İngiltere'de mutasyona uğrayan virüs ne kadar tehlikeli?

İngiltere'de mutasyona uğrayan virüs ne kadar tehlikeli?

Haber: Mehmet Emre Öztürk

İngiltere'den dün yapılan yeni bir koronavirüs açıklaması tüm dünyada büyük yankı uyandırdı. Covid-19 olarak bilinen en son tip koronavirüsün mutasyona uğrayarak yeni bir varyant oluşturduğu İngiliz bilim insanları tarafından doğrulandı. İngiltere Başbakanı Boris Johnson mutasyona uğraşmış yeni virüsün "yüzde 70 daha bulaşıcı" olduğunu söyledi.

İngiltere Sağlık Bakanı Matt Hancock, ülkedeki mutasyona uğramış yeni tür virüse dair açıklama yaparken, "Kontrolden çıktı" uyarısında bulundu. Türkiye, Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İtalya, Bulgaristan, İrlanda, İsrail, Romanya ve Kuveyt ile birçok ülke daha İngiltere kalkışlı uçuşları askıya aldı durdurdu.

Belçika, Hollanda, Danimarka, Avusturya ve İtalya'dan ardı ardına gelen bilgiler virüsün hızla yayılmaya başladığını gösterdi. İtalya Sağlık Bakanı Roberto Speranza yaptığı açıklamada, yeni tür virüse yakalanan şahısların birkaç gün önce Birleşik Krallık'tan İtalya'ya giriş yaptığını belirtti.

COVID-19 NEDEN MUTASYONA UĞRADI?

Virüs büyük telaşa neden olurken birçok kişi virüsün neden mutasyona uğradığı merak ediyor. Uzmanlar, virüslerin içinde bulundukları ortamlara göre sürekli mutasyon geçirmelerinin doğal bir süreç olduğunu söylüyor. Yapılan araştırmalarda, virüslerin mutasyon ile hücreleri enfekte etme yeteneklerini geliştirdikleri ortaya koyuldu.

Söz konusu yeni virüsün nasıl bir yol izleyeceği konusunda BBC'ye konuşan Covid-19 Genomics UK Profesörü Lick Noman, "Laboratuvar test sonuçları, mutasyon konusunda büyük önem arz ediyor. Şu an içinde bulunduğumuz durumu göz önünde bulundurursak, önlem almak adına laboratuvar sonuçlarını birkaç hafta beklemek uygun olmayacaktır." ifadelerine yer verdi.

NE KADAR HIZLI YAYILIYOR?

BBC'ye konuşan diğer bir uzman Imperial College London'dan Dr. Erik Volz, "Bulaş oranına rakam vermek için henüz erken, Ancak bir önceki varyantlara göre daha hızlı büyüyor." dedi.

Nottingham Üniversitesinden Virolog Prof. Dr. Jonathan Ball ise, "Kamusal alandaki kanıt miktarı, virüsün bulaşıcılığını gerçekten artırıp artırmadığı konusunda kesin fikirler oluşturmak için ne yazık ki yetersiz." diye konuştu.

İskoçya'daki St. Andrews Üniversitesinde Bulaşıcı Hastalıklar Uzmanı Müge Çevik, bu mutasyonların virüsün daha verimli bir şekilde çoğalmasına ve aktarılmasına izin verebileceğini söyledi.

TESTLER YENİ VİRÜSÜ TESPİT EDEBİLİR Mİ?

PCR testler değişimleri tespit edebilecek şekilde uyarlanabilir yapıya sahiptir. Laboratuvarlarda yeni virüsü tespit edebilecek şekilde hızlıca değiştirilebilir.

PCR testleri, yeni varyanta yanıt verecek şekilde hızla uyarlanabilir.

VİRÜS İLK DEFA MI MUTASYONA UĞRADI?

Hayır.

Wuhan'da kayıtlara geçen hastalar ile dünyanın çeşitli bölgelerindeki hastalarda görülen virüslerin aynı yapıda olmadığı daha önce ortaya çıkmıştı.

Yeni varyant ilk olarak eylül sonunda tespit edildi. Londra'da tutulan kayıtlara göre Norfolk'ta tespit edilen virüslerin yüzde 20'sini, Essex'te yüzde 10'unu ve Suffolk'ta yüzde 3'ünü mutasyonlu yeni virüs oluşturuyor. Yurt dışından ithal edildiğine dair hiçbir kanıt yok, bu yüzden İngiltere'de gelişerek ortaya çıktığı söyleniyor.

"JD614G" olarak adlandırılan mutasyonun 2020 Şubat ayında Avrupa'da ortaya çıkan ve virüsle eşleştiği görülürken, yaz aylarında yayılan A222V adında bir diğer mutasyon belirlenmişti. (https://www.sciencedaily.com/releases/2020/11/201112144040.htm )

YENİ VİRÜS DAHA MI ÖLÜMCÜL?

İlk raporlar mutasyon ile virüste yirmiye yakın değişikliğin meydana geldiğini gösteriyor.

Spike proteinlerinde değişikler raporlarda yer alanlar arasında. Spike proteinleri virüsün hücreye girmek için kullandığı anahtar olarak tanımlanıyor.  (https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/threat-assessment-brief-rapid-increase-sars-cov-2-variant-united-kingdom )

"N501Y" adı verilen bir mutasyonda, "reseptör bağlanma kısmı" olarak bilinen taçların (virüsün dikensi görünümlü bölgesi) değiştiği gözlemlenenler arasında. Bu, sivri uçlar hücrelerin yüzeyiyle ilk teması yaptığı yerdir. Virüsün içeri girmesini kolaylaştıran herhangi bir değişiklik, hücrenin daha kolay enfekte olması için avantaj sağlıyor.

Yeni varyant daha fazla insanın daha hızlı enfekte olması sağlayabilir ancak bu daha fazla ölüm anlamına gelmiyor.

Joe Biden yönetiminin muhtemel sağlık danışmanlarından Vivek H. Murthy, NBC News'e, "Daha kolay bulaşabilir gibi görünse de, daha ölümcül bir virüs olduğuna dair henüz kanıtımız yok." açıklamasında bulundu.

AŞI MUTASYONA UĞRAMIŞ VİRÜSE KARŞI ETKİLİ OLACAK MI?

Uzmanlar testlerini tamamlayan aşıların tümünün koronavirüse karşı bağışıklık kazandıracağını söylüyor. Aşılar, bağışıklık sistemini virüsün farklı donanımları ile savaşacak şekilde üretiliyor. Bu nedenle, virüs mutasyona uğramış olsa bile, aşılar etkisini yitirmeyecektir.

Biyolog Trevor Bedford, bilim insanlarının aşıları güncellemek için grip virüslerindeki mutasyonları rutin olarak izlediğini ve koronavirüs için de bunun geçerli olduğunun altını çiziyor.

Ancak bazı uzmanlar, virüsün mevcut aşıları etkisiz hale getirecek kadar gelişmesinin aylar değil yıllar alacağını söyleyerek ihtiyatlı olunmasını istedi.

Fred Hutchinson Kanser Araştırma Merkezi'nden bir diğer Biyolog Jesse Bloom, New York Times gazetesine verdiği demeçte, Influenza virüsünün dahi bağışıklığı etkisiz hale getirmeye yetecek kadar mutasyonu toplamak için beş ila yedi yıla ihtiyacı olduğunun altını çizdi. Bloom, "Hiç kimse, kimse antikorları aniden işe yaramaz hale getiren bir mutasyonun aniden ortaya çıkacağından endişelenmemelidir" diyerek şu an için paniğe gerek olmadığını sözlerine ekledi.