Haber / Yorum: Mehmet Emre Öztürk

Japonya Savunma Bakanlığı, güvenlik ve savunma konulu Beyaz Kitap yayınladı. Rapor “Özgür ve Açık Hint-Pasifik” stratejisi ile şekillendiriliyor. Çin sahil güvenlik botları, Kuzey Kore füze geliştirme programı, deprem, uzay ve siber güvenliği gibi konuların yanı sıra, Japonya-Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ittifakına geniş yer veriliyor.

“Hint-Pasifik bölgesi, dünya nüfusunun yarısına ev sahipliği yapmaktadır. Başlıca deniz yollarının geçtiği bir konumdadır.  ‘Özgür ve Açık Hint-Pasifik’ vizyonu, barış kavramına dayanmaktadır. Konsepti desteklediği sürece her ülke iş birliği yapabilir.” ifadelerine yer verilen raporun girişinde bölgesel ittifak çağrısı yinelenmiş oldu.

ÇİN HALK CUMHURİYETİ SAYFASI

2020 yılında yayınlanan Beyaz Kitap’ta olduğu gibi, Çin Halk Cumhuriyeti ve Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore), Tokyo’nun birincil güvenlik endişeleri olarak servis edildi. Öte yandan raporun girişini kaleme alan Japon Savunma Bakanı Nobuo Kishi, hem Çin hem de Kuzey Kore’yi açık şekilde tehdit olarak nitelendirdi.

Raporda tartışmalı Diaoyu (Senkaku) Adaları çevresindeki gerilimler de dile getirildi. Bakanlık raporunda Çin Sahil Güvenlik gemilerine dikkat çekilirken, Beijing’in “Doğu ve Güney Çin Denizlerindeki statükoyu değiştirmeye yönelik tek taraflı girişimi” olduğu iddia edildi.

2020 raporunda Çin Halk Ordusu’nun analizine daha geniş yer ayrılırken, “21. yüzyılın ortalarında Halk Kurtuluş Ordusunun askeri gücünün niteliksel ve niceliksel açıdan geniş ve hızlı bir şekilde geliştirilmesi nükleer, füze, deniz ve hava kuvvetleri alanında açıkça görülmekte” satırlarına yer verilmişti.

KORE YARIMADASI BAŞLIĞI

Raporun dördüncü sayfası ise Kore İşçi Partisi’nin 8. Kongresi’nde, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un füze yeteneklerinin daha da geliştirilmesi ve “taktik nükleer silahlar” hakkında yaptığı konuşmaya ayrıldı. Pyongyang’ın geliştirdiği kıtalararası füzelerin yakından izlendiği raporda, Kuzey Kore’nin son teknoloji füzelerine yer verildi.

Güney Kore ile olan ilişkilere ise, iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olan Dokdo Adaları geniş yer tuttu. Japonya ada çevresinde Güney Kore Ordusu’nun tatbikatlarına yönelik eleştirilerde bulundu.  “Japonya-Güney Kore iş birliği ilişkisine ve Japonya-ABD-Güney Kore iş birliği ilişkisine zarar gelmemesini için Güney Kore’den bu konulara uygun eylemler bulunmalarını talep etmeye devam edeceğiz” çıkışında bulunan raporda Güney Kore-Japonya ilişkilerinin ABD için olan önemi vurgulanıyor.

QUAD ÇAĞRISI

Beyaz Kitap, Hindistan ve Avustralya ile de daha yakın iş birliği ihtiyacının altını çiziyor. Tokyo’nun genişleyen jeopolitik manzarasını gösteren rapor, Kanada ve Yeni Zelanda’nın yanı sıra İngiltere, Fransa ve Almanya’yı hayati oyuncular olarak tanımlıyor.

QUAD’da bayrak taşıyıcılığı üstlenen Yoshihide Suga hükümeti, ABD öncülüğündeki ittifak arayışını sürdürme isteğini sürdürüyor.

KANTEI’DEKİ NEO-MUHAFAZAKÂRLAR PASİFİST GÜVENLİK POLİTİKASINI TERK EDİYOR

Japonya’da Shinzo Abe döneminde çekiş kazanan ve halefi Başbakan Yoshihide Suga yönetiminde “süreklilik” gören pasifist güvenlik politikadan uzaklaşma girişimleri yeni bir boyut kazanmış durumda. Bu yıl beyaz kitap kapağında yer alan “Samuray” savaşçısı çizimi, saldırgan bir politika benimseyen Kantei’deki neo-muhafazakârların imparatorluk özlemini yeniden gündeme taşıdı.

Japon muhafazakârlar geçmiş yıllarda Japonya Anayasasının devletin savaş yürütmesini yasaklayan 9. maddesini gözden geçirmişlerdi. Bu adım atılırken Japon İmparatorluğu döneminde Japonya’nın savaş suçlarını inkâr eden muhafazakârlar, Japon Öz Savunma Kuvveti (JSDF) üzerindeki anayasal kısıtlamaların kaldırılması yoluyla geçmiş imparatorluk özlemlerini ortaya koydu. 9. maddeyi yeniden yorumlamaya öncülük eden kilit isimlerin başında, aynı soyadını paylaşmasa da mevcut Savunma Bakanı Nobuo Kishi’nin kardeşi olan eski başbakan Shinzo Abe idi.

Nobusuke Kishi (ortada) torunları Shinzo Abe (sağda) ve Nobuo Kishi (solda) ile birlikteyken (1963)

İki kardeşin “A sınıf” savaş suçlusu 56. ve 57. dönem Japonya Başbakanı Nobusuke Kishi’nin torunu olduğunu da hatırlamakta fayda var. Gelenekler ile sürdürülen Japon siyasetinde Liberal Demokrat Parti’nin Çin karşıtı tutumunun derin bir geçmişe sahip olduğunu söylemek mümkündür.

Kantei aralık ayında, 2021 mali yılı için 5,34 trilyon yen (52.6 milyar dolar) tutarında bir savunma bütçesini onaylamıştı. Bütçe 2020’ye göre yalnızca yüzde 1,1 artarken, savunma harcamalarında art arda dokuz yıl boyunca istikrarlı bir büyüme kaydedildiği görüldü. Bu yılın Mayıs ayında Kishi ve Kabine Sekreteri Katsunobu Kato, Japonya’nın 1976’dan beri genel uygulama olduğu gibi savunma harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 1’inin altında kalmasına yönelik politikanın izlenmediğini açıklamıştı.