CGTN / Thomas O. Falk

İsrail’in yeni Başbakanı Naftali Bennett ve onun kırılgan koalisyon hükümeti, eski İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu sonrası dönemde ülkede manevra yapmaya çalışıyor. Şimdiye kadar ortak amaçlar, her zaman her yerde var olan tümüyle karşıt ideolojileri bastırdı. Ancak, Netanyahu hükümetin çalışmalarını sabote etmek için elinden gelen her şeyi yapıyor. 

Benyamin Netanyahu, eski ABD Başkanı Donald Trump’ı, görev süresi sırasında “İsrail’in Beyaz Saray’da sahip olduğu en iyi arkadaş” olarak tanımladı. Her ikisinin de büyük bir ilişkiye sahip olduğu söylendi. Tıpkı Trump gibi Netanyahu da iktidardaki kontrolünü kaybetti. Ve aynı zamanda tıpkı Trump gibi Netanyahu da kişisel çıkarı için İsrail demokrasisine fiilen zarar vermeye meyillidir. 

Yeni hükümet bir aydan fazla bir süredir görevde, ancak Netanyahu’nun halen hükümetin gündemini kontrol ediyormuş gibi davranması engellenemedi. Netanyahu yakında Pfizer ve Moderna CEO’larını İsrail için yeni aşı dozları konusunda aradı. Ardından Netanyanu görüşmeler konusunda kamuyu hemen bilgilendirdi ve aşıların akışının devam etmesini sağladı. 

Bugün iktidardaymış gibi davranmaya devam ederek Netanyahu, her adımda yeni Başbakan Bennett’in otoritesine zarar veriyor. Hayır, koalisyon oluşturmada başarısız olduktan sonra Netanyahu sessizce bir kenara çekilmedi. Bunun yerine, Knesset’in yeni muhalefet lideri olarak, olmazsa olmaz yeni bir hedef belirledi; mevcut koalisyonun başarısız olmasını ve tekrar göreve dönmenin bir yolunu bulmak. 

İkincisini başarmak için muhalefet siyasi hilekârlığa başvurmaktan ve mide bulandırıcı işler yapmaktan çekinmiyor. Ülkenin örneğin kamu sağlığı, İsrail demokrasisi ve ekonomisi gibi birkaç cephede krizle karşı karşıya olmasına rağmen, onun ayrıcalığı hizipçilik ve parçalanma üzerine kurulu gibi görünüyor. 

İsrail hükümeti zaten Knesset’te birkaç acı verici yenilgi aldı. Mesela, bir İsrail vatandaşıyla evli olsalar bile Filistinlilerin girişine izin vermeyen bir yasanın uzatılmasında çoğunluğu sağlayamadı (Netanyahu’nun başlangıçta desteklediği, fakat oylama sırasında karşı çıktığı bir yasa).

NETANYAHU’NUN HÜKÜMETİ BAŞARISIZ KILMA GİRİŞİMLERİ

Sekiz partili koalisyon hükümetinin hata payı inanılmaz bir şekilde dar olmaya devam ediyor. Diğer farklı tartışmalı konular, ideolojik ayrılıkları gidermede potansiyel olarak zorlaştırabilir. Dahası, hükümet şimdi deneyimsizliğinin bedelini ödüyor. ‘’Acemi hatalar’’, son zamanlarda Knesset Başkanı Mickey Levy’nin, hükümetin desteklediği bir yasa tasarısına karşı kazara oy vermesiyle sonuçlanan nadir kazalardan daha fazlası haline geldi. 

Muhalefet ve Netanyahu giderek, hükümetin hataya yatkınlığını ve savunmasızlığını hedef alıyor. Netanyahu elindeki tüm siyasi araçları kullanarak, ilk günden itibaren Knesset’te bir tür savaş üzerine bahse giriyor. Netanyahu, özellikle hükümetin çalışmasını başarılmaz kılmak için üç strateji kullanıyor.  

İlk olarak muhalefet, hükümetin yasa dışı veya sahtekâr olduğu görüntüsünü yaratmak için hükümet ile koalisyon üyelerine karşı farklı yöntemsel araçlar, hakaretler ve kişisel karalamalara başvuruyor. 

İkincisi Netanyahu, gerilim yaratmak için yasal ve siyasal manevraları kullanıyor. Çok unsurlu koalisyon hükümetindeki inanç çatışmaları ve farklılıkları kışkırtmak amacıyla tutarsız yasa tasarıları art arda getiriliyor. Buna karşılık hükümetin yasa tasarıları genellikle tartışmaları uzatmak ve yasalaştırılmasının ilerlemesini sona erdirmek için “ağırdan alınıyor.”

Son olarak muhalefet, koalisyon üyelerini işi bırakmaya kışkırtmak ve böylece hükümetin hâkim olduğu az bir çoğunluğu bitirmeye çalışıyor. İsrail’deki durum, eski ABD Başkanı Trump’ın ülkesinin zarar görmesi pahasına partisi üzerinde hâkimiyet kurmaya devam ettiği ABD’deki mevcut siyasi durumu hatırlatıyor. 

Gerçekten Netanyahu ve Trump dostluktan daha çok şeyi paylaşıyor gibi görünüyor. Onlar, görev yeminleri ve ülkelerinin üstün yararlarını bir tarafa koyabilme yeteneklerini paylaşıyor. Böylece İsrail’in yanı sıra ABD’nin de şu anda siyasi olarak felç olması tesadüf değildir. Şimdiye kadar Netanyahu’nun taktikleri koalisyon hükümetini parçalamadı. Ancak bunun temel nedeni -yerleşim sorunu gibi- koalisyon içinde derin çatlaklar yaratmaya mahkûm sorunların kasten zamana yayılarak bir kenara bırakılmasıdır.  Dahası, Netanyahu’ya yönelik kızgınlık epeyce yüksek ve koalisyon içinde bir tür bağlılık yaratıyor. Ne demişler, “Düşmanımın düşmanı benim dostumdur.”

Bununla birlikte, özellikle muhalefet Gingrichesque hizipçiliğiyle iştigal ediyorsa bir hükümet için istikrarlı bir temel değildir bu da muhtemelen uygun davranış eksikliği için kaygılandırıcı bir örnek olay oluşturacaktır. İsrail’in siyasi durumu zaten ulusal acil durum içinde (iki yılda dört seçim bunun kanıtı). Ayrıca Netanyahu’nun engelleme politikası ve sabotaj taktikleri verimli olursa, ülke kendini bir daha asla toparlayamayacağı bir yolda bulabilir. Washington’daki durum uyarıcı bir örnek olmalı.