İsyanlar hızla yayılıyor

İsyanlar hızla yayılıyor

2019 yılında Şili, Fransa ve İran'da yaşanan protestolar ülke ekonomilerine ve sosyal düzene büyük yıkıntılar verdi. Uluslararası toplumlar artık protestolar ile büyük risklere maruz kalıyor.

Yavaşlayan küresel büyüme ve dünya ticareti üzerindeki belirsizlikler nedeniyle, Latin Amerika, Orta Doğu ve hatta Batı'daki birçok ekonomi makul büyümeyi sürdürmek için mücadele ediyor. Artan yolsuzluk, fiyatlar ve refah boşlukları bu ekonomilerdeki diğer politik ve sosyoekonomik sorunlar sosyal ve politik huzursuzluğu körüklüyor.

Ekim ayı başında Şili'nin başkenti Santiago'da metro biletlerinde 30 pezo artış, Şili'de yapılması planlanan Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) toplantısını iptal etmeye zorlayan büyük olaylara yol açtı.

DÜNYA GENELİNE YAYILIYOR

Dünyada hemen hemen tüm ülkeler toplumsal huzursuzlukla karşı karşıya kaldı. Orta Doğu'da Suudi Arabistan, İran ve Irak gibi petrole oldukça bağımlı olan ülkeler halk protestolarına şahit oluyor. Çünkü petrol ile tek başına ekonomilerini sürdüremiyorlar. İnsanlara istihdam, eğitim ve sağlık hizmeti sağlamak gerekiyor.

Latin Amerika'da, servet açığı daha da genişledi ve hükümetler halkın ihtiyaçlarını karşılanamıyor. Birçok Latin Amerika ülkesinde sosyoekonomik krizlere yol açan, dış müdahale ABD'nin gölgesinde gerçekleşiyor.

TEKNOLOJİ OLAYLARI KÖRÜKLÜYOR

Bilgi çağında, şiddetli sokak protestoları son derece bulaşıcıdır. Bir ülkedeki hükümet karşıtı güçler, başka bir ülkedeki şiddet protestocularından etkilenebilir ve benzer yıkıcı hareketler başlatabilir.

Örneğin, Katalonya'daki protestocular eyleme Hong Kong Özel İdari Bölgesi'ndeki isyancılar tarafından kullanılan taktikleri kullandı. Su ile müdahale aracı ve göz yaşartıcı gazlara karşı kendilerini nasıl koruyacaklarına kadar Hong Konglu isyancıların taktiklerinden kullanıldı. Geçmişte, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) "Occupy Wall Street" eylemleri ve Orta Doğu'daki "Arap Baharı" gibi büyük ölçekli protestolarla karşılaştırıldığında, bugün şiddet protestoları daha bulaşıcı ve organize hale geldi. Bir salgın gibi yayılıyor.

KÜRESEL BOYUTTA ÇALIŞMA BAŞLATILMALI

Dünya çapında radikal protestoların patlak vermesi sosyal medya kullanımı ve anlık mesajlaşma ile ilişkilendirilebilir. Sorunu daha da kötüleştiren hükümetlerin eski sosyal medya yönetimi ve kontrol yöntemleri. Genç protestocular kamu tesislerine zarar vererek ve polis memurlarına saldırarak daha fazla ilgi çekebileceklerine inanıyorlar.

Uluslararası örgütler bu konu hakkında bir araya gelerek, dünya gelenindeki isyan hareketlerine karşı ortak bir çalışma yürütmelidir. Aksi taktirde ortaya çıkacak düzensizlik kamu güvenliğini tehdit edecektir.

Kaynak: China Daily / Fu Xiaoqiang – Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Araştırma Görevlisi