CGTN / Andrew Korybko

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden’ın Rus mevkidaşın yönelik sert açıklamalarının ardından,  Moskova’nın ABD’deki büyükelçisini danışmalarda bulunmak için geri çağırmasından sonra, Rus-Amerikan ilişkileri tehlikeli bir noktaya geldi.

Bu ABD istihbaratının Moskova’nın geçen yılki seçimler sırasında bir etki operasyonu yaptığı iddialarından sonra yaşandı. Geçen hafta başında, önde gelen Rus senatörlerden Alexei Pushkov, ABD’nin doğu Ukrayna’da düşmanlıkları kışkırtarak ve NATO’nun Rusya sınırı boyunca yığınak yapması suretiyle, “Putin Rusya’sını” “cehennemden gelen yaptırımlarla” uzun bir kuşatmaya almak istediğini iddia etti.  Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov da geçen ay Rusya’nın ABD’yi “aktif olarak kontrol etme” politikası izleyebileceğini uyarısında bulunmuştu.

Bu tehlikeli tırmanışın, Amerika’nın Rusya’ya karşı sorumsuz melez savaşının bir sonucu olduğuna hiç kuşku yok. Biden’ın son yorumu işe tuz biber etki ve Moskova’nın bu tür skandallarda standart diplomatik protokole uygun olarak büyükelçisini Rusya’ya geri çağırmaktan başka seçeneği yoktu.

Yine de, Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, elbette Amerika’ya, olanların kendi sorumluluğu olduğunu görmek düşse de, ülkesinin Amerika ile ilişkilerinin “geri dönülmez şekilde kötüleşmesinden kaçınmak istediğini” teyit etti. Her şeyden öte, ABD siyasi sınıfı 2016 başkanlık seçimi kampanyasından bu yana bir dizi çılgın komplo teorisi yoluyla Rusya’yı sorumsuzca kışkırtıyor.

Rusya’ya karşı konan ABD liderliğindeki Batı yaptırımları son yıllarda pratik olarak bütün ikili ilişkileri kapsayacak kadar genişledi. Buna NATO’nun Rusya’nın batı sınırları boyunca sürekli bir yığınak yapması eşlik etti. Washington ayrıca Moskova’yı eski casus Sergey Skripal ve muhalefet lideri Alexei Navalny’yi zehirlemeye çalışmakla suçları, Kremlin bunları kesin biçimde yalanladı.

Amerika, Rusya’yı Suriye’de savaş suçları işlemekle de suçladı, Rusya bunu da reddetti, bunun yanı sıra doğu Ukrayna’yı “işgal etmekle” suçladı. Rus-Amerikan ilinkilerinin yeni bir en alt düzeye düşmesine şaşmamak gerekir.

RUSYA VE ABD ARASINDAKİ GERGİNLİK TÜM DÜNYADA İSTİKRARSIZLAŞMAYA NEDEN OLUR

Rusya ve ABD arasında yoğunlaşan düşmanlığın sonuçları bütün dünya için istikrarsızlaşma olacaktır. Rusya her zaman ABD’nin saldırganlıklarına karşı kendi çıkarlarını, uluslararası yasalara göre haklarına uygun olarak gururla koruyacaktır, ama bu iki ülke arasında kalan Avrupa ülkeleri gibi ülkeler de sonuç olarak bundan doğrudan zarar görebilirler.

Bu nedenle, iki tarafın Covid-19’u kontrol altına alma, iklim değişikliği ile mücadele ve Afganistan ile Suriye anlaşmazlıklarını barışçı çözüme kavuşturma gibi ortak çıkarları oluşturan alanlara odaklanarak ikili ilişkileri yeniden kurmadan önce, ilişkilerin yakında istikrara kavuşması herkesin çıkarına olacaktır. Afganistan ve Suriye konusunda son zamanlarda bazı ilginç gelişmeler oldu.

Afganistan ile ilgili olarak, ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad ilk kez olmak üzere Moskova’da yapılan barış görüşmelerinin başka bir turuna katıldı ve böylece üstü örtülü olarak, ülkesinin Rusya’nın barış çabalarına desteğinin işaretini verdi.

Suriye konusunda ise, Rusya Savunma Bakanı Sergei Shoigu, geçen hafta çarşamba günü Kazakistan’daki bir haber ajansına yaptığı açıklamada, ülkesinin Suriye’de, “hava sahasının idare edilmesi, terörizmle mücadele için havada önlemlerin uygulanması gibi” ABD ile “çok yakın ilişkileri” olduğunu açıkladı. Afganistan ve Suriye’de yeni başlayan bu tür koordinasyonların meyveleri henüz alınamasa da, bunlar her iki taraftaki faydacı kişilerin gerçekten kısa süre içinde jeopolitik uzlaşmalara varacağı umudunu artırdı.

Rusya ile ABD daha önce Yeni START nükleer anlaşmasını, geçen ay son dakikada uzatmak için anlaştı ve bu ne zaman ortak bir çıkar ortaya çıksa iş birliği yapma konusunda siyasi irade olduğunu gösterdi. İlişkilerin zaten tehlikeli olan noktanın daha da ötesinde kötüleşmesini önlemek için her zamandan daha fazla ihtiyaç duyulan şey kesinlikle budur.

Afganistan, Suriye, Covid-19 ve iklim değişikliği bunun gerçekleşmesi için mümkün en iyi başlangıç noktalarıdır. Karşılıklı güven yavaş yavaş ama kesinlikle sağlanmalıdır ki, iki taraf arasında dünyayı düşmanlıklarının zaten yaptığından daha öte istikrarsızlaştıracak yeni sorunların önüne geçebilsin. Rusya’nın pragmatik adımlarına karşılık vermek ve ilişkilerini onarmaya başlamak Amerika’ya düşer.