Çin büyük adımlar attı

Çin büyük adımlar attı

Çin ilk olarak 1953 yılında başladığı 5 yıllık kalkınma planlarının 14.'sünü tartışıyor. Önceki gün başlayan ve 29 Ekim'de sona erecek olan Çin Komünist Partisi (ÇKP) 5. Genel Kurul toplantısının ana konusu olan planın hazırlığı, özellikle Amerika Birleşik Devletleri (ABD)ile ilişkilerin gerilim yüklü ve Covid-19 nedeniyle dünya çapında belirsizliğin hakim olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Ülkenin önümüzdeki döneminin yol haritasını ve hedeflerini karara bağlayacak plana dair görüşmeler; dış politika, ekonomi ve sanayi alanlarında önemli tartışmalara sahne oluyor.

Çok sayıda devlet kurumu ve düşünce kuruluşundan uzmanlar, akademi ile taban örgütlerinin kapsamlı değerlendirmelerinin yer aldığı uzun bir sürecin sonunda karara bağlanacak plan için, bir önceki plan döneminde alınan sonuçlar da önemli bir zemin sağlıyor.

Çin Uluslararası Radyosu Türkçe Servisi olarak, 2016-2020 yılları arasında hayata geçen, 5 yıllık planın farklı alanlardaki sonuçlarını ve elde edilen gelişme verilerini derledik.

ÇİN BÜYÜK ADIMLAR ATTI

Çin, 2016'dan 2020'ye kadar olan 13. Beş Yıllık Plan döneminde ekonomiyi, toplumun geçim düzeyini ve diğer alanları iyileştirme konusunda büyük adımlar attı. Çin, küresel ekonomik büyümeye yüzde 30'un üzerinde katkıda bulundu ve Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) neredeyse 100 trilyon yuan yani 14,9 trilyon dolara ulaştı. Ülkede bu dönemde 50 milyondan fazla insan yoksulluktan kurtuldu ve 53,78 milyon yeni iş olanağı yaratıldı. Yüksek hızlı trenler, BeiDou Uydu Navigasyon Sistemi ve iç hat uçuşlarına başlayan yolcu uçağı C919 örneklerinde olduğu gibi, teknoloji alanında önemli başarılar elde edildi.

2016'da 74,3585 trilyon yuan düzeyinde olan GSYİH, söz konusu 5 yılda sürekli yüzde 6 üzerinde büyüme göstererek 99,865 trilyon yuan'a ulaştı. Dünya Bankası verilerine göre Çin'in GSYİH'nin küresel ekonomi içindeki payı 13. Plan döneminde yüzde 14.84'ten, yüzde 16'nın üzerine çıkarak önemli bir artış göstermiş oldu.

Merkezi hükümetin 530.,5 milyar yuan doğrudan destek sağladığı yoksulluğun azaltılması hedefi, 2016-2020 yılları arasında 50 milyonun üzerinde Çi'li yurttaşın yoksulluktan kurtulmasını sağladı.

13. plan doğrultusunda son 5 yılda toplam 53,78 milyon yeni kentsel iş olanağı yaratıldı. Çin genelinde kişi başına düşen harcanabilir gelir bu dönemde 23,821 yuan'dan, 30,733 yuan'a çıktı. Söz konusu gelir artışının yıllık olarak ifadesi, yüzde 6,3 oranından, yüzde 8,9'a ulaşmış bir yükselme olarak görünüyor.

ÇİN'DE 4G KULLANICILARIN SAYISI 1,2 MİLYONU AŞTI

Çin'in büyümesinin en önemli ayakları olan endüstri ve teknoloji alanındaki gelişme de 13. planda dikkatleri çeken bir diğer veri. Ulusal İstatistik Bürosu'nun verilerine göre, endüstriyel katma değer 2016 yılındaki 24,54 trilyon yuan değerinden, 2020 yılında 31,71 trilyon yuan'a tırmanmış. İleri teknoloji bölgelerinin bu alandaki katkısı planın başlangıcındaki 8,78 trilyon yuan'dan, 12,3 trilyon yuan'a ulaştığı önemli bir yükseliş göstermiş.

Kritik teknoloji ürünleri olan BeiDou Uydu Navigasyon Sistemi, iç hat uçuşlarına başlayan yolcu uçağı C919'un üretimi, Çin Ay Keşif Programı Chang'e 4'ün ayın uzak bölgesine iniş yapması, Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirilen Long March 5 roketi, Çin'in Mars keşif aracı Tianwen 1'in yola çıkışı gibi oldukça önemli başarıların bu noktada adının anılması gerekiyor.

Bu başarıların toplumsal alana yansıması olarak değerlendirilebilecek telekomünikasyon alanındaki atılım da dikkate değer. Ülke çapında 80 milyon hane fiber optik ağ kapsamına alınmış ve Çin'de 4G kullanıcıların sayısı 1,2 milyonu aşmış durumda.

Kırsal bölgelerde yaşayan Çinlilerin kişi başına harcanabilir geliri 2019'da 16 bin yuan'ı aşarak 2010'un iki katına çıktı ve art arda 10. yılda kent nüfusuna oranla daha hızlı arttı. 2020'nin ilk üç çeyreğinde kırsal kesimde yaşayanların kişi başına harcanabilir geliri reel olarak yüzde 1,6 artışla 12,297 yuan'a ulaştı.

13. beş yıllık plan çerçevesinde 2016-2020 arası için belirlenen yıllık ortalama 6,5'lik büyüme hedefinin yakalanması, özellikle bu alanlardaki verilerde de izlenen başarıların öncülüğünde gerçekleşmiş görünüyor.