Çin ve Orta Doğu arasında somut iş birliği adımları

Çin ve Orta Doğu arasında somut iş birliği adımları

Medeniyetin önemli doğum yerlerinden biri olan "Üç Kıta Beş Deniz"i içinde barındıran Orta Doğu, süregelen savaşlardan çok acı çekti. Orta Doğu'nun güvenliğini uzun vadeli kargaşaya dönüştüren büyük ülkelerin oyunları, etnik ve dini çatışmalar, aşırıcılık yanlısı güçler gibi faktörler de bu kargaşanın temelinde yatıyor. Orta Doğu'daki güvenlik sorunun çözümünde kritik nokta ise kalkınma. İstikrar ve kalkınma arayışı, söz konusu bölgenin genel eğilimine ve halkın iradesine yansıyor.

Çin, barışçıl gelişmeyi, gelişme aracılığıyla istikrar ve barışı hızlandırmayı, iş birliği ve ortak kazanca dayalı uluslararası ilişkiyi savunuyor. Böylece Çin ve Orta Doğu'nun, kavram ve vizyon hakkında birçok ortak konuda fikir birliğine varması mümkündür. Ortak istişare, ortak inşa ve ortak paylaşım ilkesine bağlı olan "Kuşak Yol İnisiyatifi"nin ilan edilmesiyle birlikte, Çin ile Orta Doğu arasında, bölgesel kalkınma vizyonu ve bu vizyonun uygulanmasında daha fazla fikir birlikleri oluştu. İki tarafın, "Kuşak Yol" inisiyatifi ile Orta Doğu'nun kalkınması arasındaki stratejilerin uyumu hızlandırması, Orta Doğu'nun uzun vadeli kalkınma temelini sağlamlaştıracak ve iki halkı birbirine daha da yakınlaştıracak.

SOMUT İŞ BİRLİĞİ ADIMLARI

Çin ve Orta Doğu, hem kalkınma ile ilgili kavramlarda ortak değerlere sahip, hem de ekonomik yapı ve talep konusunda birçok tamamlayıcılığa sahip. Son yıllarda, Çin ve Orta Doğu, stratejileri uyumlaştırmak ve somut iş birliğini ilerletmek konusunda gözle görülür sonuçlar elde etti.

2014 yılındaki 6. Çin-Arap İş Birliği Forumu Bakanlar Konferansı ve 2016 yılındaki Arap Birliği ziyareti sırasında, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ortak istişare, ortak inşa ve ortak paylaşım ilkesinin içeriğini açıkladı ve "Kuşak Yol" iş birliğini birlikte inşa etmeyi önerdi. 2018'de düzenlenen 8. Çin-Arap İş Birliği Forumu Bakanlar Konferansında "Çin-Arap Ülkeleri 'Kuşak Yol' İş Birliği Hareket Beyannamesi" şekillendi. İki taraf da birbirini "Kuşak Yol"u inşa etmek için doğal partner olarak belirledi. Çin, 18 Arap ülkesi ile "Kuşak Yol" iş birliğine imza attı, 7 Arap ülkesi AIIB'nin (Asya Altyapı Yatırım Bankası) kurucu üyesi oldu. Bu sayede iki taraf arasındaki altyapı, üretim kapasitesi, enerji ve finans alanlarındaki iş birliği istikrarlı bir şekilde ilerlemeye devam ediyor.

Çin ile İran kendi avantajları adına yol, altyapı, enerji gibi alanlarda iş birliklerini güçlendirdi. 2015 yılında, Çin ve Türkiye inisiyatifi uyumlaştırmaya ilişkin bir mutabakat muhtırası imzaladı. İki tarafın üretim kapasitesi ve altyapı iş birliği parlak ve umut vericidir. Ankara-İstanbul yüksek hızlı demiryolunun ikinci etabı, Çin şirketleri tarafından yapılan ilk denizaşırı yüksek hızlı tren hattıdır.

İsrail'in de "Kuşak Yol"a tutumu olumlu oldu, Çinli şirketler İsrail'de birçok altyapı projesine imza attı ve iki ülke "Yenilikçi ve kapsamlı bir ortaklık ilişkisi" kurdu.

1. "Kuşak Yol" Uluslararası İş Birliği Zirvesi'nde, Çin ve Orta Doğu ülkeleri arasında karşılıklı yarar ve ortak kazanç iş birliklerinin derinleşmesinde çok sayıda yeni ilerleme kaydedildi. Foruma Mısır Cumhurbaşkanı Sisi ve Birleşik Arap Emirlikleri Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Başbakanı Muhammed bin Raşid ile birçok ülke lideri katıldı. Forum Yuvarlak Masa Toplantısı ortak tebliğinde, kalkınma politikasının uyumlaştırılmasının güçlendirilmesine dikkat çekildi. Arap Birliği ve Dubai İpek Yolu Stratejisi dahil olmak üzere ilgili girişimlerin ve iş birliği çerçevesinin getirdiği fırsatlar vurgulandı.

Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer büyük finansal kurumlar "Kuşak Yol Yeşil Yatırım İlkesi"ni imzaladı. Çin İpek Yolu Fonu, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Güneş Enerjisi Santrali projesine yatırım yaptı ve Çinli şirketler BAE'de "Kuşak Yol" Dubai Lojistik ve Ticaret Kompleksi projesine yatırım yaptı. Çin, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer 13 ülke ortaklaşa "Deniz Üzerindeki İpek Yolu" limanları iş birliği mekanizmasının temelini inşa etti. Çin, Irak, Kuveyt ve Türkiye de dahil olmak üzere 28 ülke ile "Kuşak Yol" enerji iş birliği ortaklığı kurdu. Çin ve İsrail, bilim ve teknolojisi inovasyonları ile ilgili iş birliği dosyasını imzaladı.

Geleceğe baktığımızda, Çin ve Orta Doğu'nun, kalkınma stratejilerini uyumlaştırması, somut iş birliğini derinleştirmesi, ortak kazanç sağlaması için, büyük potansiyel ve parlak gelecek bulunuyor.

*Gong Ting / Çin Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü'nde Yardımcı Araştırmacı

Kaynak: Aydınlık