CGTN / Daryl Guppy

Son 20 yılda Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Afganistan ve Irak gibi farklı yerlerde bir altyapı yıkımı tarihi geliştirdi. ABD’nin hem içeride hem de dışarıda altyapı oluşturma kaydı çok daha az etkileyici. ABD’nin ulusal borcunun çoğu altyapı yıkımına yatırılırken, Çin’in tasarruflarının çoğu Kuşak ve Yol İnisiyatifi programıyla yurt içinde ve giderek yurt dışında altyapı yapılmasına harcandı.

ABD Başkanı Joe Biden ve G7’nin onayladığı “Daha İyi Bir Dünyayı Yeniden İnşa Et” (B3W) altyapısı önerisinin doğruluğu şüphelidir. Bu program, hiçbir zaman gerçekten uygulanmaya başlamayan 2020 yılındaki Mavi Nokta Ağı’nın yeni isimle piyasaya sürülmesi gibi görünüyor. Zaman yeni program taahhüdünün gerçek olup olmadığını ve birçok G7 ülkesi ile onların ortakları tarafından yapılan dış yardım kesintilerini geri çevirip çevirmeyeceğini zaman gösterecek.

ABD Ticaret Bakanı, Covid-19 salgınının hemen öncesinde 2019 yılında Bangkok’taki Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklığı konferansı sırasında ABD liderliğinde Mavi Nokta ağını açıkladı. B3W önerisi gibi, bu program da, “küresel altyapıyı geliştirmek için yüksek kalite, güvenilir standartları geliştirmek için hükümetleri, özel sektörü ve sivil toplumu bir araya getirmek için çok paydaşı olan bir girişim” olarak tanıtıldı.

Her iki öneri de kara yolları, limanlar ve köprüler için şans eseri Batı merkezli küresel çapta tanınan bir değerlendirme ve onay belgesini teşvik etti. B3W programı, esasında Hint-Pasifik bölgesine odaklanan Mavi Nokta Ağı’na göre, daha geniş bir sorumluluk alanına sahip bulunuyor. Her ikisi de projelere Batı’nın “onay mührünü” verecek. Bu yaklaşımın içerdiği açık lekeleme, Kuşak ve Yol projelerinin güvenilir (Batılı) standartlardan yoksun olduğunu ima ediyor.

Biden B3W’nin koşulsuz şartsız ortaya çıktığını iddia ediyor, ancak bu açıkçası doğru değil. Bildirinin gerçek dili, “ortak değerlerimizi göstermek” için sıkı bir şekilde bağlı ideolojik yük tarafından zaten yüklü olduğunu gösteriyor. Bu program, Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ne doğrudan meydan okumak için şekillendirildi. B3W programının tanıtımı geçmişteki uygulamayı takip ederse, alıcıların, finansman sağlanmadan önce bir dizi “değer odaklı” pozisyona bağlı kalması beklenecektir.

“B3W PROGRAMI” GÖRÜLMEMİŞ BİR AMACA SAHİP

Bazı projeler, şu anda terk edilmiş Mavi Nokta Ağı teklifinde olanlara denk olan B3W olacaktır. Bu projeler, merkezi Filipinler’in başkenti Manila’da bulunan ve ABD ile Japonya’nın hükmettiği Asya Yatırım Bankası’nın hâlihazırda desteklediği projelerden çok farklı olmayacak. Onlar ayrıca muhtemelen, Çin’in oluşturduğu Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın desteklediği projelerden de çok farklı olmayacak ve bu projeler, finansmanların onaylanması için temel kriter olarak yoksulluğun azaltılması ve iklim uyumluluğu olan uluslararası sıkı finansman hatları boyunca uzanıyorlar. 

B3W ağı, Asya Yatırım Bankası Finansman Açığını Kapatma raporunda tahmin edilen yıllık 1,7 trilyon dolar tutarındaki Asya altyapı boşluğunu doldurmak için hoş karşılanan bir katkıdır. Bu altyapı açığı, Afrika ve Güney Amerika dâhil olduğu zaman 4 trilyon dolara ulaşıyor, bu yüzden ek finansmanlar memnuniyetle karşılanıyor. Umarız, ABD liderliğindeki bu altyapı programı, şu anda deniz aşırı ülkelerde bulunan 700’den fazla ABD askeri üssü ve tesislerine yenilerini eklemek için bir örtü olarak kullanılmayacaktır.

Hoş karşılanmayan durum, B3W programının, Kuşak Yol İnisiyatifi’ne yönelik kasıtlı bir karşı ağırlık olarak konumlandırılmasıdır. B3W programı görülmemiş bir amaca sahiptir. B3W programı temel altyapı yatırımlarını silah haline getirmektedir. Her açıdan, bunlar halen “Mavi Noktalar”dır. B3W programının diğer finansman kaynaklarıyla ve onlarla yan yana çalışan bir ortam girişim olmaması acınacak bir durumdur. Bu program ayrıca yerine geçmek için tasarlandığı Kuşak Yol İnisiyatifi programı kadar da kapsamlı değildir. Sert altyapıyı bir kenara bırakan Kuşak Yol İnisiyatifi programı her biri kendi yatırım fırsatlarına sahip üç gelişim sunuyor.

Birincisi, ticaret altyapısıdır. Bu düzenleyici ortam, ödemeler sistem, protokoller ve lojistik zincirleri ile gümrük muayenelerinden dijital para birimlerine kadar her şey için blok zinciri belgelemesi uygulamasını kapsamaktadır. 

İkincisi, ticaret sözleşmesi ve dolar merkezli sistem dışındaki bankacılık dâhil olmak üzere yumuşak altyapıdır. Bu aynı zamanda, blok zinciri, 5G ve yapay zekâ geliştirme standartlarının yanı sıra proje teklifi sunanları etkileyecek inşaat standartlarıdır. 

Üçüncüsü, sermaye altyapı yatırımıdır. Çin sermaye, tahvil ve türev piyasalarının açılması bunun bir parçasıdır. Ticari büyüme fırsatları sunan yatırım ve yabancı yatırım düzenlemelerindeki değişiklikleri kapsamaktadır. 

Asya’nın Kuşak Yol İnisiyatifi ile ilişkisi, B3W veya diğer herhangi bir Mavi Nokta Ağı ikamesinin sunduğu sınırlı ilişkiye nazaran daha inandırıcıdır. Kuşak Yol İnisiyatifi’nin “Kızıl Lekeleri” yeniliğin geleceği için bir yol önermektedir. B3W bir benzeridir, kullanışlı, ancak son derece farklı değil. Her şeyi göz önünde tutarak, B3W programı, altyapı iyileştirmelerine en fazla ihtiyacı olan çok az gelişmiş ülkelerin yararlanacağı yatırım havuzuna memnuniyetle karşılanan bir katkıdır. Rekabetten daha çok iş birliği ruhu içinde geliştirilir ve uygulanırsa daha da fazla memnuniyetle karşılanacaktır.