ABD finans sistemi dünya ekonomisine zarar veriyor

ABD finans sistemi dünya ekonomisine zarar veriyor

Virüsün bulaşmasını önlemek için Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD), küresel büyümeyi sürdüren kazanç ve harcama döngüsünü kırmış olan tedbirler uygulamıştır. Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) bu yıl yüzde 3 oranında daralacağını tahmin ediyor. Çin'in GSYİH'si bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,8 küçüldü.

Ancak, iki ülkenin izlediği halk sağlığı önlemlerinin türü ve sonuçları, keskin bir şekilde farklıdır. Çin'in sıkı karantina önlemleri yeni durumlarda çarpıcı bir düşüşe yol açarken, ABD'nin gecikmeli ve koordinasyonsuz önlemleri enfeksiyonlar ile ölüm oranının artmasına neden oldu.

Bu ayrışma genellikle siyasi farklılıklara atfedilir. Çin'in merkezi planlaması daha kararlı bir eyleme izin verdi. ABD'de onlarca yıl süren neoliberal politikalar borç finansmanı ve tüketime bağımlılığa yol açtı. Amerikalılar çok az tasarruf ettiler ama çok borç aldılar. ABD hükümeti de doların önde gelen küresel rezerv para birimi olarak sağladığı "fahiş imtiyaz" sayesinde bu politikayı terk etmedi. Sonuç olarak, mali ve cari açıklar arttı.

ABD FİNANS SİSTEMİ SERMAYA ÇIKARLARINA HİZMET EDİYOR

Bununla birlikte, ABD Merkez Bankası genişlemeci politikalar izlese bile, büyük ölçüde Çin ve diğer gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomiye entegrasyonunun yarattığı olumlu arz şokları nedeniyle enflasyon düşük kaldı. Amerikan Merkez Bankası, pandemi sırasında bu rotayı tekrar izliyor, faiz oranlarını düşürüyor ve geçtiğimiz haftalarda sistemik likidite sıkıntısını önlemek için bilançosunu 2,4 trilyon doların üstüne taşıdı.

ABD finans sistemi reel ekonomiden giderek koparken aşırı kaldıraç sistemi geliştirdi. Wall Street şirketleri Main Street'e hizmet etmek yerine kendi aralarında ticaret yapmayı ve bankalardan ziyade sermaye piyasalarına güvenmeyi tercih etti.

ABD DAHA AZ VERİMLİ ÖDEME YÖNTEMLERİ KULLANIYOR

Ayrıca, elektronik ödemelerdeki gelişmelere rağmen, ABD nakit, çek ve kredi kartları ödeme alanında faaliyet göstermeye devam ediyor. ABD Hazinesi doğrudan mevduat ve posta çekleri yoluyla pandemik teşvik ödemeleri yapıyor.

Çin'de ise ödemeler WeChat Pay ve AliPay gibi platformlar üzerine kaymıştır. Ayrıca WeChat salgın esnasında hükümetin kritik mesajlarını halka iletilmesini sağladı. Dijital dönüşüm kritik tıbbi ekipmanların teslimatı gibi karmaşık projelerin koordinasyonunu kolaylaştırdı. Wechat'in üreticisi Tencent'e ait toplantı uygulaması, okulların çevrimiçi sınıflar aracılığıyla derslerine devam etmesine kolaylık sağladı.

Çin'in kalkınma modeli gelişmeye devam ettikçe, sadece tüketmekten ziyade ekonomik, sosyal ve doğal sermayede öncülüğü üstelenebilir. Ancak, bunun gerçekleşmesi için, siyasi liderler rasyonel, bilgili ve kapsayıcı değişimlerin önünü daha da açmalıdır. ABD'nin koronavirüs pandemisine verdiği yanıta bakılırsa, bu söylenenlerin ülkede olması beklenemez. Bunu ancak Çin gibi ileri görüşlü sistemler uygulayabilecektir.

Kaynak: China Daily