Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Atlı, Çin ekonomisi ile ilgili son verileri değerlendirirdi.

Çin ekonomisi ile ilgili bir süredir merakla beklenen Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) rakamları ve büyüme oranlarının açıklandığını belirten Altay Atlı, Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde bir yıl önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,9 oranında bir büyüme sergilediğini söyledi.

Açıklanan rakamlarla beklenen hedeflerin gerçekleşmiş olduğuna dikkat çeken Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

YILIN İKİNCİ ÇEYREĞİNDEKİ BÜYÜME YÜZDE 7,9

“İlk çeyrekte büyüme oranı yüzde 18,3’tü ama orada şüphesiz bir baz etkisi vardı. Çünkü ilk çeyreğin büyüme rakamları bir önceki yılın yani 2020 yılı ile kıyaslandığında işte o dönem Covid pandemisinin Çin’i ilk etkilediği, kısıtlamaların hayata geçirildiği bir dönemdi. Dolayısıyla 2020’nin ilk çeyreği işle kıyaslandığında 2021 yılında Çin ekonomisi şüphesiz yüzde 18 gibi bir büyüme normal olarak sağladı.

Aslında baz etkisinden uzaklaşıp normalleşmenin verilerini görmeye başladığımız bir döneme giriyoruz. Yılın ikinci çeyreğinde gerçekleşmiş olan yüzde 7,9 oranında bir büyümeyi de bu şekilde ele alabilir.  Bu rakamla birlikte yılın ilk altı aylık büyümede yine geçen senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 12,7 oldu.

Çin hükümeti yüzde 6’lık bir büyüme tahmin etmişti. Ancak bunun son derece temkinli ve son derece mütevazi bir tahmin odluğunu o dönemde değerlendirilmiştik. Temkinli olmakta fayda var. Çünkü her ne kadar aşılama ve normalleşme ile aşama kaydedilse de hale birçok belirsizlik var. Fakat gelen bu rakamlara bakarsak Çin yılı yüzde 8-9 gibi bir büyüme ile tamamlayacak.

Çin’e yüksek büyümeyi tekrar getiren en önemli konu, bence ihracatın tekrar güç kazanmasıyla oldu. Bu da çok iyi bir şey. Çünkü ihracatın artması demek Çin ekonomisinde normalleşmeye işaret ediyor. Üreteceksiniz ki, dışarıya satasınız. Aynı zamanda küresel ekonominin de iyiye gittiğini gösteriyor. Çünkü Çin ihraç ediyorsa, dışarıda da bir talep oluşuyor demektir.

ÇİN AŞILAMADA ÇOK ÖNEMLİ BİR AŞAMA KAYDETTİ

Pandeminin ekonomilerde çok sert etkisinin olduğu dönemi dünyanın geri kalanı Çin gibi birinci çeyrekte değil, ikinci çeyrekte yaşayacak. Çin’in bu gidişatı aslında dünyanın geriye kalanı için de bir şey ifade ediyor. Çin’de baz etkisiyle birinci çeyrek gördüğümüz büyüme rakamlarını dünyanın geriye kalan diğer ülkelerde ikinci çeyrekte göreceğiz. Sonrasında ne olacağını görmek açısından Çin’in şu andaki verileri önemli.

Çin’deki sanayi üretimde yavaşlama başlamasının nedeni olarak son dönemlerdeki artan girdi maliyetlerini not düşebiliriz.  Girdi maliyetleri, ham maddeler, ara parçalar gibi özellikle küresel emtia piyasalarındaki hızlı artışlar burada fiyatların yükselmesine yol açtı. Bu da sanayi üretimini olumsuz bir şekilde etkiliyor.

Yatırımlar 2020’nin Şubat ayında tamamen durduktan sonra bu yıl hızlı bir şekilde artmaya devam etti. Burası da bir parça hem normalleşiyor biraz da yavaş yavaş o ilk ivmesini kaybediyor.

Çin aşılamada çok önemli bir aşama kaydetti. Yılın sonuna kadar nüfusun üçte ikisinin iki aşısını da olması bekleniyor. Fakat delta varyantı gibi birçok belirsizlik var. Bu da şirketleri ve yatırımcıları temkinli olmaya sürüklüyor.

Önümüzdeki dönemde Çin için önemli konu yüzde 8’lik büyümeyi korumak ve bunun için de istihdamı tekrar güçlendirmek, iş imkânlarını artırmak olacak.”