Haber: CRI Türk Dış Haberler Servisi

Myanmar’da yaşanan darbe krizi ardından, ülkede demokrasinin yeniden tesisi adına bölgesel girişimler sürüyor.  Endonezya’nın başkenti Jakarta’da düzenlenen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderler zirvesinde Myanmar’daki krizin çözümü için 5 konuda mutabakata varılmıştı.

Cumartesi günü gerçekleşen toplantıda konuşan Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo, Myanmar’daki krizi bütün taraflarla iş birliği içinde çözmek için ASEAN’ın ülkeye özel temsilci ataması gerektiğini gündeme getirdi.

ASEAN’ın çözüm önerisi için sunduğu 5 madde şöyle sıralandı:

  1. Myanmar’daki taraflar karşılıklı şiddeti bir an önce sonlandıracak.
  2. Myanmar halkının huzur ve güvenliği için taraflar arasında yapıcı diyalog ortamı başlatılacak.
  3. ASEAN’ın tayin edeceği özel temsilci Myanmar’daki diyalog sürecinde rol üstlenecek ve arabuluculuk yapacak.
  4. Özel temsilci, delegasyonu ile Myanmar’ı ziyaret edecek, krizin muhatabı olan taraflarla diyalog süreci başlatacak.
  5. Myanmar’a insani yardımın güvenli bir şekilde ulaştırılmasında engeller ortadan kaldırılacak.

BATI, DİYALOG SÜRECİNDEN RAHATSIZ

Uzmanlar, mutabakatın Myanmar’daki demokratik adıma geçişi etkili bir şekilde destekleyeceğini ve ASEAN’ın bu konuda “en uygun ve haklı organ” olarak inisiyatif almasının Batı’nın müdahalesini önleyeceğini belirtiyor. Ancak söz konusu diyalog sürecinin başlamasına Batılı kaynaklardan yükselen sesler söz konusu. Amerikan merkezli Foreing Policy dergisinde yayımlanan bir makalede, ASEAN’ın süreci iyileştirmek adına attığı adımlar eleştirilerek işe yaramayacağı savunuldu. “ASEAN Myanmar’ı Kurtaramayacak” adlı yazıda askeri yönetim lideri Min Aung Hlaing ile masaya oturması “ciddiyetsiz bir durum” olarak değerlendirdi.

“İKİ TARAFTA DİYALOĞA İHTİYAÇ DUYUYOR”

Çin’in Yunnan Üniversitesi’nden Profesör Bi Shihong Global Times’a verdiği demeçte, “Uzlaşının Myanmar ordusunu bir dereceye kadar ASEAN’ın önerisini kabul etmeye iteceğini ve protestoları kışkırtma yoluyla Batılı güçlerin müdahalesini engelleyeceğini” söyledi.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi Güneydoğu Asya Çalışmaları Merkezi Direktörü Xu Liping ise ASEAN ve Myanmar ordusu arasındaki görüşmelerin, her iki tarafın da kargaşayı derhal durdurma aciliyetini giderek daha fazla hissettiği bir zamanda gerçekleştiğini belirterek, “ASEAN için, Myanmar’daki durum şubat ayından beri kötüye gidiyor. İki tarafta durumun kontrolden çıkmasını önlemek için diyaloğun yapılması gerektiğini anladılar.” dedi.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRPRİZİ

Japonya merkezli Nikkei Asia Haber Ajansı’na göre, Min Aung Hlaing’in Birleşmiş Milletler (BM) Myanmar Özel Temsilcisi Christine Schraner Burgener ile görüştüğü bildirildi.

Nikkei Asia’nın aktardığına göre, Hlaing’in ASEAN toplantısı ardından BM’nin Myanmar Özel Temsilcisi Burgener ile bir araya gelerek askeri darbe ve protestoları görüştüğünü aktardı. Görüşmede Hlaing’in 1 Şubat askeri darbesini savunduğu, Kasım 2020 seçimlerinde hile yapıldığını Burgener’e ilettiği kaydedildi. Burgener’in görüşmede Myanmar’ı ziyaret etmek istediğini dile getirdiğini aktaran yetkililer, Hlaing’in bu teklife sıcak baktığını ifade etti. Konuyla ilgili BM’den resmi bir açıklama yapılmadı.