Koreler arası angajmanda yeni bir sayfa mı açılıyor?

Koreler arası angajmanda yeni bir sayfa mı açılıyor?

Haber/Analiz: Mehmet Emre Öztürk

Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, 26 Kasım'da Kore Cumhuriyeti'ne (Güney Kore) gerçekleştirdiği ziyarette Cumhurbaşkanı Moon Jae-in ile bir araya geldi.

Batılı medya kuruluşları söz konusu ziyarette, Güney Kore'nin askeri müttefiki Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve en büyük ticaret ortağı Çin arasında "sıkışmaya" sürüklediği için endişelerin artacağını gündeme getirdi.

Fakat kaçırılan nokta, Güney Kore'nin rotasını ABD ile şekillendirmediği politikalar izliyor olması. 2019 Ekim ayında ABD ile Güney Kore yaşanan savunma bütçesi anlaşmazlıkları iki sıkı müttefikin çıkmaza girdiğini göstermişti. ABD'nin, Güney Kore'deki askeri varlığı için 5 milyar dolarlık bir bütçe istemesi, Güney Kore Hükümeti tarafından reddedilmiş ve soğuk rüzgârların esmesini tetiklemişti.

BEIJING ZİYARETİNDEKİ NET MESAJLAR

25-27 Kasım 2019 tarihinde düzenlenen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin (ASEAN) Kore -Güney Kore Ortak Zirvesi ve 1. Mekong Güney Kore Zirvesi öncesi bir mektup yayımlayan Moon Jae-in, ASEAN ve bölge ülkeleri ile birlikte ticarette korumacı politikalara dik duruş sergilenmesi gerektiğinin altını çizen bir çağrı yapmıştı.

23 Aralık 2019 tarihinde Beijing'de Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile görüşen Moon, "'Çin Rüyası'nın Kore Cumhuriyeti'ne fırsatlar sunduğu gibi, umarım 'Kore Rüyası' da Çin için faydalar sunacaktır." ifadeleri ardından şu satırlara yer vermişti:

"Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve ben, Kore Cumhuriyeti'nin "Yeni Güney ve Yeni Kuzey Politikaları" ile Kuşak ve Yol İnisiyatifi'ni bir araya getirerek iş birlikleri yapmaya karar verdik. Bu karar ardından, iş birliği için somut planlar içeren ortak bir mutabakat zaptı onaylanmıştı. Buna dayanarak, üçüncü bir ülkeyle de olumlu hava yaratacak iş birliklerinin en kısa sürede projeye dahil edilmesini umut ediyoruz. Çin'in, Kore Yarımadası'nı nükleer silahlardan arındırma ve barış sağlamada üstelendiği rolü takdir ediyoruz."

ATILAN SOMUT ADIMLAR

Bu süreç içerisinde Güney Kore'deki Demokrat Parti hükümeti Çin ile ilişkileri geliştirmek adına Covid-19 salgınında ortak mücadele görüşmeleri başlattı. İki ülkenin Covid-19 ile mücadelede başarılı protokoller yürütmesi ve hızlı bir ekonomik toparlanmaya girmesi, bölgesel bir ekonomik canlanmanın önünü açtı.

Wang, Seul ve Beijing'in salgının ortasında uluslararası iş birliği için bir "rol model" oluşturduğunun altını çizdi. Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in Moon ile olan "dostluğunun ve güvenini" çok önemli olarak gördüğünü dile getirdi.

Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'nin (ASEAN) 37. Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın (RCEP) imzalanması 25-27 Kasım 2019 tarihinde Moon tarafından vurgulanan, "ASEAN ve bölge ülkeleri ile birlikte ticarette korumacı politikalara dik duruş ve ortak kalkınma" ifadelerinin somutlaştığını gösterdi.  

"AMERİKA DÜNYADAKİ TEK ÜLKE DEĞİL"

Güney Kore'deki iktidar partisi Kuzey Kore ile ilişkileri düzeltme politikasından vazgeçmeyerek yeniden iletişim kanalları oluşturmak için kolları sıvadı. Kısa süre önce Güney Kore, Birleşme Bakanı Lee In-young, Ulusal Mecliste yaptığı konuşmada, Koreler arasında kalıcı iletişim hatlarının yeniden yürürlüğe konulmasının huzurlu günlerin başlangıcının işareti olacağını söyledi.

Wang Yi tarafından gerçekleştirilen Seul ziyaretinde yeni bir sinyal verilmiş olabilir. Moon Jae-in, "Çin'in Kore Yarımadası'ndaki barış sürecinde gösterdiği yapıcı rol ve iş birliğinden dolayı teşekkür ederiz." diyerek Çin'i iki ülke arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesine yardımcı olmaya çağırdı.

Öte yandan basın toplantısında, "ABD-Çin gerilimlerinin ortasında Seul'e ticaret, güvenlik ve diğer konularda yükselen bir taraf seçmesi için baskı yapıp yapmadığı" sorusuna Wang, "Amerika dünyadaki tek ülke değil. Sizce diplomasi bu kadar basit mi? Dünyada 190 ülke var ve bunların her biri egemen milletler. Bu durum, yakın komşu olan ve akraba gibi birbirlerini daha sık ziyaret etmesi gereken Çin ve Güney Kore'yi de içeriyor." diye yanıt verdi.