Merkez Bankası ocak ayında yıl sonu tahmini yüzde 9,4 olarak açıklamıştı. Bu hedef ikinci kez yukarı çekildi. Nisan ayında yüzde 12,2’ye çıkarılan hedef yüzde 14,1 olarak güncellendi. Beklentiler, Türkiye’nin uzun süre enflasyonda çift hanelerin altına inmesinin zor olduğu yönünde şekilleniyor.  

Kamil Erdoğdu ve Mehmet Kıvanç’ın hazırladığı Dünya Postası programına konuk olan Ekonomist Arda Tunca, Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun açıklamalarını değerlendirdi. Tunca, “Merkez Bankası Başkanının yaptığı yorumların çok anlaşılabilir bir tarafı yok.” dedi.

Merkez Bankasının kullandığı “hedef” ve “beklenti” kavramlarında muğlaklık olduğunu düşünen Tunca; “Bir şeyi hedefliyorsanız beklentiniz de o hedefle uyumlu olmalı. Siz, ‘100 kilometre koşacağım ama ellide tıkanırım’ der misiniz? Ellide tıkanacaksınız, elliyi hedeflersiniz o zaman. Merkez Bankası burada yıllardır kavram kargaşası içinde.” ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, Nisan ayında 2021 enflasyon tahmini yüzde 9,4’ten yüzde 12,2’ye çıkardı. 2022 tahmini de yarım puan artışla yüzde 7,5 düzeyine yükseltilmişti. Enflasyon tahmini üç ay içinde ikinci kez yukarı yönlü güncellenince “Tahminler ve hedefler sağlıklı tespit edilemiyor mu?” sorusu gündeme geldi. Ekonomist Arda Tunca bu soruya; “Kısa süre içinde bu kadar sert enflasyon tahmini değiştiriyorsa Merkez Bankası, işini yapmamış demektir.” yanıtını verdi.

Enflasyonla uyumlu olmayan bir para politikası dayatmasının olduğunu düşünen Tunca, bu durumu “fizikçiyle yer çekimi tartışmasına girmeye” benzetti. Merkez Bankasının “ekonomi kurallarına ters bir baskı” altında olduğunu söyleyen Tunca’nın konuya getirdiği açıklama şu şekilde:

“Hükümet diyor ki; ‘Faizi artırırsak enflasyonu artırırız.’ Hayır, böyle bir kural yok. Faizi artırırsanız enflasyonu düşürürsünüz. Enflasyonu düşürdükten sonra da faizi aşağı çekme şansınız olur. Yani faizi aşağı çektin diye enflasyon düşmez.”

PİYASA İLE RAKAMLAR FARKLI MI?

Kavcıoğlu, enflasyon raporunu açıkladığı basın toplantısında “TL’deki değer kaybı bir yılda yüzde 30’un altında ama yapılan bütün zamlar yüzde 30’un üzerinde.” olduğunu söyledi. Bu ifadeleri sorunlu gören Ekonomist Tunca; “O zaman açıklanan enflasyonda bir sıkıntı mı var? ‘Herkes yüzde 30 zam yapıyor.’ dediğiniz yerde yüzde 17 buçuk enflasyon çıkıyorsa burada bir gariplik var demektir.” açıklamasını yaptı.

Kavcıoğlu’nun firmalara “makul zam yapma” çağrısını da değerlendiren Tunca, yüzde 40’ın üzerinde gerçekleşen Üretici Fiyat Endeksi’ni hatırlatarak bunun mümkün olmadığını kaydetti:

“Siz bunu şikâyet edemezsiniz elinizdeki para politikası araçlarını kullanacaksınız. Enflasyonu aşağı çekmek için gereken neyse Merkez Bankası olarak bunu yapacaksınız. ‘Ben üstüme düşen görevi yapmıyorum, siz yapın; sakın zam yapmayın.’ diyemezsiniz.”

Küresel sorunlara da dikkat çeken Tunca, kamu müdahalesinin dünya ölçeğinde gündemde olduğunu belirterek sözlerini noktaladı:

“Siz ne kadar liberal ekonomiyi savunursanız savunun eğer bu liberal ekonomiyi doğru uygulamıyorsanız çok yanlışlar içeriyorsa sonuçta devletin bir takım müdahaleleriyle ekonominin önünün açılması gerektiğini de dünya bir kez daha anladı.”