China Daily / Hisham AbuBakr Metwally Mohamed

Çin-Afrika İş Birliği Forumu’nun (FOCAC) bu yılın sonunda Senegal’de yapılması planlanıyor. İlk FOCAC Bakanlar Konferansı Ekim 2000’de Beijing’de yapıldı ve son yirmi yılda Çin ve Afrika’nın talihi büyük ölçüde değişti. 2000 yılında Çin’in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH) Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) GSYİH’sinin onda biri kadardı. Ancak 2020 yılında Çin’in GSYİH’si 15,6 trilyon dolarla ABD’nin yaklaşık yüzde 75’ine denk düşerken, Afrika’nın toplam GSYİH’sinin 2000 yılında 587 milyar dolardan 2020 yılında 3 trilyon dolara çıktığı tahmin ediliyor. 

Çin her zaman kendini Afrika ülkelerinin kalkınmasının ilerlemesine adadı. Örneğin, 2014 yılında Başbakan Li Keqiang’ın Afrika Birliği merkezini ziyareti sırasında dönemin Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Nkosazana Dlamini Zuma, “Afrika halkı bir gün Afrika başkentlerinin yüksek hızlı demir yolu ağlarıyla birbirine bağlanacağı bir rüyayı sürdürüyor.” dedi. Zuma, Afrika’nın iyi bir dostu olarak Çin’in bu rüyayı gerçeğe çevirmeye istekli olduğunu söyledi. Elbette Afrika ülkeleri Çin’in önerdiği Kuşak Yol İnisiyatifi’ni kendi ekonomilerini geliştirmek ve “Afrika Kıtası Serbest Ticaret Bölgesi” oluşumunu olanaklı kılmak için fırsat olarak görüyor. 

Gerçekten Kuşak ve Yol inisiyatifi, Afrika kıtası birçok kalkınma güçlüğüyle karşı karşıya olduğu zamanda birçok kalkınma fırsatı yarattı. Afrika’nın, kıtanın altyapısını iyileştirmek için 2025 yılına kadar yılda yaklaşık 93 milyar dolara ihtiyacı var. Altyapısı düzelmeden Afrika kapsamlı büyümeyi ve sürdürülebilir kalkınmayı başaramaz. Düzeltilmiş altyapı katma değer ekonomik faaliyet ve istihdam yaratmasına olanak sağlayacak. Ayrıca özel yatırımı destekleyecek ve insanların yaşam standartlarının yükselmesine yardımcı olacak. 

ÇİN-MISIR SÜVEYŞ KANALI ÖZEL EKONOMİK BÖLGE PROJESİNİN İLK AŞAMASI TAMAMLANDI

Afrika ve diğer bölgelerde altyapının kalkınmasının karşılaştırması, Afrika’da telekom ve internet erişiminin, yüzde 80 olduğu gelişmiş ülkelerle mukayese edildiğinde sadece yüzde 16 olduğunu gösteriyor. Ulaştırma sektöründe, her bin kişide 7 kilometre olan küresel ortalama ile karşılaştırıldığında Afrika’da her bin kişi 3,6 kilometre kara yolu erişimine sahiptir. 

Enerji sektörü söz konusu olduğunda, elektriğe erişimin yüzde 70-90 oranında olduğu diğer bölgelerle karşılaştırıldığında Afrika nüfusunda bu oran sadece yüzde 30 seviyesinde bulunuyor. Temiz içme suyuna gelince, Afrika nüfusunun temiz, güvenli içme suyuna erişimi yüzde 65 iken, bu oran Doğu Asya ve Pasifik’te yüzde 87, Latin Amerika ve Karayipler’de yüzde 91 seviyesinde bulunuyor. Bu Afrika altyapı gelişiminin, ortalama küresel seviyenin yanı sıra Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri ile Latin Amerika ve Karayipler’in seviyesinin çok altında olduğu anlamına geliyor. 

Çin ve Afrika Birliği (AU), 27 Haziran 2015 tarihinde mutabakat zaptı imzaladıktan sonra Çin’in Afrika’nın altyapı kalkınmasına katkısı Afrika Gündemi 2063 ile aynı doğrultuda yükseldi. Bugün Çin, Angola, Etiyopya, Tanzanya, Nijerya, Kenya’nın yanı sıra Mısır, Cezayir, Sudan ve Zambiya ile birçok iş birliği projesi bulunuyor. Çin, Afrika ülkelerine ekonomik kalkınmalarını desteklemek için yardım ediyor ve bu tür projelerin artmasını umuyor. 

Ulaştırma sistemini iyileştirme bir ülkenin ekonomisini canlandırır ve insanların gelirini artırır. Örneğin, Mombasa’yı Kenya’da Nairobi’ye ve Etiyopya’yı Cibuti’ye bağlayan demir yolu ve Nairobi’yi Kenya’daki Thika ile Addis Ababa’yı Etiyopya’da Adama’ya bağlayan kara yolu, Tanzanya’daki 12 ve Etiyopya’nın kuzeyindeki sekiz kara yolu ve Tanzanya ile Uganda’yı bağlayan kara yolu bu ülkelerin ekonomik kalkınmasının canlanmasına yardımcı oluyor. 

AFRİKA DAHA FAZLA ULUSLARARASI YATIRIM ÇEKECEK

Su koruma ve elektrik projelerine gelince Çin, Zambei Nehri kaynak kullanım projesinin geliştirilmesine yardımcı oldu. Çin şirketlerinin yaptığı Kariba Gölü güney ve kuzey kıyıları elektrik santralleri, Zambiya Kafue Gorge Hidroelektrik Santrali ve Lesotho Metolong Barajı Zambiya, Lesotho ve diğer ülkeler için stratejik öneme sahip. 

Çin şirketlerinin liderliğinde tamamlanan ve devam eden altyapı projelerinin listesi çok uzun ve Kuşak Yol İnisiyatifi altında diğer alanlar arasında limanları, kentleşme ve telekomünikasyon çalışmalarını kapsıyor. Bu projelerin ortak amacı, Afrika kıtasının gelişimini desteklemeye yardımcı olmak. Çin şirketlerinin Afrika ülkelerinde yerel hükümetlerle iş birliğiyle kurduğu 30’dan fazla işler durumda endüstriyel park var ve bu tür 70’ten fazla endüstriyel park da yapım aşamasında. 

Çin ayrıca, imalat ünitelerinden bazılarını Afrika’da yeniden toplamaya başladı. Ve Çin-Mısır Süveyş Kanalı özel ekonomik bölge projesinin ilk aşaması tamamlandı, bu proje doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 30 bin kadar istihdam fırsatı yaratıyor. Çin yapımı sanayi bölgeleri, Afrika kaynaklarına değer katacak ve zaten tarıma dayalı ekonomik kalkınmadan enformasyon teknolojisine dayalı ekonomik büyümeye geçen Ruanda gibi ülkelerin ekonomilerini canlandırmaya yardımcı olacak. 

Bu nedenle Kuşak Yol İnisiyatifi, sadece Asya, Afrika ve Avrupa ülkeleri için ticaret fırsatları yaratmayacak, aynı zamanda Afrika’nın küresel tedarik zincirinin önemli bir parçası olmasının ve daha fazla uluslararası yatırım çekmesinin önünü açacak, bu da Afrika’nın kalkınmasını ve Afrika halkının yaşamlarını ve geçim kaynaklarını destekleyecek.