“Xi, iş birliği vurgusu yaptı, çok somut veriler de sundu”

“Xi, iş birliği vurgusu yaptı, çok somut veriler de sundu”

Akademisyen Altay Atlı, Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'un daveti üzerine Dünya Sağlık Asamblesi'nin 73. Zirvesi'nin açılışında video-konferans yoluyla yaptığı açıklamaları değerlendirdi.

Koronavirüs tartışmalarını irdeleyen Atlı, "Virüsün çıkış noktasına yönelik birtakım tartışmaları görüyoruz. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından Çin'e yönelik bazı suçlamalar yapıldı. Ayrıca Çin'in buradaki ihmalleri nedeniyle uluslararası hukuka verilmesi söylemi gündeme getirildi sonra bu söylem biraz şekil değiştirdi. Avustralya bunu çok destekliyordu. Çin'in Avustralya'ya diplomatik kanallar üzerinden tepkisi oldu. Konu artık şu noktaya geldi; DSÖ'nün icra organına 122 ülkenin imzasının olduğu bir başvuru yapıldı ve başvuruda 'Bu virüs nasıl ortaya çıktı ve yayıldı? Bunun kapsamlı bir şekilde araştırılması' istendi." diye konuştu.

Tüm bu gelişmeler sonrası Cumhurbaşkanı Xi'nin açıklamalarının önemine dikkat çeken Atlı, "Xi 'Virüsün kaynağı ve bulaşma yolları hakkında bilim insanları tarafından yapılan küresel araştırmaları destekleyeceğiz.' dedi. Bu şu demek; 'Evet, bu araştırılsın ama bu iş siyasileşecekse, siyasi bir çekişme haline gelecekse olmaz. Bilimsel araştırma yapılacaksa buyurun yapılsın'. Bunun dışında Xi, iş birliği vurgusu yaptı ve çok somut veriler de sundu. Örneğin, virüsle mücadele eden ve virüsten etkilenen gelişmekte olan ülkelerde ekonomik ve sosyal kalkınmaya yardımcı olmak için iki yıl boyunca 2 milyar dolar sağlanacağını söyledi. Açıkçası Çin'den de böyle bir şey bekleniyordu. Her ülkenin de kendi ekonomik büyüklüğüne göre yardım etmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Atlı, Xi'nin aşı ile ilgili açıklamalarına değinerek, "Tüm dünya aşıya odaklandı. Aşı ne zaman bulunacak ve bu tehdit tam olarak ne zaman ortadan kalkacak? Aşı bulununca her şey bitmiyor, erişim önemli. Dünyada 8 milyar insan var ve bunların tamamı bu aşıya ulaşabilecek mi? Böyle bir soru var karşımızda. Cumhurbaşkanı Xi de bu konuda 'Bu aşı Çin'de mevcut olduğunda küresel düzeyde biz bunu sunacağız. Aşıya erişilebilirliği sağlamaya bu şekilde katkıda bulanacağız.' Yani aşıyı bulursak kendimize saklamayacağız. Bütün dünya ile paylaşacağız dedi bunlarda çok önemliydi." değerlendirmesini yaptı.

Xi'nin kamu sağlığı alanında küresel yönetişim konusundaki açıklamalarından da söz eden Altay Atlı, "Bu aslında temel bir sorun. Dünya bugüne kadar başarılı olmadı. Ekonomik, güzellik ve terörle mücadele anlamında başarılı olmadı. Görüyoruz ki, kamu sağlığı alanında da pek başarılı değil. Fakat kamu sağlığı hepimizi ilgilendirdiği için çok acil, hayati bir durum var. Dolayısıyla bu aciliyet, ülkeleri birbiri ile iş birliğine itebilir. Burada da Çin'in rolü tabi iki önemli olacaktır ve bu olunca küresel yönetişim Xi Jinping'in söylediği gibi güçlendirilebilir. Benim umudum şu; kamu sağlığı bir başlangıç noktası olur. Orada sağlanan gelişim küresel yönetişimin diğer alanlarına da olumlu etki yaratır." diye konuştu.