“Uzay çalışmalarında yeni bir döneme girildi”

“Uzay çalışmalarında yeni bir döneme girildi”

Akademisyen Altay Atlı, Kamil Erdoğdu'nun hazırlayıp sunduğu "Güne Başlarken" programına konuk oldu ve uzay çalışmaları ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Hava şartları dolaysıyla Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Falcon-9 roketi ile iki astronotunu uluslararası uzay istasyonuna gönderemediğini belirten Atlı, "Elon Musk ve Space X'in çalışmalarını takip ediyoruz. İlk kez uluslararası uzay istasyonuna ticari bir roketle astronotlar taşınmış olacaktı. Yani ilk ke NASA özel bir şirketin aracını kiralayarak uzay istasyonuna kendi personelini göndermiş olacaktı ama hava şartları dolaysıyla ertelendi. Önümüzdeki günlerde bu gerçekleşecek." dedi.

Uzay çalışmalarının tekrar hız kazanacağı ve farklı iki boyutunun olacağı bir döneme girileceğini kaydeden Altay Atlı, "Bunlardan bir tanesi ticarileşme. Diğeri ise uluslararası rekabetteki değişen boyut. İkincisine bakacak olursak. Ticarileşme, uzay çalışmalarının geleceği için çok hayati önem taşıyan olmazsa olmaz bir koşul. Uzay çalışmalarının ilkleri Soğuk Savaş döneminde gerçekleşmişti. ABD ile SSCB arasında bir rekabet vardı. O rekabet üzerinden şekilleniyordu. Soğuk Savaş bitine SSCB ortadan kalkınca ABD tarafında uzay çalışmaları hız kesti. Uzay çalışmalarının tamamen kamu kaynaklarıyla finanse edilmesini beklemek artık çok da gerçekçi değil. İşte ticarileşme orada önem kazanıyor. Uluslararası rekabetteki değişen boyut konusuna bakacak olursak 2011 yılından beri ABD'liler Rusların roketlerinden koltuk satın alıyorlar ve kendi astronotlarını Rusların araçlarıyla gönderiyorlardı. Şimdi Space X'in yapacağı uçuşun önemi o. İlk kez Amerikalılar astronotlarını Rusların aracına bağımlı olmadan kendi özel araç şirketleri ile göndermiş olacaklar." diye konuştu.

Çin'in ABD ve Rusya'dan sonra uzaya insan gönderen ilk ülke olduğuna dikkati çeken Atlı, "17 yıldır Çin bu unvanı taşıyor. 2003 yılından beri sürekli üzerine koyuyorlar. 'Uzun Yürüyüş' adını verdikleri roket formatı var. Bunlar tıpkı Space X'de olduğu gibi yeniden kullanılabilir, dikey olarak geri dönebilecek özellikler taşıyorlar. Çin'in burada Ay ile Mars ile ilgili planları var. Bütün bunlarda önemli Çin'in kendi uzay istasyonunu yapması projesi var. Çin'de aslında ticarileşmeye önem vererek bu işi sürdürüyor. Kamu kurumlarının özel şirketlerle çalışmaları var. Devletle iş birliği içerisindeler. Hatta bu senenin sonuna doğru denemeleri yapılacak." ifadelerini kullandı.

Uzay çalışmalarında yeni bir döneme girildiğini aktaran Altay Atlı, "Uzay çalışmalarındaki gelişim Soğuk Savaş sırasında jeopolitik rekabet üzerinden sağlanıyordu şimdi ise ticarileşme üzerinden sağlanacak. Uzay çalışmaları ilerledikçe yeni konularda karşımıza çıkacak. Uzaydaki ekonomik kaynakların paylaşımı örneğin. Çok da uzun olmayan dönemde bunlar konuşacağımız konular olacak." dedi.