Gazeteci-yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Güller, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden’ın İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya geldiği görüşmeyi değerlendirdi.

Uzun süredir merakla beklenen Putin-Biden zirvesinin her iki tarafından da görüşmeleri yapıcı olarak değerlendirdiği bir şekilde sonuçlanmış olduğunu belirten Mehmet Ali Güller, “Yayınlanan ortak bildiride esas olarak iki temel konuda Moskova ve Washington’un anlaştığı görülüyor. Bunlardan birincisi, silahlı çatışma ve nükleer savaş tehdidi ile ilgili risklerin azaltılmasının her iki ülkenin ortak hedefi olduğu ve bunda bir ilerleme sağlandığı şeklinde. İkincisi ise, nükleer savaşın kazananı olmayacağı, böyle bir savaşın asla başlatılmaması gerektiği şeklindeki genel ilkeye kökleri Reagan-Gorbaçov görüşmesine dayanan ilkeye bağlılıklarını tekrarlamış oldular. Ortak bildiride bu iki amacı gerçekleştirmek üzere de stratejik istikrar konusunda kapsamlı ikili diyalog başlatılacağı kararı alındı.” dedi.

PUTIN VE BIDEN’IN MESAJLARI

İki liderin zirve sonrası yaptıkları ayrı ayrı yaptıkları basın toplantısına da değinen Güller, “Diplomatik açıdan ilişkilerin sürdürülmesi açısından her iki ülkenin de büyükelçilerinin görev yerlerine geri dönmesi kararı aldıklarını ilan ettiler. Önemli karalardan biri de Putin’in söylediğine göre, Ukrayna konusunda alınmış durumunda. Putin, ‘Biden Donbass’daki sorunların Minsk Anlaşması temelinde çözülmesini kabul etti.’ dedi.  Bu çok önemli bir gelişme. Bunun dışında Biden, Suriye’de insani yardım koridoru konusunun konuşulduğunu söyledi. Yine Biden, Putin’in Afganistan konusunda yardım teklifinde bulunduğunu söyledi. Biden ayrıca İran’ın nükleer silahlara sahip olmamasının iki ülkenin de ortak çıkarı olduğunu söyledi. Putin, siber saldırı konusunda ABD kaynaklarına dayanarak siber saldırılarının çıkış noktası ülkelerini sıraladı. ‘Birinci sırada ABD, ikinci sırada Kanada onları iki Latin Amerika ülkesi izliyor, beşinci sırada da İngiltere var. Görüldüğü üzere listede Rusya yok.’ dedi. Putin görüşmenin yapıcı geçtiğini fakat hızla bir sonuç çıkarmanın mümkün olmadığını da belirtti.” diye konuştu.

“ABD GERİ ADIM ATTI”

Gazeteci Mehmet Ali Güller, son altı aydaki gelişmelerden yola çıkarak ABD-Rusya ilişkisini şöyle yorumladı:

“ABD son altı ayda iki geri adım atmış durumda. Birincisi Donbass’daki sorunların Minsk Anlaşması temelinde çözülmesinin kabul edilmesi, ikincisi de Kuzey Akım 2 projesindeki yaptırımların bir kısmının kaldırılmış olması. Dolayısıyla özellikle Biden’ın göreve gelmesinden bu yana Rusya’ya karşı yapılan ataklar sonuç vermemiş ve her iki konuda da ABD geri adım atmış oldu. Her ne kadar NATO bildirisindeki maddelerin en az yarısının doğrudan veya dolaylı şekilde Rusya’yı ilgilendiren konular olsa da dünkü zirvede ABD’nin istediği oranda Rusya’ya baskıyı sürdüremeyeceğini gördü ve belli noktalarda geri adım atmaya başladığı ortaya çıkmış oldu.

Öte yandan dünyayı çok ilgilendiren iki büyük gücün gerilimi,  tansiyonu düşürmesinin dünyanın çoğunluğu açısından da iyi bir durum olduğu genel bir değerlendirme. Özelikle görüşmeden sonra çeşitli ülkelerin bu konu ile ilgili yaptığı ilk değerlendirmeler esas olarak bu yönde.”