikrar beklentisi yaratmak üzere bir karar çıkarmak olacağı anlaşılıyor. Kaldı ki, Taliban’ın da bir rejim inşası için özellikle Çin’in finansmanına ihtiyaç duyduğu aşikâr. Özellikle Çin’den yatırım almak için terör konusunda güvence vermeye çalışıyor. Çin açısından da Afganistan Kuşak ve Yol güzergâhında bulunması önemli ve aynı zamanda Pakistan’ın komşusu. Tüm bunlar, Afganistan konusunu Asya ülkelerinin tamamı için çok önemli hale getirmiş durumda.”