Planlara çok net rakamsal hedefler konmuyor

Planlara çok net rakamsal hedefler konmuyor

Beklenmedik bir şekilde yıl başında ortaya çıkan ve dünya ekonomisini sarsan koronavirüs pandemisini başarıyla etkisiz hale getiren Çin, 13. Beş Yıllık Kalkınma Planı sona ererken 14. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın hazırlanması çerçevesinde toplantılar düzenliyor.

Dünyanın gözünün Beijing'de düzenlenen toplantılarda olduğu bilinirken Çin'in yeni planında yer alacak hedef ve stratejiler dünya ekonomisi açısında da büyük önem taşıyor.

Akademisyen Atlay Atlı, CRI Türk'te Samet Demir'in hazırladığı "Ekonomi Basını" programında Çin'in 14. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nı ve plan hakkındaki beklentileri değerlendirdi.

Beijing'de düzenlenen Çin Komünist Partisi (ÇKP) 19. Parti Kongresi'nin beşinci toplantısıyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulunan Akademisyen Altay Atlı, toplantının en temel maddesinin Çin'in 14. Beş Yıllık Kalkınma Planı olduğuna dikkati çekti.

HEDEF VE ÖNCELİKLER NE OLACAK?

Atlı, içinde bulunulan yılın 13. planın son yılı olduğunu ve 2021 ile birlikte 14. plana geçilmiş olacağını belirterek, "Buradaki hedef ve öncelikler ne olacak? Bunlar önemli. Çin kendi içinde yapısal bir dönemden geçiyor. Bir de üzerine hem ticaret savaşları hem de Covid-19 pandemisi geldi. Bu yüzden bence 14. Beş Yıllık Plan öncekilerden çok daha fazla önem kazanmış oldu." dedi.

Başkent Beijing'deki toplantılarda alınan kararların detaylarının mart ayına kadar ortaya çıkmayabileceğinin altını çizen Atlı, şu ifadeleri kullandı:

"Toplantıdan sonra hemen plan paylaşılmıyor. Bu planın paylaşımı kademeli olarak gerçekleşiyor. Bu planı inceleyebilmek mart ayını bulacak. Beş yıllık planlar neydi? Ona kısaca değinelim. Çin planlı bir ekonomi ama aynı zamanda piyasa ekonomisine doğru geçiş içerisinde. Çin piyasa ile planlı ekonomiyi bir araya getiren bir ekonomi. Hatta 2013 yılından beri piyasa dinamiklerinin belirleyiciliğini daha fazla arttırma eğilim söz konusu. İlk beş yıllık plan 1953 yılında çıkartılmıştır. Çin her beş yılda bir bu planları çıkartmaya devam etti ve 14.'ye geldik. Yani 2021'den başlayıp 2025'in sonuna kadar geçerli olacak olan yeni bir beş yıllık plan dönemine giriyoruz. Mart ayında bu planın detayları belli olacak. Plan onaylandıktan sonra Çin'in yerel bölgeleri kendi beş yıllık planlarını düzenleyecek. Bu tabii ki merkez tarafından çıkarılan 14. Beş yıllık planın hedefleri doğrultusunda olacak. Bunun dışında bakanlıklar ve diğer kamu kurumları da kendi alanlarıyla ilgili kendi planlarını ortaya koyacaklar."

KORONAVİRÜSÜN ETKİSİYLE BEKLENTİLER TUTMADI

Akademisyen Altay Atlı, Çin'in beş yılda bir gerçekleştirdiği planlarda bazı hedeflerin net bazılarının ise prensip olarak ortaya konulduğunu hatırlatarak, "Planlarda tabii ki belirlenen hedefler de oluyor. Yıllık bazda birçok alanda ulaşılması hedeflenen veriler de gündem geliyor. Geçen plana bakacak olursak ana başlıklar altında 25 tane hedef vardı. Bunların bir kısmı net bir beklenti ortaya koymayan ama bir prensip ortaya koyan hedeflerdi, daha esnekti. Örneğin, Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH) konusunda net bir rakam yoktu. Şehirleşmedeki gelişim veya teknolojinin bazı alanlarındaki gelişimler konusunda sadece bazı ilkeler ortaya konulmuştu. Ancak bazı hedefler ise daha bağlayıcı şekilde verilmişti. Yine böyle olmasını bekliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

"Diğer yandan da son dönemlerde bu planlarla birlikte başka girişimler de söz konusu." diyen Atlı, sözlerine şöyle devam etti:

"Akla Kuşak ve Yol geliyor, 13. planda iyice devreye girmişti. 'Made in China 2025' girişimi var. 10 tane belirlenmiş sektörde Çin'in gelişimini sağlayarak teknoloji içeriğiyle dünya liderliğini amaçlayan bir girişimdi. Bunlar geçen planda öne çıkıyordu. Şimdi burada da olması bekleniyor. Bir 2035 vizyonu planı var. Bu açıklanacak. Bu 'Kuşak ve Yol' ya da 'Made in China' gibi uzun vadeli bir strateji. Dediğim gibi 2035 vizyonunun da ne olduğunu, neyi içerdiğini mart ayına doğru net bir şekilde göreceğiz. Yeni beş yıllık planda büyüme verilerinin kesin rakamlarla verilmesini beklemediğini beklemiyorum."

Altay Atlı, Çin'in gelecek beş yıllık planındaki büyüme hedeflerine de değindi.

Büyüme hedeflerinin eskiden kesin rakam olarak verildiği bilgisini paylaşan Atlı, "Eski planda 6,5 olarak hedef konmuştu. 2010 ile 2020 arasında toplam ekonomik büyüklüğün ikiye katlanması şeklinde bir büyüme hedeflendiği belirtilmişti. Bu da 6,5'e denk geliyordu. Artık yeni planda rakamsal bir büyüme hedefi olamayacak diye düşünüyorum. Geçen planda da bundan vazgeçilmişti ama bunun üstüne bir de koronavirüs geldi. Çünkü koronavirüsün etkisiyle beklentilerin tutmadığını gördük. Dünyanın geri kalanında küçülmeler öngörülürken Çin'in büyümeye devam etmesi ama bunun minimal seviyede sürmesi ön görülüyor. Bu yüzden büyüme hedefi koyulmasını bekleniyorum."

"ÇİFTE DÖNGÜ" STRATEJİSİ

Akademisyen Altay Atlı, Çin'in yeni beş yıllık kalkınma planında dikkat çeken "Çifte Döngü" stratejisinin yer almasını beklediğini aktararak şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanı Xi Jinping tarafından açıklanan 'Çifte Döngü' stratejisi var. Bu Çin'in dışa açılımı devam ederken bunu daha fazla içerideki gelişimde ve tüketimde dengelemek şeklinde bir strateji. Çin'in 10 hatta 15 yıllık yapısal dönüşümünün önemli bir parçasıydı bu ama Covid ile birlikte daha da önem kazandı. 14. Beş Yıllık Plan'ın en önemli konularından bir tanesi bu 'Çifte Döngü'. Bu nasıl sağlanacak? İç tüketim nasıl zenginleştirilecek? Sanayi politikaları nasıl şekillenecek? 'Made in China 2025' süreci devam ediyor fakat bunun üzerine Covid sonrası dönemde neler olacak? Ar-Ge araştırmalarına Çin en fazla yatırım yapan ülke haline geldi bu nasıl devam edecek? Bütün bunları 14. Beş Yıllık Plan'da göreceğiz."

PLANLARA ÇOK NET RAKAMSAL HEDEFLER KONMUYOR

Yeni planda yeşil ve çevreci bir vizyonun da yer almasını beklediğini vurgulayan Atlı, "Birkaç hafta önce Çin'in 2060 yılına kadar yeşil bir ekonomiye geçeceği söylenmişti. Sanıyorum 14. Beş Yıllık Plan'da buna nasıl ulaşılacağı şeklinde bir yol haritası yer alacak. Bu plan önemli, yavaş yavaş mart ayına kadar bunu göreceğiz, anlayacağız. Planlara artık çok net rakamsal hedefler konmuyor ama temel öncelikleri ortaya koyması açısından Çin için son derece önemli belgeler bunlar. Biz de bunları yakından inceliyor olacağız." değerlendirmesiyle sözlerini noktaladı.

Video Link: https://www.youtube.com/embed//zUvLeWTl_2c