ABD baskısı ile köşeye sıkıştırılan Kanada

ABD baskısı ile köşeye sıkıştırılan Kanada

Bir grup önde gelen eski Kanadalı parlamenter ve diplomat, kısa süre önce Başbakan Justin Trudeau'ya, Huawei Mali İşler Müdürü Meng Wanzhou aleyhindeki iade davasını sona erdirmeye çağrısı içeren açık bir mektup yazdı.

Haklıydılar çünkü bunu yapmak ülkenin ulusal çıkarına olacak. Çin-Kanada ilişkisinin düzelmesi, Kanada'nın ticaret ilişkisini çeşitlendirmesine ve egemenliğini yeniden kazanmasına olanak tanıyacaktır. Bu da her ikisi de ülkenin uzun vadeli ekonomik istikrarını artırabilir ve sürdürebilir hale getirecektir.

Çin-Kanada ilişkisinin Kanada ekonomisi ile olan önemi tartışılmaz bir gerçek. Kanada'yı ve G7 ortaklarını o yılki mali krizle gömen ve krize sürükleyen süreçte Çin, Kanada'dan devasa doğal kaynak alımları gerçekleştirdi.

Çin, Kanada kaynaklarının büyük bir alıcısı olmaya devam etti. Emtia, tarım ürünleri ve balıkçılık, Asya ülkesinin Kanada'nın ikinci büyük ticaret ortağı olmasına neden oldu.

Çin pazarını tanıyan eski Başbakan Stephen Harper'ın ülke hakkındaki fikrini değiştirdi. 2006 yılında göreve ilk kez seçildiğinde, daha önceki liberal hükümetler tarafından inşa edilen ekonomik ilişkileri raydan çıkarmak üzereydi ve "Yüce dolar için Kanada değerlerini satmamaya" söz verdi. Ancak 2008- 2009'da Kanada'nın durgunluğa düşmesine yardımcı olan tek ülke Çin olduğunda fikrini değiştirdi. Çin Ulusal Açık Deniz Petrol Şirketi'nin 2014 yılında Alberta'nın Nexen Şirketi'ni 15 milyar dolara devralınması da dâhil olmak üzere büyük ticaret ve yatırım anlaşmalarının imzalanması ile süreç yeniden canlandı.

KANADA EKONOMİK VERİLERİ İYİ İZLEMELİ

Çin'in ekonomik toparlanma paketleri, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF), 2020'de yüzde 1 oranında ve 2021'de yüzde 8'in üzerinde büyüyen, dünyanın ekonomik düşüş trendini destekleyen tek büyük ekonomi olduğunu öngörmesini sağladı. Buna karşılık, küresel ekonomi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İngiltere, Japonya ve Avrupa Birliği (AB) ekonomilerinin sırasıyla yüzde 4,9, yüzde 8, yüzde 8,3, yüzde 5,5 ve yüzde 10,2 oranında daralması bekleniyor.

1930'ların Büyük Buhranından bu yana görülmeyen bir rahatsızlık içinde Kanada'nın büyük ticaret ortaklarıyla aşağı yönlü ekonomik gidişatını tersine çevirmesine yardımcı olabilecek tek büyük ekonomi Çin olabilir.

Dahası, Kanada'nın en büyük ticaret ortağı ABD korumacı tutumunu sertleştirdi. Başkan Donald Trump, Amerikan endüstrisini korumanın bir yolu olarak Kanada alüminyumuna yüzde 10'luk bir tarifeyi eski haline getirdi.

Ayrıca, ABD her zaman güvenilir bir ticaret ortağı değildi. Kanada'nın güney komşusu ile serbest ticaret anlaşması olmasına rağmen, ABD'nin Kanada'dan kereste, alüminyum, çelik ve diğer birçok ürüne gümrük vergisi koyması işleri değiştirdi.

Trump "Önce Amerika" politikasını tanıtan ilk ya da son kişi değildi, sadece bunu açıkça ortaya koydu. ABD, 1982'de Kanada kereste üzerine büyük tarifeler attı çünkü Amerika'nın verimsiz endüstrisi kuzey komşusunun onu "öldürdüğünden" şikâyet etti. Dolayısıyla haleflerinin benzer şekilde davranmamasını beklemek naif olurdu.

MENG'İN TUTUKLANMASI ADİL DEĞİL

Ayrıca, bazı hukuk uzmanları, Meng'in tutuklanmasının "anormal" olduğunu ya da başka bir ülkenin yaptırım kanunlarını ihlal ettiği için yabancı uyruklu bir kişiyi tutuklamasının uluslararası desteği olmayan tek taraflı bir karar olarak yorumladı. Dahası, yaptırım ihlalcileri ZTE davasında olduğu gibi genellikle para cezasına çarptırıldı.

Üstelik Meng'e karşı kanıtlar yalnızca bir HSBC yöneticisine yaptığı PowerPoint sunumuna dayanıyor.

Ulusal çıkarlar ve adalet talebi Meng serbest bırakılmalıdır. Ancak ne yazık ki, ABD misillemesi ve iç politika nedeniyle bu gerçekleşmeyebilir. Trump, Kanada'yı tarifeler veya diğer ekonomik olarak zararlı önlemler ile cezalandırmak istemesi yönetimin sırtını Çin'e dönmesine neden oluyor.

Kaynak: CGTN