“Kuzey Kore meselesinin çözümünde, Çin'in tutumu da çok önemli”

“Kuzey Kore meselesinin çözümünde, Çin'in tutumu da çok önemli”

Koç Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Altay Atlı, CRI Türk Türkiye'de Kamil Erdoğdu'nun hazırlayıp sunduğu "Güne Başlarken" programına konuk oldu.

Koç Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Altay Atlı, Kore Yarımadası'ndaki gelişmeleri ve ABD-Kuzey Kore ilişkilerini değerlendirdi.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump ve Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) Lideri Kim Jong Un arasında önceki tarihlerde gerçekleştirilmiş olan Singapur ile Vietnam zirvelere değinerek sözlerine başlayan Dr. Atlı, Singapur'da yapılan zirvede her iki tarafın da mevcut sorunları çözmek ve Kore Savaşı'nı bitirmek istediklerini belirttiklerini hatırlattı.

"KUZEY KORE VE ABD ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN, GİDEREK AZALSA DA DEVAM ETTİĞİNİ GÖRMEK MÜMKÜN"

Kore Savaşı'nın teknik olarak devam ettiği bilgisini veren Dr. Altay Atlı, 1953'te yapılmış olan bir ateşkes anlaşmasının olduğu ancak bir barış anlaşmasının imzalanmadığı bilgisini vererek, şunları söyledi:

"Vietnam'da yapılan zirvede, Singapur'da ortaya konulan niyetler doğrultusunda bir yol haritası çizilmesini bekliyorduk. Nasıl hareket edileceğini ve hangi adımların ortaya konulacağını merak ediyorduk ancak bu gerçekleşmedi. Vietnam'daki zirveden herhangi bir somut adım çıkmadı ve zirve, sonuçsuz bir şekilde sona erdi. Bundan sonraki süreçte Kuzey Kore ile ABD arasındaki ilişkilerin, giderek azalsa da devam ettiğini görmek mümkün fakat bu görüşmeler rafa kaldırıldı gibi bir durum içerisindeyiz. Kısa süre önce yeni bir gelişme oldu. ABD ile Kore Cumhuriyeti (Güney Kore) düzenli olarak yaptıkları ortak bir tatbikatı yapmayı ertelediklerini açıkladı. Bu tatbikat, iki ülkenin hava kuvvetleri arasında yapılacak bir tatbikattı. ABD ile Güney Kore müttefik iki devlet ve bu tatbikatlar yıllardır yapılıyor. Aynı zamanda Güney Kore'de yaklaşık yüz bin Amerikan askeri konuşlanmış durumda ancak bu iki ülkenin ortak olarak gerçekleştirdikleri tatbikatlar Kuzey Kore'nin büyük tepkisini çekiyordu. Kuzey Kore yönetimi bu durumu; Kuzey Kore'ye karşı gerçekleştirilecek bir işgal harekâtının provası olarak gördüğünü söylüyordu. Trump yönetimi ise bu tatbikatı ileri bir tarihe ertelediklerini bildirdi. Bunu nasıl okumalıyız? Bu durumu Kuzey Kore'nin endişelerini gidermek için yapılmış bir hareket olarak yorumlamak mümkün. Amerika'nın uzlaşı yönünde bir adım attığını söyleyebiliriz. Vietnam zirvesinden bugüne kadarki sürece bakacak olursak; Kuzey Kore'nin ses tonunu yükselttiğini de görebiliriz. Geçen ay Kuzey Kore'ye ait bir denizaltıdan balistik füze denemesi yapıldığını gördük ve bu tip olaylar görüşmeler başladığından bu yana yapılmıyordu fakat tekrar yapıldı. Aynı zamanda iki adet kısa menzilli füze ateşlemesi yapıldı. Aslında bütün bunların vermek istediği bir ara mesaj var."

"ABD'NİN TATBİKATI ERTELEMESİ YETERLİ OLACAK MI?"

Kuzey Kore Lideri Kim Jong Un'un, "Yıl sonuna kadar Amerika'dan bir adım bekliyoruz." diye bir beyanatı olduğunu anımsatan Dr. Altay Atlı, "Aslına bakarsak Kuzey Kore tarafından verilmiş bir son tarih de var. Şu anki durumda ABD'nin tatbikatı ertelemesi yeterli olacak mı? Açıkçası biraz şüpheli." açıklamasını yaptı.  

KUZEY KORE MESELESİNİN ÇÖZÜMÜNDE, ÇİN'İN TUTUMU DA ÇOK ÖNEMLİ

"Kuzey Kore sorununu çözebilseydi eğer bu Trump için büyük bir başarı olacaktı." diyen Koç Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Altay Atlı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ancak ilk döneminin sonuna yaklaşan Trump'ın durumuna baktığımızda, çok iddialı bir şekilde ortaya atılan Kuzey Kore meselesi hakkında hiçbir ilerleme kaydedilemediğini görüyoruz. ABD'nin Çin ile arasında olan 'ticaret savaşları' için de aynı şeyleri söylemek mümkün. ABD ile Kuzey Kore arasında bir uyuşmazlık var. Kuzey Kore ilişkilerin normalleşmesi durumunda nükleer programlarından vazgeçeceğini söylüyor. ABD ise, Kuzey Kore'nin nükleer programını tamamen bitirmesi durumunda normalleşme sürecine gireceğini ifade ediyor. Dolayısıyla her iki tarafın birbirlerini tutmayan isteklerinin olduğu bir ortam söz konusu. Geçen ay İsveç'in ev sahipliğinde yeni birtakım görüşmeler yapıldı ve Kuzey Kore ABD'nin yeni bir şey söylemediğinden yakınarak tepkisini masadan kalkarak koydu. Bir taraf diğerinin istediğini kabul edecek mi? Bu, siyasi olarak çok kolay değil. Bundan dolayı iki tarafında güven inşa edici adımlar atması gerekiyor. ABD'nin yaptığı bu tür bir adım olarak görülebilir ancak bu küçük bir adımdı, mucize beklememekte fayda var. Bunun gibi adımların karşılıklı olması ve sayılarının artması sonucu belki Kuzey Kore meselesinde bir çözüme doğru gidilebilir. Bu mesele, sadece ABD ile Kuzey Kore liderleri arasında çözülebilecek bir mesele değil, bunun da altını çizmekte yarar var. Burada diğer aktörlerin, özellikle Çin'in tutumu da çok önemli."