Brexit'te son perde bugün oynanıyor

Brexit'te son perde bugün oynanıyor

Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık birlikteliğinin son saatleri yaşanıyor. 47 yıllık üyeliğinin ardından Bileşik Krallık bu gece 23.00'da AB'den ayrılacak. Fakat 2016'dan beri süre gelen Brexit krizi yine de son bulmayacak. Brüksel ve Londra yeniden zorlu bir müzakere sürecine girecek.

Ülkede hâlâ büyük bir belirsizlik söz konusu. Brexit taraftarları büyük zafere hazırlanırken, AB destekçileri büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor. AB'den çıkışı desteklemeyen The Guardian gazetesi "Küçük Ada" manşetiyle İngiltere'yi 47 yıl sonra bekleyen ekonomik zorluklara dikkat çekti. Brexit'i en baştan beri destekleyen The Sun gazetesi "Zamanı Geldi" manşetiyle ayrılığı destekleyen bir başyazı yayınladı.

"BREXIT" KELİMESİ İLK NASIL ORTAYA ÇIKTI

Aşırı sağ siyasetçi Nigel Farage'ın liderliğindeki AB karşıtı Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisinin (UKIP) 1990'lardaki 100 bin oyluk tabanını 2010'da 920 bine, 2015'te de 3 milyon 890 bine taşımayı başarması ülkedeki siyasi tabloyu yeniden şekillendirdi. Parti Avrupa Parlamentosu seçimlerinde çok sayıda sandalye elde ederek, Brexit'i Avrupa gündemine taşımayı başarmıştı. Bu siyasi konjonktürde, düşünce kuruluşu

İngiltere Merkezli düşünce kuruluşu British Influence'ın eski direktörü Peter Wilding, 2012'de yayımladığı makalede "'Brexit' kelimesi, ülkenin önündeki 8 yılına damga vuracak." demişti.

Ülkeyi saran Brexitçi atmosfer, 2013 yılında dönemin Başbakanı David Cameron'ı AB üyeliğini referanduma götürme sözü vermeye itti. Seçmen tabanını UKIP'e kaptırmaktan endişe eden Cameron, bu vaadi iyi şekilde kullanarak yeniden tek başına iktidar olmayı başarmıştı.

BREXIT İSTİFALARI

Referandum için 23 Haziran 2016 tarihini belirleyen İngiliz Cameron, üyeliğin devamı için kampanyaya başladı. Brexit yanlısı kampanyada ise öne çıkan iki isim Nigel Farage ile Boris Johnson olmuştu.

Son ana kadar başa baş giden referandum yarışından yüzde 48'e karşı yüzde 52 ile Brexit cephesinin galip çıkması üzerine Cameron görevinden istifa etmişti.

Cameron'un ardından başbakanlık koltuğuna İçişleri Bakanı Theresa May geçmişti. "Brexit Brexittir" sloganıyla görevine başlayan May, referandum sonucunu hızla hayata geçirme sözü verdi.

May'in Brexit anlaşması milletvekilleri tarafından büyük farklarla 3 kez reddedildi. Brexit 29 Mart 2019'dan önce 12 Nisan'a, sonra da 31 Ekim'e ertelenmek zorunda kaldı.

Ülkede 22 Mayıs'ta yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Muhafazakâr Partinin 5. sıraya gerileyerek tarihinin en büyük seçim yenilgisini almasının ardından Theresa May istifa etme yoluna gitti. Ardından Boris Johnson başbakanlık koltuğuna oturan isim oldu.

PEKİ ŞİMDİ NE OLACAK?

Muhafazakârlar sözünde durdu. "Uyuklayan bir devken artık ayağa kalkacağız ve kendinden şüphe ile olumsuzluğun vurduğu ketleri koparıp atacağız." diyen Johnson'un nasıl bir uyanma yapacağı merak konusu.

Örneğin Britanya şimdilik AB iç pazarı ve Gümrük Birliği'nde kalıyor. Ancak henüz ortada bir ek anlaşma yok. Bu nedenle de ticaret alanında ciddi sorunlar yaşanması tehlikesi mevcut.

Başbakan Johnson'ın bunun dışında başka sorunları var. Örneğin İskoçya ve Galler ve Kuzey İrlanda'nın bazı bölgelerinde İngiliz hükümetine öfkenin dozu artarken bağımsızlık fikri de güçleniyor.

"AYRILIK RÜZGÂRLARININ BAŞLANGICI OLSUN"

Olaya bir diğer bakış açısı ise The Daily Telegraph gazetesinden geldi. "Zaman içinde başka devletlerin de Avrupa Birliği'ni terk etme kararı alacaklarını, bu hakkın kendilerine verileceğini, yani bir gün Frexit ya da Danixit'i de göreceğimizi ummak zorundayız. Euro'nun düzenli bir şekilde tedavülden kaldırıldığını, bütün projenin yitip gittiğini, yerini daha esnek, daha liberal bir iş birliğinin aldığını görmeyi umuyoruz. Avrupa şüpheciliği hiçbir zaman çıkarcı bir ideoloji olmadı. Mesele hiçbir zaman Büyük Britanya'nın tekrar kendi kendini yönetmesi değildi. Hiçbir gerçek Avrupa kuşkucusu, demokrasinin yerini teknokrasinin almasının Hollanda ve İspanya için kabul edilebilir olduğunu, sadece Büyük Britanya için uygun olmadığını iddia etmedi. AB her zaman bizim için kötü olduğu kadar diğerleri için de kötüydü." diyerek Brexit'i ayrılıkçı bir hareket olarak tanımladı.

Derleyen: Mehmet Emre Öztürk