Bir başarı hikâyesi “TikTok”

Bir başarı hikâyesi “TikTok”

TikTok veya Çin'de bilinen adıyla "Douyin (抖音)", kısa video oluşturma ve paylaşmanın yanı sıra canlı yayın imkânı sağlayan bir sosyal medya uygulamasıdır. Eylül 2016'da ByteDance tarafından piyasaya sürülen Asya'da kısa sürede video paylaşım platformları arasında lider konuma yükselen uygulama, kısa sürede en hızlı büyüyen sosyal medya uygulaması haline geldi.

Kullanıcıya müzikal, dans, komedi, oyunculuk, dudak senkronizasyonu ve eğlenceli güncellemeler ile birçok türde 15 saniyelik, kısa videolar üretmesine olanak sağlayan uygulama, 150 ülkede 800 milyondan fazla global kullanıcıya ulaşmayı başardı. Uygulamanın ilk çıkış noktası olan Çin'de bu rakam 400 milyon olarak kayıtlara geçti.

NASIL BAŞLADI?

Uygulama ilk olarak Eylül 2016'da Douyin adıyla Çin'de, ByteDance tarafından piyasaya sürüldü. Eylül 2017'de Endonezya'da yayılmaya başladığında uluslararası pazara uygun olması için uygulamaya TikTok ismi verildi. 23 Ocak 2018'de TikTok uygulaması, Tayland'da en çok indirilen uygulama oldu. Şubat 2018'de TikTok, müzikten para kazanmak için Modern Sky ile bir ortaklık başlattı. 9 Kasım 2017'de TikTok ana şirketi ByteDance, 1 milyar dolar harcayarak Shanghai merkezli Musical.ly'ı satın aldı. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dijital platformunun genç kullanıcı tabanından yararlanmak isteyen TikTok, 2 Ağustos 2018'de daha büyük bir video topluluğu oluşturmak için Musical.ly'de var olan mevcut hesaplar ve verileri, tek bir uygulamada bir araya getirerek bu girişim şirketiyle birleşti.

İnternet ve Teknoloji alanında araştırmalar yapan Webrazzi sitesinde yer alan bilgilere göre, TikTok'un aylık 800 milyon günlük aktif kullanıcı sayısına sahip olan TikTok, We Are Social 2020 raporuna göre aktif kullanıcı sayısında Instagram'dan hemen sonra geliyor. İlk 4'te ise sırasıyla WhatsApp, Facebook, Messenger ve WeChat yer alıyor.

2020'NİN EN ÇOK İNDİRİLEN UYGULAMASI

Öte yandan mobil uygulama analiz şirketi AppAnnie'nin verilerinde, TikTok bu yıl indirme sayısıyla zirveye oturdu. Sensor Tower verilerine göre şimdiye kadar 1,9 milyar indirme alan TikTok toplamda 2 milyar indirmeye ulaştı. 78 milyar dolar değerindeki TikTok'un ana şirketi ByteDance, 2018 Eylül ayında dünyanın en değerli girişimi unvanını Uber'in elinden aldı.

TikTok'un Çin'deki versiyonu Douyin, uygulamanın en geniş kullanıcı tabanına sahip. Çin'deki hesapların yüzde 90'ından fazlası günlük aktif kullanıcı olarak konumlanıyor. TikTok'un Çin dışındaki kullanıcı tabanında ise 41 milyon günlük aktif kullanıcı yer alıyor.

Çin'de WeChat'in aylık aktif kullanıcı sayısı TikTok'un iki katına eşit. İki uygulamayı karşılaştırıldığında TikTok'un hızlı yükselişi, WeChat ile rekabet edebilecek seviyede olduğunu gösteriyor.  WeChat üzerinde kullanıcılar, mesajlaşma ve sosyal ağ özelliklerinin yanı sıra ulaşım, ödeme ve e-devlet işlerini halletme gibi özellikleri de kullanıyor. TikTok'ta ise sadece içerik üretimi ve içerik tüketimi söz konusu. Bu açıdan TikTok'un Çin'deki aylık 500 milyon aktif kullanıcısı, WeChat'in 1 milyar aylık aktif kullanıcısına kıyasla daha büyük bir başarı olarak değerlendirilebilir.

2020 rakamları TikTok'un Türkiye'de 35 milyon TikTok kullanıcısı olduğunu söylüyor. Ağırlıklı olarak gençler arasında popüler olan TikTok'ta kullanıcıların yüzde 27'si 13-17 yaş aralığında.

ABD'deki kullanıcılar, TikTok'un kullanıcı tabanının sadece yüzde 5'ini oluşturuyor. Sensor Tower verilerine göre Şubat 2019'da ABD'de en çok indirilen uygulama seçildi. AppAnnie verilerinde ise uygulama ABD'de yıldan yıla yüzde 375 büyüme gösterdi. Şirketin 2019'un mart ayında yayınladığı belgelere göre, ABD'li bir TikTok kullanıcısı uygulamayı günde 8 defa açıyor ve 46 dakika boyunca uygulamada kalıyor. Bu süre Facebook'ta geçirilen süreden daha fazla.

KOMPLO TEORİLERİ

2019 yılında ise, ABD Kongresi'nin Cumhuriyetçi ve Demokrat üyeleri, TikTok'un "istihbarat birimleri tarafından incelemeye alınması gerektiğini" söyleyecek kadar ileri gitmişlerdi. Cumhuriyetçi senatör Tom Cotton ve Demokrat Senatör Chuck Schumer, Çin'in TikTok gibi uygulamalar yoluyla "yalan haber ve propagandalarla insanların fikirlerini değiştirebileceklerini" iddia etmişlerdi.

ABD Ulusal İstihbarat Dairesi Direktör Vekili Joseph McGuire'a senatörler tarafından yazılan mektupta da, TikTok'u geliştiren firmanın merkezi Çin'de olduğu için, bu durumun Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) istihbarat faaliyetleri dâhilinde kullanılabileceğini iddia etmişti. Gerçekte ise TikTok, ABD'deki kullanıcıların verilerini hiçbir zaman Çin'e götürmedi, ABD merkezli sunucularda yedekledi.

ABD NEDEN RAHATSIZ?

ABD Başkanı Donald Trump, herhangi bir Amerikalı firmaya satılamaması halinde Çin merkezli sosyal medya platformu TikTok'un yasaklanacağını söylemişti. Trump ayrıca, Microsoft gibi dev bir şirketin TikTok'tan elde edeceği kazancın büyük bir kısmını ABD Hazine Bakanlığı'na teslim etmesi gerektiğini açıklamıştı. Süreç içerisinde haksızlığa uğrayan TikTok Trump yönetimine karşı dava açtı. Hindistan'da hükümetin yasakladığı TikTok'a en büyük tepki kullanıcılardan gelmişti. ABD'de bu tepkinin daha fazla olacağı aşikâr. Şimdiden kullanıcılar TikTok'un ABD'de yasaklanmasına karşı çıkacaklarını belirten videolar paylaşıyor.

Dünyada hızla yükselen Çin teknolojisinin ABD'nin tekel dünyasını ortadan kaldırıp alternatif seçenekler yaratığı görülüyor. TikTok'un hızlı yükselişi tamamen kullanıcı isteklerine odaklanması ve sosyal medya kullanıcılarının yaratıcılığını ortaya çıkarma yeteneğidir. Bu iki önemli husus, ABD'nin dijital hegemonyasını sona erdirebilecek bir etki yarattı.

Derleyen: Mehmet Emre Öztürk