Haber: CRI Türk Dış Haberler

Amerika Birleşik Devletleri(ABD) ve İran arasında nükleer anlaşmaya geri dönüş temasları devam ederken İsrail istihbarat örgütü Mossad Başkanı Yossi Cohen, ABD Başkanı Joe Biden’la görüştü. Bu süreçte Tel Aviv’in kaygılarını haklı bulan önceki Başkan Trump’ın ekibinde yer alan bir yetkili, “Biden yönetiminde İsrail’in güvenliği İran’la anlaşma uğruna feda edilecek.” ifadelerini kullandı.

Amerika Birleşik Devletleri’nin 2015 yılındaki nükleer anlaşmaya dönmesi için yapılan hazırlık çalışmalarında ilerleme kaydedildi. Viyana’daki görüşmeler hakkında İran Devlet Televizyonu’na bilgi veren İran Dışişleri bakan Yardımcısı Abbas Arakçı, enerji, banka ve limanlara yönelik uyguladığı yaptırımların kaldırılması konusunda anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Bu açıklamaya ilişkin ABD tarafından doğrulama ya da yalanlama gelmedi.

Viyana görüşmelerinin olgunlaştığını belirten Arakçı, “pozisyonlar yaklaşıncaya kadar pazarlık yapacağız ve devletin çıkarları karşılanırsa bu anlaşma gerçekleşecek” diyerek nükleer görüşme sürecine ilişkin olumlu mesajlar verdi. İsrail tarafındaysa ABD’nin masaya dönüş süreci kaygıyla izleniyor. Son olarak, Tel Aviv’in görüşlerini ABD’ye ileten isim Mossad Başkanı Yossi Cohen oldu.

BIDEN MOSSAD BAŞKANIYLA NE GÖRÜŞTÜ?

İsrail Dış İstihbarat Servisi Mossad Başkanı Cohen, ABD Başkanı Joe Biden’la Washington’da geçen cuma günü görüştü. Cohen, İsrail’in kaygılarını Biden’a iletti. İsrail medyasından Axios sitesine konuşan İsrailli bir yetkili, görüşmenin bir saat sürdüğünü belirtti. Aynı yetkili ABD Başkanı Biden’ın Mossad Başkanı Cohen’e; “ABD’ni n İran’la anlaşmaya yakın olmadığını” söylediğini aktardı. Mossad Başkanı Cohen’in, Biden’la görüşmeye ilişkin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu bilgilendirdiği kaydedildi.

ABD tarafından İsrail’in kaygılarını gidermeye yönelik mesajlar gelse de Biden yönetiminin nükleer masaya geri dönüş çabaları İsrail basınında eleştirilerin odağında. Trump döneminde ABD Hazinesi’nde Baş Danışman olan Reed D. Rubinstein, Biden’ın İran politikasını sert bir dille eleştirdi. Rubinstein, Jeruselam Post’ta çıkan makalesinde, “Artık gerçeği söyleme zamanı Biden yönetiminde İsrail’in güvenliği İran’la anlaşma uğruna feda edilecek. Amerikalı yetkililer, İsrail’in kendisini savunmasını engellemek için çalışıyor.” ifadelerini kullandı.

İSRAİL’İN TEPKİSİNİN NEDENİ

İsrail’in anlaşma sürecine ilişkin kuvvetli itirazını yorumlayan İran Ulusal Güvenlik ve Dış İlişkiler Komitesinin eski başkanlarından Seyit Hüseyin Musaviyan, İsrail’in ilk günden itibaren nükleer anlaşmayı sabote ettiğini söyledi. Princeton Üniversitesinde Orta Doğu Güvenlik ve Nükleer Politika uzmanı da olan çalışan Musaviyan, Amerikan Newsweek dergisine şu değerlendirmede bulundu:

“Şayet İran’ın nükleer sorunu barışçıl yoldan çözülürse Orta Doğu ülkeleri, bölgede onlarca nükleer bombaya sahip yegâne ülke olan İsrail’in nükleer programına odaklanacak.”