Haber: Mehmet Emre Öztürk

Japon Başbakanı Fumio Kishida yabancı liderlerle yaptığı ilk telefon görüşmelerinde Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (QUAD) çerçevesinde bir duruş sergiledi. Yoshihide Suga ile Japonya’nın üstlendiği QUAD öncülüğü Kishida ile devam mı edecek? sorusu gündeme taşınmış oldu.

5 Ekim’de önce Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden ile görüşen Kishida, ardından Avustralya Başbakanı Scott Morrison ile telefon görüşmesine devam etti. Cuma günü ise Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile görüşme arından o günün ilerleyen saatlerinde üç ülke lideri ile ortak bir telekonferansa katılarak QUAD çatısında bir toplantı gerçekleştirdi. Kishida ayrıca perşembe günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve cuma günü Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile görüştü.

Görüşmeler ardından bir televizyon kanalında konuşan Kishida ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı görüşmede iki ülkenin oynadığı “kritik rol göz önüne alındığında” ittifakı güçlendirmeyi umduğunu söyledi. Japonya Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan bir başka açıklamada ise Çin’den açıkça bahsedilmese de, “Doğu ve Güney Çin denizlerindeki statükoyu değiştirmeye yönelik tek taraflı girişimlere” karşı güçlü bir çağrı sinyali verildi.

GÜNEY KORE ÇATLAĞI SÜRÜYOR

Bölge hükümetleri ile QUAD bağlantısı üzerinden görüşmeler gerçekleştiren Kishida, Güney Kore konusunda çekimser davrandı. İki ülke arasındaki gergin ilişkiler ve Güney Kore’nin QUAD’a bakış açısı göz önünde tutularak Güney Kore Cumhurbaşkanı Moon Jae-in henüz arama listesindeki yerini almadı.

Japonya ve Güney Kore arasındaki ilişkiler, savaş sonrası dönemde kötü bir süreç yaşıyor. İki ülke arasındaki ticari anlaşmazlıklar tarihi anlaşmazlıklara kadar uzanarak geniş bir zemine sıçramış durumda. Kishida’nın iki ülke arasındaki durumu toparlamak için Dışişleri Bakanlığına Seul ile temasları hızlandırma çağrısı verdiği aktarıldı.

Uzmanlar bu görüşmelerin Japonya alt meclis seçimlerinde önemli rol oynayacağını belirtiyor. İktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) tabanının büyük bir bölümünü oluşturan muhafazakâr seçmenlerin çoğu, Kishida’nın Çin ve Güney Kore’ye karşı nispeten esnek bir tutum benimseyip benimsemeyeceğini merak ediyor. Kishida liderliğindeki LDP, geleneksel olarak komşu ülkelerle ilişkilere öncelik veriyor ve dış politika konusunda ılımlı bir duruş sergiliyor. Ancak kabinede yer alan şahinlerin Çin ve Güney Kore politikalarında etkili olması muhtemel seçenekler arasında.

QUAD GÖRÜŞMELERİ ÇİN İLİŞKİLERİNE GÖLGE DÜŞÜRECEK Mİ?

Kishida, QUAD’ı özgür ve açık bir Hint-Pasifik hedefini gerçekleştirmenin bir yolu olarak görüyor. Çin ve Japonya arasındaki tartışmalı Diaoyu Adaları Tokyo için, Çin’e karşı benzer düşünceye sahip ülkelerle iş birliği mekanizmalarını tetikliyor. Bu bağlamda Taiwan-Japonya ilişkileri Çin’e karşı bir kart olarak ortaya koyuluyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı’na göre, Çin-Japon ilişkileri “hem fırsatlar hem de zorluklar” ile karşı karşıya. Xi Jinping ise iki ülkenin Taiwan gibi “önemli hassas konuları düzgün bir şekilde ele alması” gerektiğini söylüyor.

Bölgede artan ittifaklar ve silahlanma yarışı, Japonya’nın bayrak liderliğini sürdürmek istediği QUAD çatısında Çin’e karşı resmi bir söylem ortaya çıkarmış değil. Ancak gayri resmi statüdeki QUAD’ın “özgür ve açık Hint-Pasifik” stratejisine hizmet edeceği Kishida tarafından da teyit edilmiş durumda. Bu minvalde Beijing’in, Tokyo’nun QUAD hamlelerine karşı temkinli olacağı aşikâr.