Sosyalizmin pilot kentinden çevre dersleri

Sosyalizmin pilot kentinden çevre dersleri

Kaynak: CRI TÜRK Dış Haberler Servisi

Yeni tip koroanavirüs salgını bugünlerde insanlığın mücadele ettiği en büyük sorun olsa da son kriz olmayacağı kesin. Uluslararası kurumlara göre, iklim değişikliği ilerleyen yıllarda küresel anlamda bir numaralı meydan okuma halini alacak. Uzmanlar şimdiden küresel sıcaklık artışının 3 dereceye ilerlediği uyarısında bulunurken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Paris Anlaşması'nın 5. yılı vesilesiyle başkanlık ettiği zirvede karbon salınımının dengelemesi (karbon nötr) için Olağanüstü Hâl (OHÂL) ilan edilmesini önerdi. Guterres, tüm katılımcılara "Hâlâ dramatik bir durumla karşı karşıya olduğumuzu inkâr edebilecek birileri var mı?" sorusunu yöneltti.

Guterres'in yaptığı vurgularken canlılığını korurken tüm ülkeler kendi planlarını şimdiden gözden geçirmeye başladı. İklim değişikliği konusu Avrupa Birliği'nin (AB) Liderler Zirvesi'nde en önemli gündem maddeleri arasında yer alırken, ülkelerin tümü 2030'a kadar sera gazı salınımlarını 1990'a göre yüzde 55 düşürme konusunda anlaştı. Zirve sonrası açıklanan bildiride "Tüm üye ülkeler, kimseyi geride bırakmadan adil olma ve dayanışma ilkelerini göz önünde bulundurarak bu çabaya katılacaktır." ifadesi yer alırken, Avrupa Yatırım Bankası'nın 2030'a kadar iklim ve çevre yatırımlarını 1 trilyon Euro ile desteklemesi memnuniyetle karşılandı. Benzer şekilde Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) seçilmiş başkanı Joe Biden da Beyaz Saray'daki ilk görevinin Donald Trump'ın terk ettiği Paris İklim Anlaşması'na dönmek olduğunu teyit etti.

YEŞİL KALKINMANIN ÖRNEĞİ

Ülkeler bir yandan iklim değişikliği ile mücadele sözü verseler de diğer yandan yeni tip koronavirüs salgınının harap ettiği ekonomileri ayağa kaldırmak acil görev olarak kalmaya devam ediyor. Böylesine bir atmosfer içinde, üretimde fosil yakıtlara dönmeden güçlü ekonomilerin nasıl inşa edileceği sorusu ilgili aktörleri yakından ilgilendiriyor. Bu bağlamda, Çin Halk Cumhuriyeti "yeşil kalkınmanın" örneğini teşkil ediyor.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, BM İklim Zirvesi'nde karbon nötr hedefine 2030'da ulaşacaklarını, fosil dışa yakıt kullanımını 2005 yılına göre 25 artıracaklarını ve rüzgâr ile güneş enerjisinin kullanımını 1,2 milyar kilovatın üzerine çıkaracaklarını ilan ederken, ülke kalkınma yolunda hızla ilerlemeye devam ediyor. Öyle ki, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminlerine göre, Çin salgın koşullarında büyüme kaydeden tek büyük ekonomi olarak kayıtlara geçecek.

SON 15 YILIN EN TEMİZ HAVASI

Çin'in, Shenzhen kenti hem ekonomik ilerlemenin hem de insan-doğa ilişkisinin nasıl kurulacağının esaslı bir laboratuvarı olarak öne çıkıyor. Bu yıl dışa açılma politikasının 40. yılını kutlayan eskinin yoksul balıkçı kasabası Shenzhen bugün dünyanın "inovasyon merkezlerinden biri" olarak kabul ediliyor. Dünyanın en büyük elektrikli araba üreticisi olan BYD'nin, dünyanın en büyük drone üreticisi DJI'ın, son zamanlarda gündemden düşmeyen Huawei şirketinin Shenzhen'ın kendisine verilen payeleri hak ettiğini gösteren birkaç kanıttan biri. Yayımlanan raporlara göre, geçen 40 yılda Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYİH) yüzde 20,7 oranında artıran şehir, ekonomi kapasitesi bakımından Asya'nın 5. sırasında yer alıyor.

Shenzhen'ı ekonomik atılımının da ötesine taşıyarak benzersiz kılan nokta ise çevreye gösterdiği saygıda yatıyor. Zira, 2017 yılından itibaren toplu taşımada "yeşil yolu" teşvik eden Shenzen kentinde 16 bin otobüs ve 20 bin taksi elektrikle çalışıyor. Dünyadaki tüm şehirlerden daha fazla elektrikli toplu ulaşım aracına sahip olan Shenzhen'da bu sayede şehirde karbondioksit salınımı yarı yarıya düşerken Dünya Bankası'nın açıklamasına göre kent sakinleri son 15 yılın en temiz havasını teneffüs ediyorlar.

ÇEVRE DOSTU MODERN SOSYALİST ÜLKE İDEALİ

Shenzhen'da vatandaş ve doğa odaklı yönelim siyasi anlamda gücünü ise modern sosyalist ülke ısrarından alıyor. "Yeşil dağlar, berrak sular altın ve gümüş değerindedir." ifadesini kullanan Çin lideri Xi Jinping, bu yıl bölgeye yaptığı ziyarette Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) 2019'daki Merkez Komite Toplantısı'nı anımsatarak Shenzhen kentinin ülke genelinde sosyalizmin pilot bölgesi olması gerektiğinin altını çizmişti.

Xi Jinping, 2019'da katıldığı bir toplantıda insan ve doğa uyumunu "ekolojik medeniyet" olarak tanımlayarak "İnsanoğlu düzensiz gelişir ve çevresini yağmalarsa, doğa intikamını alır. İnsanlık doğayı uygun kullanır ve korursa doğa da ona cömertçe karşılık verir." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Bugün gelinen noktada, Çin ve özelinde Shenzhen pratiği dünyanın ekonomi ve çevre iklimini aşarak yeni bir yol göstermesi açısından önemli bir deneyim sunuyor.