Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına katıldı. Atlı, Çin’den gelen son ekonomi verilerini değerlendirdi.

Çin ekonomisine ait üçüncü çeyrek büyüme verilerinin açıklandığını hatırlatan Altay Atlı, Çin’in yüzde 4,9’luk bir büyüme sergilediğini belirtti.

PANDEMİNİN YARATTIĞI ŞOKTAN KURTULMAK İÇİN BÜYÜME AŞAMASINA GEÇİLDİ

Çin’in pandemi döneminde dünya ortalamasının üzerinde bir büyüme oranı yakaladığını aktaran Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Çin ekonomisinin pandemi sürecinde, özellikle 2020’nin ikinci yarısı ve 2021’in başında sergilemiş olduğu yüksek oranlı toparlanma sürecinin hız kestiği de görülüyor. Pandemi sonrası aslında doğru bir ifade değil, pandemi bitmiş değil, devam eden bir süreç.

Tam olarak rakamlara bakacak olursak 4,9’luk büyümeyi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7,9’luk büyüme ile ve yılın ilk çeyreğindeki yüzde 18,3’lük büyüme ile kıyaslayabiliriz. Burada bir baz etkisi de vardı tabii ki, aralık ayının son gününde çıkmıştı ilk vakalar. Baz etkisinden sonra büyümenin giderek normale döndüğünü görüyoruz.

3 aylık dönemin kendi içindeki rakamlara baktığımızda yani 1 Temmuz’dan eylül ayının sonuna kadar olan 90 günlük süre içinde büyüme 0,2 olarak gerçekleşmiş. Bu ikinci çeyreğin kendi içinde yüzde 0,3’tü. Sonuç olarak büyümenin devam ettiği ve biraz hız kestiğini görüyoruz.

2020’nin ikinci yarısında birkaç önemli konu vardı. Biri sanayi üretiminin mayıs-haziran gibi tekrar hızlı bir biçimde geri dönüş yapabilmesiydi. Kapanmadan birkaç ay sonra fabrikalar tekrar üretmeye başladılar. İkincisi üretimin ihracata yönlendirilebilmesiydi. Bunda diğer ülkelerdeki talebin toparlanması da önem taşıdı.

BORCA BAĞLI OLMAYAN BÜYÜME

Emlak, inşaat ve sanayinin Covid-19 şartları altında gelişmesi devletin kredi imkânlarına bağlı. Bankaların kredi karşılık oranları azaltıldı ve daha çok kredi verilme imkânı oluştu. Bunun başka etkileri de var. Bu, Çin ekonomisinin karşı karşıya olduğu yüksek borçluluğu artıran bir süreç de oldu. Pandeminin yarattığı şoktan kurtulmak için bu büyüme aşamasına geçildi.

Bir taraftan emlak sektörüne yapılan yatırımlar, hızlı büyüme, konut fiyatlarında ciddi artışlara sebep oldu. Son dönemlerde büyüme nispeten hız kesiyor ama Çin ekonomisinde devletin almış olduğu pandemi önlemlerinin biraz daha normalleştiği bir safhaya geçildiğini görüyoruz. Söylemlerde de büyümede daha fazla eşitlik, borca bağlı olmayan bir büyümeden bahsediliyor. Şimdi buna bağlı atılan adımları görüyoruz.

Pandemi hâlâ bitmedi ve Çin başarılı bir performans sergiledi. Yeni varyantlar ortaya çıkıyor, her şeyden önce Covid-19’un yarattığı belirsizlik devam ediyor.”