TürkAkımı, Rusya ve Türkiye için ne anlama geliyor?

TürkAkımı, Rusya ve Türkiye için ne anlama geliyor?

Çin Sosyal Bilimler Akademisi (CASS) ve Çin-Rusya Stratejik Koordinasyon Konseyi'nde görevler yürüten Guo Xiaoqiong Çin merkezli CGTN kanalına TürkAkımı projesini değerlendirdi. Sizler için alıntılıyoruz:

Rusya'nın doğal gazını Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya iletecek TürkAkımı doğal gaz boru hattı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katıldığı törenle İstanbul'da açıldı.

Rusya bu hat sayesinde, yılda 31,5 milyar metreküp (bcm) doğal gazı Türkiye ve güneydoğu Avrupa'ya ulaştırmış olacak.

TÜRKAKIMI RUSYA'YA NASIL BİR FAYDA SAĞLAYACAK?

Öncelikle, TürkAkımı Rusya'nın Ukrayna'dan geçen enerji tedarik yollarına bağımlılığını azaltabilir. Uzun zamandır, Rusya'nın doğal gazı Ukrayna üzerinden Avrupa pazarına giriyordu.

2008'de Ukrayna üzerinden Avrupa'ya sağlanan doğal gaz, Rusya'nın Avrupa'ya toplam ihracatının yüzde 95'ini oluşturdu. Ukrayna'ya bağımlılığını atlamak için Rus hükümeti, Kuzey Akımı 1, Kuzey Akımı 2, Mavi Akım, Güney Akımı boru hatlarının inşasını başlatmıştı.

Ukrayna krizinin ardından Rusya ve Avrupa Birliği ilişkileri kötüleşti. Bu gelişme üzerine Güney Akımı projesi durduruldu. Rusya, TürkAkımı projesini Mavi Akım temelinde inşa etmeye karar verdi. TürkAkımı, Kuzey Akım 1 (aktif) ve Kuzey Akımı 2(halen yapım aşamasında) Ukrayna'ya duyulan bağımlılığı azaltarak stratejik bir koridor olacak.

İkinci olarak, TürkAkımı Rusya-Türkiye stratejik iş birliğini güçlendirmeye elverişlidir. TürkAkımı projesi başladıktan sonra Rusya-Türkiye ilişkileri hızla ısındı. Rusya, Türkiye'ye siyasi destek sağlayarak, Batı yaptırımlarının olumsuz etkilerini azaltmak ve Orta Doğu'daki etkisini güçlendirmek için ilişkileri derinleştirmeye çalıştı.

Üçüncüsü, boru hatları Batı yaptırımlarının etkilerini de kısmen azaltacaktır. Rusya'nın ekonomik büyümesi büyük ölçüde enerji ihracatına bağlıdır. Ukrayna krizinden sonra, Rusya ekonomisi henüz toparlanmadı. TürkAkımı, Rusya'nın Türkiye'ye yaptığı doğal gaz ihracatını artırmakla kalmayacak, aynı zamanda Yunanistan, Macaristan ve Sırbistan gibi güneydoğu Avrupa ülkelerine gaz arzını artırarak enerji ihracat gelirlerini artıracak.

TÜRKİYE'NİN KAYBEDECEK VEYA KAZANACAK BİR ŞEYİ YOK

Türkiye'nin enerji ihtiyacı büyük ölçüde ithalata dayandığı için, TürkAkımı enerji ithalatı için Orta Doğu'ya olan bağımlılığı azaltacak ve uzun vadeli istikrarlı bir doğal gaz kaynağı kaynağına erişmesini sağlayacak.

Boru hattı Türkiye'nin bir enerji merkezi olarak stratejik konumunu güçlendirecektir. Coğrafi konumu bakımıyla ülke Rusya'ya, Orta Doğu'daki ana enerji üreticilerine ve Avrupa'daki enerji ithalatçılarına yakın bir merkez. Türkiye uzun yıllar boyunca enerji ithalatçılarını ve ihracatçılarını birbirine bağlamak umuduyla enerji altyapısı inşa etmeye kararlı. TürkAkımı bir enerji merkezi olarak Türkiye'nin konumunu pekiştirecek ve aynı zamanda ülke enerji ticaret açığını dengelemek için transit ücretler tahsil edebilecek.

Hattın açılışı Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve AB'ye karşı etkisini artıracaktır. ABD ve Türkiye arasında Kürt sorunu, Suriye ve diğer konularla ilgili çelişkiler son yıllarda yoğunlaştı. Rusya ile daha güçlü stratejik iş birliği, Türkiye'nin kendisini ABD'ye hizalamasına olanak tanıyacaktır. Ayrıca, ülkenin AB'ye katılımı durdu. TürkAkımı projesi ile Türkiye, bir enerji transit ülkesi statüsünü iyileştirebilecek ve AB ile olan ilişkisinde daha fazla söz sahibi olabilecek.

ABD NE DÜŞÜNÜYOR?

17 Aralık 2019'da ABD Kongresi, Kuzey Akım 2 ve Türk Akımı doğal gaz boru hattı projelerinin yapımında yer alan şirketlere yaptırım getirecek 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasasını kabul etti.

Bu yaptırımları uygularken ABD'nin aklında iki şey vardı.

Birincisi, Avrupa doğal gaz pazarından daha büyük bir pay almayı umuyor. Kaya gazı devriminden sonra ABD önemli bir doğal gaz ihracatçısı haline geldi. Bununla birlikte, sıvılaştırılmış doğal gaz Rusya'nın boru hattı gazından çok daha pahalıdır. Bu nedenle, Rusya'nın piyasa etkisini bastırmak için AB ile Rusya arasında bir mesafe oluşturmaya çalışıyor.

İkincisi, Ukrayna krizinden sonra Rusya-ABD ilişkileri gerginleşti. ABD, Rusya'ya yaptırımlar uygulayarak Rusya-AB ve Rusya-Türkiye ilişkilerinin gelişimini engellemek istiyor. Öte yandan Kuzey Akım 2 tamamlanmak üzere. Gelecekte, bu projelerin reel etkisine bağlı olarak büyük güçler arasındaki oyun daha da hareketli hale gelebilir.