ABD çözümsüzlükte neden ısrar ediyor?

ABD çözümsüzlükte neden ısrar ediyor?

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) 2006 yılında ilk kez nükleer bir silahı test etti. Bu denemenin altındaki ana nedenlerden birisi şüphesiz Amerika Birleşik Devletleri'nden (ABD) gelen tehditlerdi. O günden bu yana yaptırımlar Pyongyang yönetimini nükleer denemeye yapmaya iterken ABD ve müttefikleri de giderek gerildi ve Kore Yarımadası'nın nükleer silahlardan arındırılmasını uluslararası toplumun önüne ödev olarak getirdi.

Nükleer silahlardan arınma Rusya, Çin ve ABD'nin çıkarlarının örtüştüğü az sayıda başlıktan biri. Bunar karşın asıl sorun nükleer silahlardan arınmanın nasıl başarılacağı yani hangi yolun tercih edileceği. Rusya ve Çin siyasi ve diplomatik kanalların kullanılmasını talep ederken, ABD ise Kore Yarımadası'nda Pyongyang yönetimini yıkmak için güç kullanmaya hazır. Oysa ABD Başkanı Donald Trump ve KDHC lideri Kim Jong Un 2018 yılında Singapur'da buluştuğu zaman nükleer silahların denenmesi askıya alınmıştı ve rampalardan biri de uluslararası kamuoyunun gözleri önünde imha edilmişti.

ÇÖZÜMSÜZLÜK KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR

Peki, Amerika geçen süre içerisinde muhatabının taleplerini ne derece karşıladı? Bunun cevabı olumsuz çünkü Amerika, Kore Cumhuriyeti (Güney Kore) ile askeri tatbikatlarına devam etti. Kasım 2018'de tatbikatların devam etmesi üzerine KDHC 13 Aralık'ta bir deneme daha yaptı. Bu test Trump'ı hayal kırıklığına uğrattı.

Kimi uzmanlara göre; KDHC yönetimi müzakereler konusunda isteksiz olan Washington'ı masaya çekmeye çalışırken Pyongyang üzerindeki baskılar da her geçen gün artıyor. Tüm bu adımlara karşı KDHC'de insani durum ise giderek kötüleşmekte.

ÇİN VE RUSYA'NIN ÖNERİSİ NEDEN REDDEDİLDİ?

Bu şartlar altında Rusya ve Çin Birleşmiş Milletler'e 16 Aralık tarihinde yaptırımların hafifletilmesini ön gören bir inisiyatif sundu. Bu önerge bir yandan ABD ve KDHC arasındaki müzakerelerde yeni bir sayfa açılmasını ve 6 ülkenin dâhil olduğu görüşmelerin devam etmesini talep ederken, tren yolu inşası üzerindeki yaptırımların iptal edilmesi çağrısında bulunuyordu. Ne yazık ki Reuters'ın ABD teklifi soğuk karşılayarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) bu "erken" teklife destek vermemesi gerektiğini vurguladı.

Çin ve Rusya'nın BM'ye sunduğu teklifin arkasında ne vardı? Elbette ki ilk neden insani endişelerdi. Kimse Amerikalılar görüşmeye devam etmek istemiyor diye KDHC halkının acı çekmesini istemiyor. 6 ülkeli platformun yeniden görüşmelere başlaması şart ve Rusya ile Çin bu yolu açacak adımlar atabilirler. Bununla birlikte Rusya ve Çin'in BM'ye taşıdığı önerinin dikkatleri yeniden Kore Yarımadası'ndaki krize çevirdiği eklenmelidir. Bu sayede KDHC'ye de rejim değişikliği olmayacağının garantisi verilirse bu zaman kadar sekteye uğrayan süreç bir şekilde kaldığı yerden devam edebilir.

TRUMP'I ÜZECEK YENİ YIL HEDİYESİ

Sorulması gereken diğer soru ise şudur: ABD, Rusya ve Çin'in BM'ye sunduğu teklife karşı çıkmasının sonucu ne olacaktır? Bunlardan ilki elbette KDHC'de insani durum daha kötüye gidecektir. İkincisi Kore Yarımadası'nda taraflara güven verici önlemler hayata geçmeyecektir. Üçüncüsü KDHC'li diplomatlar "Yeni yıl hediyesi" isimli güvenlik stratejisini Washington'a yanıt olarak uygulamaya koyacakları iddia ediliyor. Bunlar, Kore Yarımadası'ndaki çözümsüzlüğü arıtacaktır.

Bu şartlar altında Rusya ve Çin sorunun çözümü için Güney Kore'ye yönelip bölgede gerilimi arıtacak askeri tatbikatları askıya almasını talep edebilir. ABD'nin KHDC'ye diplomatik anlamda tanıması da Pyongyang'ı Washington'ın rejim değişikliği istemediği noktasında güvenini artıracaktır. Rusya ve Çin'in attığı adımı özel kılan şeylerden birisi de bu iki ülkenin dış politikada hedeflerini gerçekleştirmek için birlikte çalışma iradesi göstermesidir. Tüm bunlar olurken Trump-Kim zirvelerinin ardından sessizliğe gömülen Amerika ise zaman kaybetmeye devam ediyor.

Kaynak: Global Times