“BM'den başka çare yok”

“BM'den başka çare yok”

Küresel yeni tip koronavirüs salgını, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında yaşanan rekabet, ticarette korumacılık eğiliminin güçlenmesi ve iklim krizi gibi oldukça karmaşık sorunların gölgesinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 75. Genel Kurulu sona erdi.

Zirve tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de konunun uzmanları tarafından yakından takip edildi. ABD ve Çin'in iki farklı vizyon sunduğu BM 75. Genel Kurulu'nu CRI Türk için değerlendiren Siyaset Bilimci Dr. Cüneyt Akalın salgının dünyadaki iki farklı vizyonu en net şekilde gözler önüne serdiğini vurguladı.

Çin'in kendisine özgü yönetim modelinin kriz anlarında daha etkin yanıtlar ürettiğini ve Asya toplumlarının daha disiplinli olduğunu anımsatan Akalın, kapitalist sistemin ise sınıfta kaldığını dile getirdi. Çin'in salgın döneminde başlattığı uluslararası yardımların aşı çalışmaları ile devam ettiğini vurgulayan Akalın, bu bağlamda geçen günlerde Hacettepe Üniversitesinde denenen aşıları örnek gösterdi.

ABD'NİN SORUNU YAPISAL

Salgın ile evinde başa çıkamayan Trump yönetiminin kendisini uluslararası süreçlerin de dışında tuttuğunu anımsatan Akalın, benzer bir yaklaşımın ticarette korumacılık ile kendini gösterdiğini aktardı. "Washington yönetimi aldığı akçeli önlemlerle kendi gerilemesini durdurmak istiyor. Buna karşın ABD'de sorun yapısal." diye konuşan Akalın, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in küreselleşme çağrısının "iki tarafın da kazandığı ticari ilişki" şeklinde okunması gerektiğini belirtti.

Çin lideri Xi Jinping, BM Genel Kurulu'nda yaptığı açıklamada küreselleşmenin günümüzün ana eğilimi olduğunun altını çizerek, bu eğilime karşı harekete geçenleri "Don Kişot"a benzetmişti. Xi, uluslararası toplumun tecrit değil iş birliği ile küresel ekonomik krizden kurtulacağı değerlendirmesinde bulunmuştu.

BM REFORME EDİLEMELİ

Çin Cumhurbaşkanı'nın Uluslararası iş birliğinin sadece ticaret değil kurumsal anlamda da derinleşmesi gerektiği yönündeki açıklamalarının isabetli olduğunu belirten Dr. Akalın, şunları kaydetti:

"Uluslararası topluluk açısından bakıldığında BM'den başka bir çare henüz yok. Bugün kabul edelim ya da etmeyelim BM ya da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gibi kurumlar insanlık için temsiliyet şansı sunuyor. Bu kurumların sorunları olabilir ancak Trump gibi bu kurumlara zarar vererek krizler aşılmaz. Dünyada pek çok ülke reformlar yoluyla BM gibi kurumların daha işlevsel hale getirilmesini istiyor. Buna karşın tartışmalar henüz olgunluğa kavuşup hayata geçirilmiş değil."

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ GÜNDEM OLMALI

Dr. Akalın, BM Zirvesi'nde ele alınan bir diğer konunun iklim krizi olduğu konuşmasının sonunda "Çevre sorunları sosyal sorunlarla birlikte ele alınmadığı müddetçe tek başına anlam ifade etmez. Bu noktada gelişmekte olan ülkelerin hangi pratik sorunlarla karşılaştığı da ülkelerin gündeminde olmalı." ifadelerini kullandı.

Haber: Gökhun Göçmen