Çin ve Filipinler ilişkileri Batının tutumundan etkilenmeyecek

Çin ve Filipinler ilişkileri Batının tutumundan etkilenmeyecek

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'ın çarşamba günü başlayacak Çin Halk Cumhuriyeti ziyareti, şimdiden ön plana çıkmış durumda.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, mart ayında Filipinler'e yaptığı ziyaret ile iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirecek adımlar attı. Güney Çin Denizi'ndeki Filipinler donanmasına veya kamuya ait gemilere yapılan herhangi bir saldırı Karşılıklı Savunma Antlaşmasının 4. Maddesi uyarınca angajman kurallarını devreye koymayı öngörüyor. Haziran ayında Güney Çin Denizi'ndeki Çin ve Filipinli balıkçı gemilerinin kaza ile çarpışması bu bağlamda tansiyonun yükselmesine neden olmuştu.

Bazı Batılı ve Filipinli medya kuruluşları, Duterte'nin Güney Çin Denizi tahkim kararıyla yaptığı ziyarette muhtemelen Çin'e baskı uygulayacağını ve Çin-Filipin bağlarının "balayının" sona erebileceğini yönünde haberler ortaya sürdü.

Ancak, böyle bir spekülasyon, Çin-Filipin ilişkilerini bozma amaçlı söylemlerden başka bir şey değildir. Filipinler Maliye Bakanlığı'na göre, Duterte'nin Çin'e yapılacak olan ziyaretinde beş anlaşmanın imzalanacağı söylendi. Anlaşmalar ticareti, altyapı gelişimini, sınır kontrolünü kapsayacak ve iki taraf arasındaki iş birliğini derinleştirecek.

Duterte'nin 2016'da Filipinler Devlet Başkanı seçilmesinden bu yana Filipinler-Çin arasındaki ilişkilerin geliştiğini belirtmek gerekiyor. Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in Filipinler'e kasım 2018'de yaptığı ziyarette, ikili ilişkileri "kapsamlı stratejik iş birliğine" yükseltmeye karar verdi. Gelecekte daha fazla iş birliği için sağlam bir temeller atıldı.

Daha da önemlisi, Filipinler'in temel kalkınma politikası Çin-Filipinler iş birliğinin önemini de vurgulamaktadır. Son yıllarda, Filipinler'in ekonomik gelişimi yükselişe geçmiştir. Enflasyon ve işsizlikle karşı karşıya kalmasına rağmen, ülke Güneydoğu Asya'daki en hızlı büyüyen ekonomilerden biri. Altyapı gelişimi, ekonomik büyümesini artırmada kritik bir rol oynamıştır. Duterte'un planına göre, Filipin hükümeti, 2022'ye kadar altyapı yatırımını gayri sahi milli hasılanın yüzde 7,4'üne yükseltecek.

Tabii ki, Filipinler'in hâlâ diplomasi alanında bir denge kurmaya çalıştığı inkâr edilemez. Filipinler-ABD güvenlik iş birliği oldukça kurumsallaştırılmıştır ve kısa sürede değişmesi muhtemel değil. Fakat Duterte yönetiminin ABD'nin sözde güvenlik taahhüdünün oldukça farkında olduğunu vurgulamakta fayda var. Özellikle Çin ile ABD arasındaki yoğun rekabet bağlamında Filipinler, ABD ile ilişkilerini daha dikkatli ele alacak ve Washington'un Çin'i kışkırtması için bir araç olmaktan kaçınacaktır.

Çin-Filipinler ilişkilerinin uzun vadeli gelişimini desteklemek için, iki yol izlenebilir. İlk olarak, Davranış Kuralları (COC) müzakerelerini hızlandırmalıyız, böylece Güney Çin Denizi konusunda Çin, Filipinler ve diğer Güneydoğu Asya ülkeleri tarafından sağlanan fikir birliği kurumsallaşabilir. İkincisi, Filipinler'de yardım ve yatırımı teşvik etme sürecinde, projelerin şeffaflığını arttırmalı ve yerel gelişime önem vermeliyiz. Bu arada, Çin yatırımlarına sahip altyapı projeleri, yerel istihdamı teşvik desteklemelidir.

Kaynak: Global Times / Zha Wen