CGTN / María Fernanda Espinosa

Büyük güç rekabeti, yabancı düşmanı milliyetçiliğin rahatsız edici yükselişi, varoluşsal çevre tehditleri ve devam eden Covid-19 salgını önemli küresel yönetim güçlüklerini ortaya koyuyor.

Bu ortam karşısında, dünya liderleri Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’i, Genel Kurul’un “istediğimiz geleceği” sağlama sözü kapsamında geçen yıl BM 75. Genel Kurul Bildirgesi’nde yer alan geniş kapsamlı taahhütleri ilerletmek için yapılması gerekenleri önermekle görevlendirdi. Guterres’in çok beklenen, “Bizim Ortak Gündemimiz” adlı raporu eylül ayında yayınlanacak ve raporun tavsiyelerini düşünüp taşınmak, Guterres’in en iyi fikirlerini müzakere etmek ve benimsemek amacıyla bir tamamlama aracından faydalanacak. Bu yüzden, çok sayıda katılımcıyı içeren Kapsayıcı Küresel Yönetim Dünya Zirvesi önerisini destekliyoruz. 

Guterres’in, geçen yıl BM 75. Genel Kurul toplantısında yaptığı konuşmadan bu yana, “BM ailesi, uluslararası finans kuruluşları, bölgesel organizasyonlar, ticaret blokları ve diğerlerinin daha yakın ve daha etkili çalıştığı”, “ağ gibi yayılan çok taraflılığa” ihtiyacı sürekli olarak vurguladı. Ve bu yıl 24 Nisan’da, Uluslararası Çok Taraflılık ve Barış İçin Diplomasi Günü’nde, “sivil toplumu, iş dünyasını, yerel ve bölgesel makamları ve diğerlerini kullanan ve gücü daha geniş ve adil biçimde paylaşan kapsayıcı çok taraflılık” çağrısı yaptı.  

Çok taraflı sistem üzerinde devam eden baskılar ve BM’nin, acil küresel sorunları çözmek için 193 üye ülkenin ötesinde yetenekleri ve kaynakları acilen kullanma ihtiyacı dikkate alındığında, Guterres’in çağrısı zamanında yapılmış bir çağrı oldu. Ancak Covid-19 salgınının gerilemesi konusundaki yeni umutlara ve dünya liderlerinin kurala dayalı uluslararası düzene yeniden yatırım yapması çağrılarının artmasına rağmen, yapılması gereken çok daha fazla şey var. Özellikle, çok taraflılık bazı siyasi liderlerin halkın kaygılarını destekleyen ve küresel iş birliği kuralları ile kuruluşlarına zarar veren dışlayıcı söyleminin etkilerine karşı yaygın çapta benimsenmelidir. 

ULUSLARARASI TOPLUM “İSTENİLEN GELECEĞİN” GERÇEĞE DÖNÜŞMESİNİ SAĞLAYABİLİR

Bu liderler genellikle, kendi ülkelerinin sorunlarından veya özü itibarıyla uluslararası sorunlara kendi etkisiz, dar görüşlü yaklaşımlarından diğerlerini sorumlu tutarak, halkın kaygılarını haksız bir şekilde sömürüyorlar. Dünya, belirsiz ilkelere veya daha sonra karşılanamayan politika amaçlarına yeniden güvenerek, çok taraflı sisteme yüklenen bu artan baskıları geri çeviremez. Neyse ki, Guterres’in yeni bir tür ağ gibi yayılan ve kapsayıcı çok taraflılık çağrısı bu yüzden küresel yönetim kuralları, politikaları, kurumları ve operasyonlarının sağlıklı ve dolaylı yeniden düşünülmesini teşvik ediyor. 

Bu tür reformların uygulanması için yol haritası, 2023 yılındaki Dünya Zirvesi ile son bulacak kapsamlı bir hükümetler arası ve çok taraflı hazırlık çabalarını kapsamalıdır. Böyle bir toplantı, BM sisteminin barış ve güvenlik, sürdürülebilir gelişme ile insan hakları konusundaki mevcut güçlükler ve fırsatlara ayak uydurmasına yardımcı olmayı amaçlayacaktır.  

Bu zirve, dünya çapındaki hükümetlerin ve hükümet dışı grupların yeteneklerini kullanarak, küresel yönetim sistemini gözden geçirmeyi ve kurumların, yönetim biçimlerinin ve halkın yeni bir iş birliği sözleşmesine öncülük etmeyi hedefleyecektir. Stimson Center’ın, “BM75’in Ötesinde: Kapsayıcı, Ağ Gibi Yayılan & Etkili Küresel Yönetim” adlı son raporu, bu stratejinin daha fazla ayrıntısını sunmaktadır. 

“Çok Taraflılık İttifakı” gibi devletlerin küresel koalisyonları ve “BM’ye İhtiyacımız Var Koalisyonu” ve “Önce Birlikte” kampanyasını kapsayan sivil toplum grupları, bu çok ihtiyaç duyulan girişim sözünü yerine getirmek için gerekli liderlik, yaratıcı fikirler ve diplomatik becerilerin sağlanmasına yardımcı olabilir. Kendi örgütlerimiz, Değişim ve Kapsayıcılık İçin Kadın Liderlerin Sesleri Grubu ve Club de Madrid, aynı zamanda BM75 Bildirgesi’ni tamamlama gündemini gerçekleştirmek için sağlam ve anlamlı bir gündemi desteklemede kararlı kalacaktır. 

Covid-19 salgınının yol açtığı sosyoekonomik sorunlara karşılık Club de Madrid, BM Genel Sekreteri’nin “Ortak Gündemimiz” adlı raporunun, “2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi”nin sosyal bileşenlerini canlandırmak için ikinci bir Sosyal Kalkınma Dünya Zirvesi çağrısında bulunmasını önerdi. 

İnsanların ihtiyaçlarına odaklanmak ve sağlık hizmeti, eğitim, sosyal koruma ve insana yakışır iş konusunda güçlü, birleşik bir karşılık sağlama, BM’nin sürekli ilgisini sağlamada her zamankinden çok daha önemlidir. Acil ihtiyaçların üzerine gitmenin ötesinde, BM ayrıca, Kadın Liderler Grubu’nun son “Kadınlara Göre Çok Taraflılık” açıklamasında ilan edildiği gibi, “erkekler ile kadınların ve büyük ve küçük ülkelerin eşit haklarını” korumaya devam etmelidir.

BM’nin -dünyanın tek gerçek evrensel örgütü- tüm insanlar ve ülkeler için hiçbir zaman bu kadar hayati önem taşımadığına güçlü biçimde inanıyoruz. Ancak BM’nin yenilenen bir tasarıma, değişen küresel koşullara güçlü bir uyuma ve ülkelerin içinden ve dışından cesaretlendirilmiş savunuculara ihtiyacı bulunmaktadır. 

Dünya, 26 Haziran’da BM Sözleşmesi Günü’nü kutlamaya hazırlanırken, bu eylül ayında yıllık üst düzey Genel Kurul toplantısında toplanacak dünya liderlerine 50 eski hükümet bakanı ve üst düzey BM yetkililerinin tavsiyelerini önemsemesi ve “BM sisteminin kurumsal düzeneğinin güçlendirilmesi ve reformdan geçirilmesi için belirlenmiş hükümetler arası süreci” desteklemesi çağrısında bulunuyoruz. Akademisyenler, uygulayıcılar, eylemciler ve siyaset yapıcıların da arasında bulunduğu dünya çapındaki farklı aktörleri harekete geçirerek, uluslararası toplum “istediğimiz geleceğin” gerçeğe dönüşmesini sağlayabilir.