Çin’in en önemli siyasi faaliyeti İki Toplantı başlıyor. Ekonomiden, Hong Kong’daki siyasi iklime ve teknolojinin kullanıma kadar çok sayıda başlık binlerce yetkili tarafından tartışılacak.

Haber: Gökhun Göçmen

Çin’in en yüksek yasama ve danışma etkinliği olarak bilinen “İki Toplantı” ülkenin başkenti Beijing’de başlıyor. Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı  (ÇHSDK) ve Çin Ulusal Halk Meclisi’nin (ÇUHM) etkinliklerini özetleyen “İki Toplantı’da” çok sayıda başlık en yetkili isimler tarafından ele alınacak. Bu başlıklar içerisinde en dikkat çekenleri CRI Türk okuyucuları için bir araya getirdik.

BÜYÜME HEDEFİ ÜZERİNDE SORU İŞARETİ DEVAM EDİYOR

Çin Başbakanı Li Keqiang’ın cuma günü ülkenin en üst yasama organı olan Ulusal Halk Kongresi’nin açılış oturumunda Hükümet Çalışma Raporu’nu sunacak. Bunun öncesinde Çin Ulusal Halk Kongresi ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Ulusal Komitesi üyelerinin perşembe günü bahsi geçen raporu masaya yatırması bekleniyor.

IMF’ye göre Çin, 2020 yılında büyük güçler arasında ekonomik büyüme kaydeden tek ülke.

Çin’de Hükümet Çalışma Raporu geleneksel olarak Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyümesini, enflasyon oranın, yeni istihdamı, yatırımları ve bütçe açığı gibi başlıkları ihtiva etse de bu yılın farklı olması ihtimal dahilinde. Kimi uzmanlara göre, Çin geçen yıl olduğu üzere bu sene de salgın nedeniyle büyüme hedefini açıklamaktan kaçınarak “kaliteli kalkınmaya” odaklanacak. Bu bağlamda ülke medyasına açıklamada bulunan eski Devlet Döviz İdaresi’nden yetkili Guan Tao, Covid-19 koşullarında büyüme hedefinin kalkınma üzerinde stres yaratabileceğini vurguladı. Buna karşın Global Times gazetesi konu ile ilgili haberinde kimi uzmanların yüzde 6 gibi bir büyüme hedefinin daha net bir yol haritası sunabileceğini savundu.

Çin, yeni tip koronavirüse rağmen geçen sene 2,3 bandında ekonomik büyüme kaydetmiş aynı süre içinden Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa Birliği (AB) daralma yaşamıştı.

HONG KONG’DA SEÇİM SİSTEMİ MASAYA YATIRILARACAK

İki Toplantı’nın şüphesiz ki en dikkatle takip edilen konularından biri, Hong Kong Özel İdari Bölgesi’ne dair alınan kararlar olacak. Konuyu şimdiden gündeme getiren Washington Post gazetesi, Beijing yönetiminin vatanseverlik gerekçesi ile Hong Kong’da demokrasiyi aşındırmak istediğini savunurken, Reuters haber ajansı da Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) her alanda tam itaat istediğini öne sürdü. Batı destekli şiddet olaylarını bastırmasının ardından daha kararlı adımlar atan Çin ana karası ise İki Toplantı sonrasında Hong Kong’da kırmızı çizgilerin daha net belirleneceğinin sinyalini veriyor.

Şiddet eylemlerinin sona erdiği Hong Kong, İki Toplantı sonrası yeni bir döneme hazırlanıyor.

Hong Kong Özel İdari Bölgesi’ndeki seçim sisteminin Batı’nın basit bir kopyası olmaması gerektiğinin altını çizen Çinli yetkililere göre kırmızı çizgilerin başında “Bir ülke İki Sistem”, “ÇKP’nin liderliği”, “Çin’e özgü sosyalizm” ve “vatanseverlik” geliyor. Çin Devlet Konseyi Hong Kong ve Makao İşleri Direktörü Xia Baolong, 22 Şubat’ta yaptığı konuşmada atılacak adımların çerçevesini “Farklı fikirler olabilir ancak kırmızı bir çizgi var. Buna karşın ÇKP tarafından sosyalizm ile yöneltilen ülkenin temel sistemine dönük herhangi bir eyleme müsamaha gösterilmeyecektir.” ifadeleri ile dile getirmişti.

Öte yandan Hong Kong’da 2005, 2010 ve 2015 reformları önce İdari Bölge tarafından teklif edilmiş ve merkezi hükümet tarafından onaylanmıştı. Bu kez geçmişten farklı olarak reform tekliflerinin ilk kez merkezi hükümet tarafından gündeme getirilecek.

AŞI PASAPORTU MU GELİYOR?

Avrupa’da sıklıkla tartışılan “aşı pasaportu” Çin’in de gündemi girdi. İki Toplantı öncesinde yetkililer tartışma başlıklarının arasında “dijital aşı sertifikası” ya da “aşı pasaportları” olacağını duyurdular. ÇHSDK Ulusal Komitesi üyesi Zhu Zhengfu, salı günü Global Times’a verdiği demeçte, “Çin halkı gönüllü olarak aşı olmaya teşvik edebilir ve aşılananlar için kademeli olarak yeni bir pasaport verebilir.” ifadelerini kullandı.

Aşı pasaportu sonrası 14 günlük karantina zorunlu olmayabilir.

Çin’e yurt dışından gelecek kişilerin de negatif nükleik asit testi ya da aşı pasaportu bulundurması halinde 14 günlük karantinadan muaf tutulabileceğini dile getiren Zhu, bunun için salgın karşıtı önlemlerin uluslararası standartlara kavuşması gerektiğini sözlerine ekledi.  Zhu’nun önerisi, Ulusal Halk Kongresi Milletvekili Witman Hung Wai-man tarafından da yinelendi.

DİJİTAL ÇAĞA DİJİTAL PARA

Çin’in teknoloji alanında kazandığı başarıları güçlenen ekonomisi ile birleştirmek için İki Toplantı’da kolları sıvama kararı aldı. Şu anda başkent Beijing, Shanghai ve Shenzen gibi bölgelerde deneme sürecinde olan dijital para biriminin diğer bölgelerde de kullanılması bekleniyor. Ulusal Halk Kongresi Milletvekili Witman Hung Wai-man, dijital para kullanımında koordinasyonun sağlanması için Hong Kong ve Macao’nun da dâhil olduğu pilot bölgeyi gündeme getirdi.

ÇHSDK Ulusal Komitesi üyesi ve başkan yardımcısı Chen Chunxing ise dijital para birimi sayesinde piyasa rekabetinin daha açık ve standart hale gelebileceğinin altını çizdi. Bununla birlikte Chen’e göre takibi daha kolay olan dijital para aynı zamanda yolsuzluğun ortadan kaldırılmasına hizmet edebilir.

TEKNOLOJİNİN İSTİSMARI GÜNDEME GETİRİLECEK

Çin’de teknolojinin yoğun kullanımı kolaylıklar kadar kimi sorunları da beraberinde getirdi. Bu teknolojilerin başında yüz tanıma sistemleri geliyor. İki Toplantı’ya katılacak ÇKP dışı oluşumlardan biri olan Kuomintang Devrim Komitesi, yüz tanıma teknolojilerinin şehir yönetimleri için önemli olduğunu ancak sınırlarının belirlenmesi gerektiğini belirtti. Teknolojinin kötüye kullanılmasının kişisel mahremiyete zarar verebileceğini aktaran Kuomintang Devrim Komitesi bu bağlamda herhangi bir yasal boşluk kalmaması gerektiğinin altını çizdi.

Çin’de Tianjin ve Nanjing dâhil olmak üzere birçok şehir yüz bilgilerinin yasadışı olarak toplanmasını ve zorunlu yüz tanımayı yasaklayan politikalar yayınlamıştı.