China Daily / Ingrid Van Wees & Melissa Walsh

Okyanus olmadan küresel ekonomi olmazdı. Okyanus temelli endüstriler yılda 1,5 trilyon dolar ve balıkçılık, denizcilik, deniz turizmi ve yenilenebilir enerjide yüz milyonlarca işe katkıda bulunuyor. Bununla birlikte bu ekonomik hizmetler, sürdürülemez deniz uygulamaları ve okyanus kaynaklarının aşırı kullanımı nedeniyle risk altındadır.

Bu yıl Dünya Ekonomik Forumu Küresel Risk Raporu, biyolojik çeşitlilik kaybını ve insanların çevreye verdiği zararı küresel ekonomiye yönelik en büyük risklerden ikisi olarak tanımladı.

Her zamanki gibi devam eden olağan işler, -denizdeki balıklar gibi- doğal sermayenin azalmasına ve tedarik zincirlerinde aksamalara neden olacaktır.

SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIM İÇİN TALEP ARTIYOR

İklim ve doğa ile ilgili riskleri ifşa etmeleri için sürdürülemez işletmeler üzerindeki baskı artıyor. Sürdürülebilirlik değerlendirmelerini ve geçiş planlamasını ana akım haline getiren kredi derecelendirme kuruluşlarıyla ve sürdürülebilirlik risklerinin dâhil edilmesini sağlamak için küresel muhasebe standartları güncellenmesiyle saklanacak yer kalmadı.

Ayrıca finans sektörü, sürdürülebilir yatırım fırsatları için benzeri görülmemiş bir talep görüyor. Kısmen devam eden salgın nedeniyle, sürdürülebilirliğe odaklanan fonların büyümesi rekorlar kırıyor ve sürdürülemez işletmeleri destekleyen zararlı sübvansiyonları kaldırmak için küresel anlaşmalar yapılıyor.

Bu eğilimler sürpriz olmamalı. W. Chan Kim ve Rénee Mauborgne çığır açan Mavi Okyanus Stratejisi kitabını yayınladığında, 2005 gibi erken bir tarihte “Mavi okyanus”, sınırsız iş fırsatları için bir alan metaforu olarak işaretlendi. Onlar pek çok şirketin “kızıl okyanus” denen yerleşik pazarlarda, mevcut sayıda rakiple ve düşük maliyetli aile arabaları gibi genellikle çok ince marjlarla rekabet ettiğini iddia ettiler. Tersine, “mavi okyanus” pazarlarının, inovasyon için olgunlaşmış, az gelişmiş bir iş alanı ve sürdürülebilir ve karlı büyüme için geniş fırsatlar sunduğunu iddia ettiler. Örneğin, Tesla Motors tarafından geliştirilen tamamen elektrikle çalışan otomobiller gibi.

Bu potansiyel hızla gerçekleşiyor. Artık işletmelerin bir seçeneği var;artan finansal, iklim ve doğa ile ilgili risklerle “kırmızı okyanus” un kalabalık pazarlarında rekabet etmek veya mavi okyanusun büyük ölçüde tartışmasız potansiyelini keşfetmek. Büyük işletmeler mavi dalgayı yakalamak için etrafında dönüyor. Geçen yıl yayınlanan, İnsanlara, Doğaya ve Ekonomiye Fayda Sağlayan Okyanus Çözümleri üzerine Sürdürülebilir Okyanus Ekonomisi için Üst Düzey Panel tarafından yaptırılan bir çalışma, sürdürülebilir okyanus yatırımlarının 2050 yılına kadar 15,5 trilyon ABD doları net fayda sağlayabileceğini ve altı kat daha fazla yiyecek ve 40 kat daha fazla yenilenebilir enerji üreten geleceğe odaklı endüstriler inşa edebileceğini ortaya koydu.

Balıkçılık sektöründe, değer zincirinde israf edilen deniz ürünlerinin yüzde 35’ini azaltmak, ölçülebilir çevresel ve ekonomik faydalar sağlayabilir. Hong Kong’da büyük bir deniz ürünleri ithalatçısı olan M&C Asia, her bir balığı rıhtımdan tabağa kadar takip ederek yüksek fiyatlar talep etmesini sağlayan iki sürdürülebilirlik sertifikasına sahip. Veri hattı geliştirme, geri ödeme, piyasa ve uygulama riskleri dâhil olmak üzere balıkçılık yatırım risklerini azaltmak için iyileştirme projeleri sunmayı amaçlayan Sürdürülebilir Deniz Ürünleri Fonu, balıkçılığı korumak amacıyla uzun vadeli satın alma anlaşmalarını kullanarak kurumsal alıcılarla ortaklık yapıyor.

Katı atık yönetiminde, denizdeki plastik kirliliğinin yüzde 60’ı Asya’daki beş ülkeden geliyor. Polietilen terefitalatta küresel bir üretici olan Indorama Ventures, marjlarını artırmak için plastik şişe geri dönüşüm kapasitesini genişletiyor ve okyanus atıklarını azaltıyor. Çevresel faydalar, şirketlere, çevreye duyarlı yatırımcılar için önemli olan mavi okyanus kimlik bilgilerini kazandırır.

Küresel yeşil ekonomi yaklaşık 8 trilyon dolar değerinde. Ancak yeni sınır mavi ekonomi ve o da patlama yaşıyor. Örneğin temiz enerjiyi ele alalım. Karasal yeşil enerji piyasası canlıdır, ancak kapasite artırımı için mevcut arazi ile sınırlıdır. Okyanuslar sınırsız yenilenebilir enerji kaynağı sağlayabilir. Tek başına açık deniz rüzgârı, mevcut toplam küresel elektrik tüketiminden 23 kat daha fazla güç üretebilir.

MAVİ FIRSATLARI YAKALAMANIN TAM ZAMANI

Küresel offshore rüzgâr maliyetlerinin 2019’da yüzde 32 düştüğü ve daha da düşmesi beklendiğinden, Avrupa ve Çin’in büyük pazarları önümüzdeki yirmi yılda 400 milyar dolarlık yatırım çekebilir. Bir zamanlar fosil yakıtlarla çalışan denizcilik endüstrisi bile büyümeye devam ediyor.

Yeni pazara giriş yapan NEOLINE, Kuzey Atlantik’te, akaryakıt fiyatlarına önemli ölçüde daha düşük maruz kalma nedeniyle fiyatı stabilize edilen karbondan arındırılmış nakliye hizmeti sunan, yelken bazlı bir deniz taşımacılığı işi geliştiriyor.

Dünyayı beslemek için denizlere, özellikle sürdürülebilir su ürünleri yetiştiriciliğine bakmalıyız. Norveçli Cermaq gibi ilk hareket edenler, her bir hayvan üzerinde biyolojik testler yapmak amacıyla somon yetiştiriciliği için yüz tanıma teknolojisi geliştiriyor, gıda ve kimyasalların hedeflenen uygulamalarını mümkün kılıyor ve çevresel ve ekonomik atıkları azaltıyor.

Efsanevi okyanus gezgini ve korumacı Jacques Cousteau’nun torunu tarafından kurulan Oceans 2050 vakfı, okyanus bolluğunun restorasyonu için savunuculuğa odaklanıyor ve Asya, Avrupa ile Kuzey ve Güney Amerika’daki 12 ülkedeki savunmasız kıyı ve ada toplulukları için işler yaratırken hem karbon kredisi hem de birinci sınıf bir gıda ürünü satacak yenileyici deniz yosunu yetiştiriciliğine öncülük ediyor. Bu eğilim balık ve diğer deniz ürünleriyle sınırlı değil. Enerji, su ve kimyasalları korumak için su altı bölmelerinde geleneksel ürünler yetiştiriliyor.

Okyanuslarımızı sağlıklı ve daha dayanıklı hale getirmek için doğaya yatırım yapma öncelikli amacı ile bu amaca yönelik olarak şirketler geliştirilmektedir. CLS, elektronik izleme sistemleri gibi yüksek teknolojili balıkçılık yönetimi ürünleri ve hizmetleri sağlamak için 90 ülkede faaliyet gösteren küresel bir şirkettir.

Aquaai Corporation, deniz izleme ve uyumluluk hizmetleri sunmak için gerçek zamanlı verileri, yapay zekayı ve makine öğrenimini birleştiren robotik balıklar üretir. Diğer yenilikçiler arasında, Çevresel Değerlendirme için Vahşi Yaşam Süreç Çözümleri anlamına gelen ve deniz megafauna izlemesini iyileştirmek için droneları ve büyük verileri kullanan WIPSEA ve mercan çiftliği robotlarını icat eden CHARM vakfı yer alıyor.

Salgın, dünya çapındaki hükümetlere, sürdürülebilir kalkınmayı yeniden hayal etmek ve çevreye yapılan teşvik harcamalarını canlandırmak için ekonomik duraksamayı kullanarak “daha maviyi yeniden inşa etme” şansı sundu. Yeni mavi fırsatları düşünen şirketler için, şimdi yeni fonlara tercihli erişim elde etme zamanı. Birçoğu zaten bundan yararlanıyor.

Mirova gibi yatırımcılar, Althelia Sürdürülebilir Okyanuslar Fonu gibi özel okyanus yatırımları için 132 milyon dolarlık sermaye sağlıyor. Finansman ayrıca, harmanlanmış finans için küresel ağ olan Convergence aracılığıyla kamu-özel mavi yatırımları tasarlamak için de mevcut. Katapult Ocean gibi hızlandırıcılar mavi başlangıçlara yatırım yaparken, Investible Oceans gibi platformlar işletmeleri yatırımcılara bağlamaktadır. “1000 Ocean Startups” koalisyonu, okyanus etkisi için girişimleri destekleyen kuvözler, hızlandırıcılar, yarışmalar, eşleştirme platformları ve risk sermayesi şirketlerinden oluşan küresel ekosistemi bir araya getiriyor.

Küresel mavi ekonomi hızla kârlı, sürdürülebilir bir gerçeklik haline geliyor. Şimdi geleneksel işletmelerin karşı karşıya olduğu soru şudur; kirliliğin mi yoksa çözümün mü bir parçası olacaksınız?