Ersoy İrşi

Genç sanatçı Şevval Başalan, geçen yıl Piramid Sanat’ta “Katarsis” başlıklı sergisinde yer alan işlerinin Erdoğan Zümrütoğlu’nun Londra’da satışa çıkan işlerinin benzer olduğunu iddiasında bulundu. Başalan ve Katarsis sergisinin küratörü Bedri Baykam ile konuştuk.

Yeditepe Üniversitesi Plastik Sanatlar Bölümü’nü mezunu genç kuşak sanatçılarından Şevval Başalan’ın “Katarsis” başlıklı sergisi, 23 Ekim-1 Aralık 2020 tarihlerinde Bedri Baykam’ın küratörlüğünde Piramit Sanat’ta sergilenmişti. O dönem çeşitli basın organlarında da sergiyle ilgili haberler çıkmıştı. Bunlardan biri Ersoy İrşi’nin Aydınlık gazetesinde Başalan ve Bedri Baykam ile yaptığı söyleşi (https://aydinlik.com.tr/haber/katarsis-i-kendimden-ve-kadinlardan-yarattim-222768)

Başalan bugünlerde ise Pera Müzesi’ndeki “Yüzleşme” başlıklı sergisinin sanatçılarından biri.

Fakat Başalan yeni sergisiyle değil başka bir konu ile gündemde. Sanatçı, Katarsis sergisinde de yer alan eserlerinin benzerlerinin Erdoğan Zümrütoğlu tarafından Londra’da satışa sunulduğunu iddia etti.

‘’YANILDIYSAM DA AÇIK YÜREKLİLİKLE DİLE GETİRİRİM’’

Sanatçı eserlerinin Erdoğan Zümrütoğlu çalışmalarıyla benzerliği iddiası üzerine şunları söyledi: “Sanat ortamından bazı sanatçıların yakın dönem içinde bu aşırı benzerliği fark etmeleri ve bana iletmeleri sonucunda farkına vardığım ve gördüğüm anda beni şoka sokan, genç bir sanatçı olarak üzen, benzerliği aşan bir durum. Adil ve objektif olabilmek adına yaptığım araştırmalarım dahilinde (Sayın Zümrütoğlu’nun internet sitelerinde mevcut ilişkili galerilerin belirttiği tarihleri baz alarak) 2020-2021 tarihlerinde üretmiş olduğu ve özellikle yurt dışında 2020 malat galeri “No Ones Dreams” isimli sergisinden önce varlığını tespit edemediğimiz, Zümrütoğlu’nun da bu islerini aktif sosyal medyadan paylaşmaması, yurt dışındaki galerilerde satışa çıkarmayı tercih etmesi beni daha fazla şaşırtmıştır. Bu işler paralel dönemde yapılmış olsaydı yurt içi ve yurt dışı basında yer almış olan küratörlüğünü Bedri Baykam’ın yaptığı ‘Katarsis’ isimli sergimde bu işlerimi görmüş olan basın, sanat eleştirmenleri, hocalar, sanat tarihçileri veya herhangi bir sanatsever bu benzerliği bana veya bağlı olduğum galeri olan Piramid Sanat’a bildirebilirdi. Fakat böyle bir geri dönüş olmadı. Benim söz konusu heykellerim sosyal medya hesaplarımda 20 Nisan 2020’den itibaren yerini almış olup bu tarihle birlikte Bedri Baykam ile heykel serisi hakkında olan diyaloglarımız 23 Ekim’de açılacak olan ‘Katarsis’ isimli sergim için devam etmiştir.

Bu bağlamda Bedri Baykam’ın kendisi üretim süreçlerimin en yakın şahidi konumundadır. Sanatsal süreçlerimi incelemek adına Google, sosyal medya hesaplarım ve en önemlisi de sergi kataloğum önem taşımaktadır. Eğer Zümrütoglu’nun ülkemiz içinde (belirtilen tarihler baz alınarak) bizlere ulaşmamış, bilmediğimiz, görmediğimiz, yayınlanmamış katalog, kupür, belge veya ipucu var ise memnuniyetle görmeye hazır ve bir yanılgı var ise bu yanılgıyı tüm açık yürekliliğimle (ikna olduktan sonra) dile getirmeye hazırım. Beni ben yapan ve benim yarattığım islerde benim gerçek anlamda kanım, dişim, sesim ve ruhum vardır. Hiçbir zaman gerçekten hissetmediğim bir anda is üretmemişimdir. Tüm işlerim ve heykellerim zaman mekân fark etmez benim ruhum ile yıkanmıştır. Sanatımda kendimimdir bu yüzden arkasında durmalı hakkımı aramalıyım. Ayrıca Türk sanat ortamının güvenilirliği, saygınlığı ve etik değerleri açısından bu konunun açıklığa kavuşması şarttır.’’

‘’SANAT ORTAMI BİR YANIT BEKLİYOR’’

“Katarsis” sergisinin küratörü Bedri Baykam ise konuya ilişkin şunları söyledi: “Benim mantığım şunu diyor; Şevval Başalan’ın işlerini 11 ay önce sergide herkes gördü. Basın haberlerle, yazılarla bahsetti. Sosyal medyada gerek kendisi gerek Piramid gerek benim hesabımdan yoğun tanıtımı yapıldı. Ayrıca kendisi sergiden önce nisandan beri bunun yayını yaptı. Hiç kimsenin sanat dünyasının ortasında ben bunları görmedim, demesi pek normal değil. Sen de yazdın sergiyi. Bildiğim bütün sanat yayın organları ve gazetelerde de yer aldı. Hiç kimse sana ve diğer yazanlara, haber yapanlara ben işleri çok önce gördüm, diyen bir kişi çıkmadı. Şevval Başalan’a ve sanat ortamına bir yanıt vermesi gereken bence Erdoğan Zümrütoğlu. Bir yanıt vereceğini de umuyorum. Çünkü bir olağan değil. Bu fırça darbeleri benzeyen soyut resim değil. Başalan da yazmış göstereceği tüm şeyleri de anlamaya hazırım diye. Sunacağı detaylar, kanıtlar varsa bunu sanat ortamı görmek ister. Sonuçta kendisini de değerli bir sanatçı olarak tanıyoruz.”