China Daily / Yin Xiaoliang

Olimpiyat Oyunları hem bireysel hem de ulusal rekabet ve başarılarla ilgilidir ama kesinlikle sadece bunlarla ilgili değildir. Olimpiyatlar aynı zamanda düzenlendiği kent ile ülkelere siyasi ve ekonomik faydalar sağlar ve bunların daha fazla turist çekmelerine ve kültürlerini daha iyi tanıtmalarına yardım eder. Bu yararlı etkilere çoğunlukla “Olimpiyat mucizesi” ya da “Olimpiyat etkisi” denir.

Ancak zaten 2020’den bu yıla ertelenen Tokyo Yaz Olimpiyatları ve Engelli Olimpiyatları Japonya’yı zor duruma soktu. Planlandığı gibi Olimpiyatların 23 Temmuz’dan 8 Ağustos’a ve Engelli Olimpiyatlarının 24 Ağustos’tan 5 Eylül’e kadar ister yapılsın ister yapılmasın, bunlar Japon hükümetinin siyasi ve ekonomik beklentileri kadar iyi olmayacaktır.

Japonya’nın en çok satan gazetelerinden Asahi Shimbun gazetesinin mayısta yaptığı bir araştırmaya katılanların yüzde 80’den fazlası Olimpiyatların bu yaz düzenlenmesini istemediğini belirtti. Katılanların yüzde 43’u Olimpiyatların ertelenmesi gerektiğini söylerken, yüzde 40’i daha da ertelenmesini istedi.

Tokyo Olimpiyatlarının resmi sponsorlarından birisi olan Asahi Shimbun araştırmadan sonra yayınladığı bir başyazıda Japon Başbakanı Yoshihide Suga’yı Olimpiyatları iptal etmeye çağırdı. Başyazıda “en büyük önceliğin vatandaşların hayatları, sağlığı ve geçim şartlarını koruyacak bir temel yapının devam ettirilmesine verilmesinin zorunlu olduğunu ve Olimpiyatların bu yapıyı tehdit edecek bir duruma asla izin vermemesi gerektiğini” belirtti.

Ancak büyüyen muhalefete rağmen Uluslararası Olimpiyat Komitesi oyunların yapılacağını açıklayarak Japon hükümetini bir ikileme soktu çünkü Oyunların büyük ihtimalle Japonya’ya faydalı olmayacağı biliniyor.

OLİMPİYATLARIN YAPILMASI KARARININ SİYASİ YÖNLERİ DE VAR

İlk başta Japonya 2020 Tokyo Olimpiyatları bir “ekonomik toparlanma oyunları” olarak gördü ama muhtemelen olimpiyatlar finansal kayıplarla sonuçlanacak. Japonya 1991’in sonundaki varlık değerlerinin patlamasından bu yana ekonomik durgunluk içinde. Ve Japon hükümetinin yıllardır birkaç mali teşvik politikası benimsemesine rağmen, ülke ekonomisi hala güçlü bir geri dönüş yaşamadı. Dolayısıyla Japon yetkilileri umutlarını Olimpiyatların ekonomiyi canlandırmak için daha fazla yabancı yatırım ve turist çekmesine bağladılar.

Fakat gerçek şu ki, yabancı izleyicilerin ülkeye gelmesi Covid-19 salgını nedeniyle yasaklandı ve organizatörlerin bu ayın sonunda iç izleyicilerin statlara girip girmeyeceğine karar vermesi bekleniyor. Olimpiyatları seyirci olmadan düzenleme gelirleri 1,66 trilyon yenle (15 milyar dolar) sınırlandıracak, bu iç izleyicilerin statlara girmesine izin verildiği zaman elde edilecek gelirden 146,8 milyar yen daha az.

Hükümet verilerine göre Japon ekonomisinin kısmen virüsün yayılmasını önleme ve kontrol harcamalarının artması nedeniyle ocak-mart döneminde yıllık bazda yüzde 5,1 daralması durumu daha da kötüleştirdi. Ve negatif Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyümesinin ikinci ve üçüncü çeyrekte de devam etmesi bekleniyor. Dolayısıyla, Olimpiyatlar yapılsa bile, Japon ekonomisine bir faydası olmayabilir.

Bunun yanı sıra, merkezi Japonya’da olan bir düşünce kuruluşu ve sistem tümleştirici olan Nomura Araştırma Enstitüsü Tokyo Olimpiyatlarını ve Engelli Olimpiyatlarını iptal etmenin Japonya’ya yaklaşık 1,8 trilyon yene mal olacağını hesapladı. Ve anlaşma gereğince eğer Tokyo herhangi bir şekilde olimpiyatların iptalinden sorumlu olursa, Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin yayıncılara, sponsorlara ve benzerlerine borçlu olduğu tüm paraları ödemek zorunda kalacak.

OLİMPİYATLARIN JAPONYA EKONOMİSİNE KATKISI OLMAYACAK

Suga yönetimi de Olimpiyatlardan fazla faydalanamayacak. Olimpiyatların yapılması kararının sadece ekonomik değil siyasi yönleri de var. Bazı Japon politikacılar eğer Tokyo Olimpiyatları iptal edilir ve Beijing 2022 Kış Olimpiyatları başarıyla yapılırsa, Japonya’nın itibar kaybetmesinden korkuyor. Böyle bir durum Saga yönetiminin imajına da zarar verebilir ve iktidar partisine karşı bir tehdit oluşturabilir. Bunlara ek olarak, Japon yetkilileri bu Olimpiyatların, tıpkı 2. Dünya Savaşı’ndan 19 yıl sonra düzenlenen 1964 Tokyo Olimpiyatları gibi, ülkenin toparlanmasını simgelediğine inanıyor.

Asahi Shimbun’un 15-16 Mayıs’ta yaptığı bir araştırma, Suga Hükümeti’nin onaylanma oranının yüzde 33’e düştüğünü gösterdi. Bu, hükümetin eylülde kurulmasından sonraki en düşük düzey ve nisanda yapılan bir önceki araştırmada bulunan orandan yüzde 40 daha az. Bazı haberlerde planlandığı gibi yapılırsa Tokyo Oyunlarında tıp çalışanı sıkıntısı yaşanacağı bile söylendi.

Bu arada Suga Olimpiyatların bu yaz yapılacağını teyit ettiği için, muhalefet partileri, hükümeti zayıflatmak ve gelecek genel seçimlerde daha fazla destek elde etmek için, 4 Temmuz’da yapılacak Tokyo Metropoliten Meclisi seçimlerinde daha faza sandalye kazanmaya çalışıyor.

Bu nedenle, Suga yönetimi için, Tokyo Olimpiyatları sadece Japonya’nın imajını yeniden güçlendirmek için bir fırsat değil, aynı zamanda gelecek seçimleri kazanmak için kullanabileceği bir araç. Aslında ne Japon Olimpiyat Komitesi ne de Tokyo organizasyon komitesi Oyunları iptal etme hakkına sahip değil. Tokyo’nun olimpiyatları düzenleme hakkını kazandığı 2013’de imzalanan anlaşma, bu hakkı tamamen Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne (IOC) verdi. Sadece IOC “Oyunlara katılanların sağlığı ve güvenliği herhangi bir nedenle ciddi biçimde zarara girdiğini düşünürse” olimpiyatları iptal etme hakkına sahip.

1896’daki ilk modern olimpiyattan bu yana, 4 yılda bir yapılan olimpiyatlar iki dünya savaşı nedeniyle sadece 3 kez iptal edildi. Ve ne yazık ki Tokyo Olimpiyatları ister iptal edilsin ister planlandığı gibi yapılsın, Olimpiyat ruhunu yaymayı, katılımcıların ve yetkililerin güvenliğini garanti altına almayı ya da Japonya ekonomisine yardım etmeyi başaramayacak.