Global Times / Xin Qiang

Pentagon Basın Sekreteri John F. Kirby, Salı günü düzenlediği basın toplantısında, (ABD ve Japonya’nın Senkakus diye adlandırdığı) Diaoyu Adaları ile ilgili olarak, “açıkça bu egemenlik konusunda Japonya’yı destekliyoruz ve Çin’i, yanlış hesaplamalara ve maddi değilse bile fiziksel zararlara yol açabilecek, Sahil Muhafaza gemilerini kullanarak harekete geçmekten geri durmaya çağırıyoruz.” dedi.

Japon medya kanalları, Kirby’nin sözlerine geniş yer verdi. Örneğin, Kyodo News, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin’i Sensakus yakınlarındaki faaliyetleri konusunda uyardı başlığını kullanarak, ABD’nin Japonya’yı desteklediği belirtti.

Ancak, Kirby’nin bağlamından değerlendirme yaparsak, Diaoyu Adaları konusundaki söylemi halen belirsiz. Kendisi, Japonya’nın Diaoyu Adaları üzerindeki “egemenlik” iddialarına “desteğini” açıklığa kavuşturmadı. Fakat söylemi özellikle açık olmasa da, ABD’nin Diaoyu Adaları konusundaki bir öncesi belirsiz tutumundan bir adım daha ileri olduğunu kaydetmeye değer.

TRUMP’IN BAŞKANLIĞI DÖNEMİNDE ABD, ÇİN’İ BÜYÜK BİR RAKİBİ OLARAK GÖRDÜ

Tokyo açıkça Washington’ın Serbest ve Açık Hint-Pasifik (FOIP) stratejisini desteklemeye ihtiyacı olduğunu biliyor. Sonuç olarak, Japonya ABD’nin kendilerinin Diaoyu Adaları üzerindeki egemenlik iddialarını desteklemek için daha açık açıklamalar yapacağını umuyor.

Japonya’yı hayal kırıklığına uğratarak, Washington bu konuda belirsiz olma eğilimi gösterdi. Kirby’nin salı günkü sözleri Japonya’ya ABD’nin Tokyo ile ittifakını artırma konusundaki tutumunu gösterme girişimini yansıtıyor. ABD, Japonya’nın Kirby’nin açıklamasını Diaoyu Adaları üzerindeki egemenlik iddialarını destekleri olarak anlamasını ve Japonya’nın Çin’e karşı dururken ve Çin’in denizlerde gelecekteki gelişmelerini önlemek için kendi yanlarında olacağını umuyor.

Son yıllarda, en azından Trump’ın başkanlığı döneminde, ABD, Çin’i büyük bir rakibi olarak gördü ve mümkün olan her ülkeyi Çin’e karşı haçlı seferine katmak için kandırmaya çalıştı. Japonya, Asya’da önemli bir müttefik olarak, bu çabaların hedeflerinden biri olmak durumundaydı. ABD, Japonya’nın desteğini kazanmak için Japonya’nın en önemli sorunu olan Diaoyu Adaları konusunda taviz vermek zorunda.

WASHINGTON, JAPONYA İLE İTTİFAKINI ETKİN ŞEKİLDE GÜÇLENDİRİYOR

Yeni ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, Japon mevkidaşı Kitamura Shigeru ile yaptığı ilk telefon görüşmesinde, ABD-Japonya Güvenlik Anlaşması’nın 5. maddesinin Diaoyu Adalarını kapadığını teyit etti. ABD Başkanı Joe Biden de bunu Japonya Başbakanı Yoshihide Suga ile yaptığı ilk telefon konuşmasında teyid etti.

Japonya, Biden’ın ABD’nin Çin’le olan gerginliğini yatıştıracağından endişe duyuyordu. Bu senaryoda, Biden yönetiminin Çin politikası, Çin’i kontrol altına alma konusunda selefi kadar sert olmayacaktı ve Japonya’nın Diaoyu Adaları üzerindeki egemenlik iddialarına verdiği desteği geri çekecekti.

Sonuç olarak, Suga yönetimi Washington’ın bu konuda daha açık bir tutum takınmasını, Japonya’ya güvence vermesini ve Çin’in anlaşmazlıkları konusunda güve başvurmasını önlemesini bekliyor.

Buna ek olarak Biden yönetiminin tartışmalı sularla ilgili tutumunu defalarca teyit etmekte kendi hesapları var. İlk olarak, böyle yaparak Washington, Japonya ile ittifakını etkin bir şekilde güçlendirirken, o da ABD’nin haçlı seferine katılmada daha kararlı olacaktır.

İkincisi, ülke içindeki Çin karşıtı güçleri memnun etmek için Çin konusunda sert bir tutum gösteriyor. Bunların çoğu, Biden yönetiminin Çin-ABD gerginliklerini azaltmak için ABD’nin bazı müttefikleri ile ilişkilerini zayıflatacağını düşünüyorlar.

ÇİN ANLAŞMAZLIĞI BARIŞÇI YOLLARDAN ÇÖZME KONUSUNDA ISRARLI

Son ama aynı derecede önemli olmak üzere, ABD, Çin’in denizlerdeki faaliyetleri de dâhil giderek “saldırganlaştığına” inandığı için, Washington Beijing’e bir sinyal göndermeyi, Çin’i Diaoyu Adaları konusunda herhangi bir radikal ve aşırı tutum takınmaması için uyarmayı umuyor.

Aslında, bu toprak anlaşmazlığı konusunda Çin’in tutumu her zaman açıktı; Diaoyu Adaları Çin’e aittir ve Çin anlaşmazlığı barışçı yollardan çözme konusunda ısrar etti. Eğer, ABD ile Japonya Diaoyu Adaları konusunda daha fazla kışkırtmalar yapmaya devam ederlerse, Çin kesinlikle daha sert bir şekilde cevap verecektir ama Çin bunu beklememektedir. Bölgesel gerginliklerin artması Çin ve Japonya ya da Çin ile ABD arasındaki iyi ikili ilişkiler için uygun değildir. Bu ayrıca bölgesel güvenliğe de zararlıdır.

Ancak Biden yönetiminin Diaoyu Adaları konusundaki politikası asıl olarak Çin-ABD ilişkilerindeki gelişmelere bağlı olacaktır. Her iki taraf da ikili ilişkileri üzerindeki gerginlikleri azaltırsa, Biden yönetiminin herhangi bir büyük ve kışkırtıcı politika benimsemesi ihtimali yoktur ve bölgesel güvenlik güvence altına alınır.