Başvurular ücretsiz, kararlar kısa sürede çıkıyor!

Başvurular ücretsiz, kararlar kısa sürede çıkıyor!

CRI Türk Türkiye'de yayınlanan "CRI Özel" programına konuk olan İnsan Hakları Hukukçusu Kurtuluş Baştimar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) alternatif bir merci olan Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi hakkında insanların çok fazla bilgi sahibi olmadığını belirterek, bu merci hakkında bilgilendirici açıklamalarda bulundu.

"Ülkemizde hukukçularımız daha çok AİHM hakkında bilgi sahibiler." diyen İnsan Hakları Hukukçusu Kurtuluş Baştimar, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Tek merci AİHM değil, BM İnsan Hakları Komitesi de var.  Hem de evrensel boyutta geçerliliği olan uluslararası bir mahkeme."

AİHM'de olduğu gibi BM İnsan Hakları Komitesine de bazı başvuru şartları olduğunun altını çizen Baştimar, "Başvuru şartları, AİHM'de olduğu gibi iç hukuk şartının yerine getirilmesi. Başvurucunun öncelikle iç hukuku tüketmesi gerekiyor. Aleyhinize karar verildiği zaman iç hukuku tüketmiş oluyorsunuz. Ama bir başvurucu her zaman mı iç hukuku tüketmek zorunda? Hayır. Bir başvurucu belli durumlarda iç hukuku tüketmeden de bu merciye başvuruda bulunabilir. Bunlardan ilki; iç hukukun yetersiz kaldığı durumlarda, yani ret alacağınız aşikâr ise… Diğeri ise iç hukuk çok fazla zaman alacak ise… Örneğin mahkeme süreci 10 yıl gibi bir zamanınızı alacaksa da iç hukuku tüketmeksizin BM İnsan Hakları Komitesine başvurulabilir. BM İnsan Hakları Komitesinde süreç iki yıl gibi bir zaman alabilir. Başvurular ise ücretsiz. Ama AİHM'e başvurularda belli bir ücret talep ediliyor." ifadelerini kullandı.

BM İNSAN HAKLARI KOMİTESİ KARARLARI BAĞLAYICI MIDIR?

Her vatandaşın BM İnsan Hakları Komitesine başvuru hakkına sahip olduğunu belirten İnsan Hakları Hukukçusu Kurtuluş Baştimar, ancak bu başvuru yolunun açık olması için sözleşmeci devletin ek protokolleri imzalamış olması gerektiğini, Türkiye'nin de hepsini imzalamış durumda olduğunu açıkladı.

İnsan Hakları Hukukçusu Baştimar, "Uluslararası hukukta sözleşmeyi imzalamak başka onaylamak başka bir şeydir. Türkiye hem imzalamış hem de onaylamış durumda. Bu nedenle BM İnsan Hakları Komitesinden çıkan bütün kararlar bağlayıcıdır. Bazı hukukçular arasında 'Kararlar bağlayıcı mı, değil mi' şeklinde çoğu kez tartışmalar oluyor. Aslında burada yanlış bir algı var. Uluslararası hukukta mihenk taşı görevi gören Viyana Sözleşmesi var. Bu sözleşmenin 26. maddesi diyor ki; İmzalanmış, yürürlüğe göre konulmuş her uluslararası sözleşme devlet üzerinde bağlayıcıdır. Bizim de Türkiye olarak taraf olarak imzaladığımız ve onayladığımız sözleşmeler dolayısıyla bağlayıcıdır. Aynı şekilde T.C. Anayasası'nın 90. maddesinde de 'Usulüne göre yürürlüğe konulmuş sözleşme ve anlaşmalar kanun hükmündedir' diyor.  İç hukuk ve uluslararası hukukta iki ayrı yorum olması halinde de uluslararası mahkemenin verdiği karar önceliklidir." diye konuştu.

KEYFİ TUTUKLAMALAR

BM Keyfi Tutuklamalar Komitesi'nin tek özelliğinin kişinin özgürlüğünün keyfi şekilde elinden alınması sonucu karar vermesi olduğunu kaydeden İnsan Hakları Hukukçusu Baştimar, "Kanunda suç sayılmayan bir eylemden dolayı tutuklandığınız zaman yine BM Keyfi tutuklamalar Komitesine başvuru yapabilirsiniz. Örneğin; üç kişilik oluşum örgüt kabul ediliyor. Ama biraz muğlak. Terörle ilişkiniz olmayıp uzaktan sempati duyduğunuzda da terör yasasına göre yargılanabiliyorsunuz ve özgürlüğünüz elinizden alınıyor. Bu gibi durumlarda da bu merciye bireysel başvuru hakkı var. Ancak Keyfi Tutuklamalar Komitesine başvurabilmeniz için o sırada cezaevinde olmanız gerekiyor ya da tutuklanıp tahliye edildikten sonra da başvuru yapabilirsiniz. Aynı şekilde makul süre içinde hakim karşısına çıkarılmamanız, avukat tayin edilmemesi ya da iddianamenin 6-7 ay gibi uzun bir sürede hazırlanma durumunda da başvuru hakkı tanınıyor." dedi.

Haber: Tülin Tonkuş

Video Link: https://www.youtube.com/embed/KjnmASuWJvY