CGTN / John Gong

Çin’in güneyinin, ulusal Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nın (GSYİH) yüzde 60’tan fazlasını oluşturması nedeniyle, Çin’in bölgesel ekonomik kalkınmasının son derece dengesiz olduğu reddedilemez. Bölgesel ekonomik bölge bakış açısına göre, Çin’in kuzeyi genellikle üç bölgeden oluşur: Beijing-Tianjin-Hebei ekonomik bölgesi, Sarı Nehir ekonomik bölgesi ve Çin’in kuzeydoğu bölgesinin ekonomik bölgesi. Güney, özellikle Yangtze Nehri Deltası bölgesi ve büyük Guangzhou-Shenzhen-Hong Kong-Makao körfezi bölgesi, daha hızlı büyüyor ve daha fazla göç alıyor.

Görünüşe göre Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, özellikle Sarı Nehir Havzası olmak üzere kuzeydeki ekonomik gelişme konusunda çok endişeli. Xi, 21 Ekim’de Çin’in doğusundaki Shandong eyaletinin Dongying kentinde Sarı Nehrin ağzında incelemede bulundu. Bir yıldan daha az, kısa bir zaman diliminde Ağustos 2019’den Haziran 2020’ye kadar geçen sürede Xi, Sarı Nehir’de dört kez inceleme gezisi yaptı. 

“ÇİN UYGARLIĞININ BEŞİĞİ”

Çin tarihinde önemli bir konuma sahip olan Sarı Nehir, sıklıkla “Çin uygarlığının beşiği” olarak tanımlanır. Sarı Nehir, Çinlilerin atalarının kökeninin ve tarihteki önemli hanedan vakalarının çoğunun meydana geldiği yerdir. Geçmişte birçok görkemli olaydan başka, bölge eşsiz doğal ve jeolojik koşulları nedeniyle hoş olmayan hikâyelere de tanıklık etmiştir. Uzak geçmişte bölgeyi sık sık sel bastı. 1949 yılından önce 2 bin 500 yıl boyunca Sarı Nehir, bin 500 fazla kez setlerini yıktı ve denize ulaşmadan önce alt kesimlerinde 26 büyük değişiklik yaşadı.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin 1949 yılında kurulmasından bu yana, ülke nehri ehlileştirmek için büyük kaynaklar ayırdı. Bugün selin önlenmesi için gösterilen çabaların yanı sıra Çin, ekolojik koruma ve ekonomik gelişme arasında bir denge kurmanın sonraki aşamasına geçti. Xi, Dongying kentinde Sarı Nehrin ağzını ziyareti sırasında, “Sarı Nehrin korunması büyük canlanma ve Çin ulusunun sürdürülebilir gelişmesi için önemlidir.” dedi. Xi ayrıca nehrin ağzında bir rıhtımı, ekolojik izleme merkezini ve Sarı Nehir Deltası’nda ulusal seviyede bir koruma alanını ziyaret etti. Sarı Nehrin tamamı, Çin’in kuzeyinde, 420 milyonluk bir nüfusu kapsayan özerk bölgeler ve dokuz eyalet boyunca 5 bin 400 kilometrenin üzerinde bir mesafeyi katediyor. Bu devasa alanın daha fazla gelişmesi Çin’in kuzey stratejisi için kritik öneme sahip. 

YÜKSEK KALİTELİ BÜYÜME

Cumhurbaşkanı Xi, bir keresinde Sarı Nehrin ekolojik koruması ve yüksek kalitede kalkınmasıyla ilgili bir sempozyumda şöyle demişti: “Bölgede yüksek kalite gelişme izlendiğinde yetkililer, bölgesel özelliklere sahip yeni yolları aktif olarak keşfetmeli, su ve dağ kaynaklarını kullanmalı, ürün yetiştirmeli ve koşulların izin verdiği yerlerde tarımı, sanayiyi ve ticareti geliştirmelidir.”

Sarı Nehir boyunca büyük çeşitliliğe sahip alanlar vardır. Esas olarak aşağı nehir havzasında gelişmiş üretime dayalı yeni Avrasya kıtası köprüsü olarak hizmet veren modern bir ekonomik koridor vardır. Nehrin orta kesimindeki düzlüklerde asıl tahıl üretim alanları bulunmaktadır. Shanxi eyaleti ile nehrin batı tarafında Çin’in İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nde Ordos kentinde zengin kömür yatakları vardır. Nehrin daha yukarı yönünde Lanzhou-Xining kent kümesi bölgesi bulunmaktadır. Bu farklı bölgelerin tamamı ekonomik kalkınma bakımından eşsiz bir gücü ve avantajı temsil etmektedir. Ancak Xi’nin ifade ettiği gibi kapsayıcı ilke, her zaman yüksek kaliteli büyümeye önem vermektedir, bu da sürdürülebilir kalkınmanın yanı sıra ekolojik koruma anlamına gelmektedir.