China Daily

Çok az kişi Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya’nın 1996’da bir diyalog mekanizması olarak oluşturduğu Shanghai Beşlisi’nde olan Shanghai İş Birliği Örgütü’nün (SİÖ) Hindistan ile Pakistan 2017’de katıldıktan sonra en büyük alan ve nüfusa sahip bir bölgesel örgüte dönüşmesini bekliyordu.

SİÖ’nün kapsayıcı felsefesi, geçen hafta perşembe ve cuma günü yapılan 21. SİÖ Devlet ve Hükümet Başkanları Konsey toplantısında İran’ın üye olarak kabul edilmesi ve Suudi Arabistan, Mısır ile Katar’ın diyalog ortağı olma sürecinin başlatılması ile bir kez daha açığa çıktı.

Çin’in Afganistan’a yardım eli uzatmasına neden olan bu kapsayıcı felsefedir, çünkü Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) 20 yıllık işgal ve yoğun iç çatışmalardan sonra ülkeyi ekonomik ve diğer bakımlardan harap halde terk etti. Cumhurbaşkanı Xi Jinping, geçen hafta cuma günü SİÖ Zirvesi’nde video bağlantısı üzerinden yaptığı konuşmada, bu felsefe içinde bütün ülkeleri Afganistan’ın benzeri görülmemiş zorluklardan kurtulmasına yardım etmek ve ülkede gelişmekte olan büyük insanı krizi önlemek için birlikte çalışmaya çağırdı.

TÜM ÜLKELER AFGANİSTAN’DA UZLAŞMA SÜRECİNİ DESTEKLEMEK İÇİN ÇABA GÖSTERMELİ

Xi’nin söylediği gibi: “Biz SİÖ üyesi ülkelerin iş birliğini hızlandırması, SİÖ-Afganistan Temas Grubu gibi platformlardan tam olarak yararlanması ve Afganistan’da yumuşak bir geçişi sağlaması gerekir. Afganistan’ı geniş temelli ve kapsayıcı bir siyasi çerçeveyi uygulamaya koymaya, basiretli, ılımlı iç ve dış politikalar benimsemeye, her türlü terörizmle kararlılıkla mücadele etmeye, komşuları ile uyum içinde yaşamaya ve barış, istikrar ve kalkınma yoluna gerçekten benimsemeye teşvik etmemiz gerekir.”

Ayrıca Afganistan bir SİÖ gözlemci üyesi bir ülke olduğu için, ülkenin istikrarı bölgenin ortak çıkarı için önemlidir, çünkü stratejik coğrafi konumu nedeniyle terörizme, ayrılıkçılığa ve aşırılığa ve uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadelede bir fark yaratabilir. Xi’nin söylediği gibi bütün ülkelerin Afganistan’da uzlaşma sürecini desteklemek için çabalarını koordine etmeleri gerekir ki, ülkede barış yeniden sağlanabilsin ve Afganistan’ın yeni düzeni ülkenin terörist faaliyetler için kullanılmasına izin vermesin.  

ORTAK GELECEĞE SAHİP BİR TOPLULUK KURMAK

İster salgına karşı mücadele ister Afganistan’ın yeniden inşası olsun, SİÖ Shanghai Ruhu’na bağlıdır, karşılıklı güven, karşılıklı yarar, eşitlik, danışma, farklı uygarlıklara saygı ve ortak kalkınma peşinde olmak. Xi’nin geçen hafta cuma günü yaptığı konuşmaya aldığı sıcak tepkiler diğer SİÖ üyesi ülkelerin Çin’in sadece Covid-19 salgınına karşı mücadelede öncü rolü oynamasını değil, aynı zamanda salgın sonrası ekonomik toparlanmaya da yardımcı olması konusundaki büyük beklentilerini açıkça gösteriyor.

Çin uluslararası sorumluluklarını azimle üstleniyor ve Shanghai Ruhu’na bağlı olarak SİÖ’nün sadece ortak zorlukları daha iyi ele almayacağını, aynı zamanda yeni türden uluslararası ilişkiler yaratacağını ve insanlık için ortak geleceğe sahip bir topluluk kuracağına inanıyor.