Rapordan çıkan çarpıcı sonuçlar

Rapordan çıkan çarpıcı sonuçlar

Akademisyen Altay Atlı, CRI TÜRK'te Kamil Erdoğdu'nun hazırlayıp sunduğu "Ekonomi Basını" programına konuk oldu. Atlı, Çin-Amerika Birleşik Devleri (ABD) arasındaki ekonomik ilişkiler ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

2018 yılının başından beri ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşlarını takip ettiklerini hatırlatan Atlı, "Karşılıklı olarak gümrük vergilerin, tarifelerin artırılmasıyla başladı. Daha sonra farklı alanlarda yansımalarını gördük. Teknoloji alanında olsun, uluslararası ilişkiler alanında olsun birçok farklı konuda aslında ticaret savaşları alanından çıktı. ABD ile Çin arasında, iki güç arasında stratejik mücadele haline geldi ve bu da devam ediyor." dedi.

Shanghai'daki Amerikan Ticaret Odası'nın hazırlamış olduğu rapor hakkında bilgiler veren Atlı, Trump'ın bir talebi vardı. 'Önce Amerika' başlığında 'Amerikalı firmalar artık Çin'de üretim yapmasınlar. ABD'ye gelip üretim yapsınlar'. şeklindeydi. Peki, bu talebin sahada yansıması nasıl olacaktı? Önemli olan buydu. Shanghai'daki Amerikan Ticaret Odası'nın, Amerikalı şirketler arasında yaptığı rapor özetle Trump'ın yapmış olduğu talebin çok da büyük bir karşılık bulmadığını gösteriyor. Haziran ve temmuz aylarında odaya bağlı çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren 346 üye firma ile anket yapıldı. Ankete katılanların yüzde 92,1'nin Çin'i terk etme gibi bir planının olmadığını belirttiler. 'Çin'i terk etmeyi düşünüyoruz' diyenlerin oranı ise sadece yüzde 5,1. Yani Amerikalı şirketlerin Çin'i terk etme gibi bir niyeti yok. Ancak şöyle bir durum da var. Oluşan bu belirsizlik şirketleri daha temkinli olmaya sevk ediyor. Çünkü rakamalar göre önümüzdeki dönemde Çin'deki yatırımlarını artırmak düşünenlerin sayısı azalmış. Geçen yıl 'Çin'de yatırımlarımız artıracağız' diyenlerin oranı yüzde 47'i iken bu yıl bu oran yüzde 28 olmuş. Tabii bunda en büyük etken iki ülke arasında oluşan durum ve beraberinde getirdiği belirsizlik. Ancak   koronavirüs dönemini yaşadığımızı da unutmamak gerekiyor." diye konuştu.

Çin'deki Amerikan şirketlerinin siyasi idameden çok kendi şirketlerinin kurumsal çıkarlarına göre hareket ettiğini belirten Atlı, "Bu şirketlerin Çin'de bulunmasının bir sebebi var. Doğrudan yabancı yatırım neden yapılır? Pazara, kaynağa erişim için yapılır. Stratejik amaçla yapılar, teknolojiye erişim ve maliyet düşürmek için yapılır. Zaten Amerikalı şirketlerin Çin'e ilk geliş nedeni buydu, maliyeti düşürmek için. Ondan sonra da büyük Çin pazarına erişim. Şirketler 'Eğer bizim sınır ötesi faaliyetimiz sorun oluyorsa o zaman Çin'de üretelim ve Çin'de satalım' görüşündeler. Dolayısıyla siyasi yönlendirme ile değişecek bir konu değil. Rakamlar da bunu gösteriyor." ifadelerini kulandı.