China Daily / Yang Yaoyuan

Vietnamlı liderler, 1 Şubat’ta tamamlanan Vietnam Komünist Partisi (CVP) 13. Ulusal Kongresi’nde, ülkenin 2030 yılına kadar üst orta gelire ve 2045 yılına kadar da gelişmiş, üst gelire sahip bir ekonomi olması dâhil olmak üzere Vietnam’ın gelecekteki kalkınma hedeflerini belirlediler.

Vietnam, artan küresel sorunlar arasında iddialı kalkınma hedefleri belirlediği için ortak zemin bulabilir ve bu hedeflere ulaşmak amacıyla Çin ile ilişkilerini derinleştirmelidir. Vietnamcada “doi moi” olarak bilinen ekonomik reform sayesinde ve yatırım ortamı, altyapı yatırımı ile sanayi üretimindeki iyileşme sonucunda Vietnam, son 35 yılda etkili ekonomik büyüme sağladı. Vietnam’ın ekonomik performansı, ihracat odaklı kalkınma modeli, topraklarını ve işgücü kaynaklarını iyi kullanması, yabancı sermayeyi çekmesi ve küresel endüstriyel zincire katkısı yüzünden güçlü oldu.

Ülkeyi 2030 yılına kadar üst orta gelire sahip bir ekonomi yapma hedefi belirlemek Vietnam ekonomisi için yeni bir başlangıcı işaret ediyor. 2030 yılı ayrıca CVP’nin kuruluşunun 100. yıl dönümünü olacağı için 2030 yılı hedefini idrak etmek, Vietnam için 2045 yılı hedefine ulaşmanın yanı sıra hayati ve siyasi olarak önemlidir.

Ancak Vietnam’ın, dünya düzeni özellikle salgının sebep olduğu küresel ekonomik durgunluk nedeniyle hızlı değişimler geçirdiği için kalkınmasını ilerletmek amacıyla yeni yollar bulması gerekmektedir. Dijital ekonominin gelişmesi, gelişmekte olan ülkeler için işgücünün ve ham maddelerin karşılaştırılmalı avantajlarını azalttı. Vietnam için ihracat odaklı ve emek yoğun kalkınmanın faydaları zirveye ulaşmış görünüyor ve ülkenin iç ile dış ekonomik durumları daha da belirsiz hale geldi. Hem Çin hem de Vietnam sosyalist ülkeler ve ortak geleceğe sahip bir toplumun parçası durumundalar. Çin’in 1978 yılında başlattığı reform ve açılım önlemleri Vietnam’ın da benzeri önlemler almasına ilham verdi ve iki ülkenin reformları ile kalkınması, sosyalist ülkelerin modernleşmesi için taze fikirler sağladı.

VİETNAM ASYA-PASİFİK BÖLGESİNDE YATIRIM VE ÜRETİM MERKEZİ HALİNE GELDİ

Şimdi iki komşu ülkenin, Covid-19 salgınının yıkıcı etkileri nedeniyle küresel değer zincirinin dönüşümünün yarattığı fırsatları ele geçirmesinin zamanı. Bundan dolayı, iki ülke, Çin ile Vietnam arasında ticareti ve sınır ötesi endüstriyel değişimleri kurumsallaştıracak ikili serbest ticaret anlaşması görüşmelerini başlatmalıdır.

Çok taraflı serbest ticaret anlaşmaları imzalamasından ötürü Vietnam, geniş, yüksek kalite serbest ticaret ağı oluşturdu ve Vietnam yapımı ürünler, dünyanın en büyük üreticisi Çin’de yapılanları da kapsayacak şekilde bölgede rekabet üstünlüğüne sahip oluyor.

Çoklu serbest ticaret anlaşmaları imzalaması, Çin-Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ticaret uyuşmazlığı ile Covid-19 salgını sayesinde Vietnam, Asya-Pasifik bölgesinde küresel ticaret, yatırım ve önemli üretim merkezi haline geldi ve bu Vietnam’ın, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’nin (ASEAN) diğer üyeleri ya da Çin’e gidebilecek olan dâhil, daha fazla yabancı doğrudan yatırımı çekmesine yardımcı olacak.

Yine de uzun vadeli çıkarlar söz konusu olduğunda, Çin-Vietnam iş birliği büyük potansiyele sahip bulunuyor. Çin, güneybatı bölgesini yatırıma açan Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni destekleyerek, Yeni Uluslararası Kara-Deniz Ticaret Koridoru ve Avrupa ile Çin Demir Yolu Ekspresi’ni başlatarak ve Avrupa Birliği (AB) ile Kapsamlı Yatırım Anlaşması (CAI) görüşmelerini tamamlayarak, önemli kalkınma başarıları elde etti. Bu girişimler, Doğu Asya endüstriyel ve tedarik zincirinin diğer bölgelerle daha fazla bütünleşmesine yardım edecek.

ÇİN VE VİETNAM ÜÇ ALANDA E-TİCARET İŞ BİRLİĞİNİ DERİNLEŞTİRMELİ

Hanoi yönetiminin, AB-Vietnam Serbest Ticaret Anlaşması ile Trans-Pasifik Ortaklığı Kapsamlı ve Aşamalı Geçiş Anlaşması’na (CPTPP) imza atması serbest ticaret kurallarını tercih ettiğini gösteriyor. Çin, gelecekte ikili anlaşmalar yapmak için buna özellikle dikkat etmelidir. Aslında, Çin ve Vietnam hükümetleri, e-ticaret çalışma grupları oluşturmayı, İpek Yolu e-ticaret kamu-özel diyaloğunu başlatmayı, gümrük müsaadesi ile sınır ötesi ödemeleri kolaylaştırmayı ve daha etkili yapmayı da kapsayan sınır ötesi e-ticarete olanak sağlamak için gerekli önlemleri zaten aldı. Bunun yanı sıra Çinli e-ticaret devleri JD ve Alibaba, Vietnamlı e-ticaret liderleri Tiki ve eMonkey ile iş birliği yaptı.

Ayrıca geç gelişmesine rağmen, iki tarafın e-mail satın alma ve denizaşırı depolama gibi farklı ticaret kanallarının uygulanmasıyla sınır ötesi e-ticaret hızlıca gelişti. İki ülkenin şimdi üç alanda e-ticaret iş birliğini derinleştirmenin yollarını bulması gerekiyor.

İlk olarak, iki ülke, akıllı kentler, teknolojik yenilenme, iş birliği ve bilgi paylaşımı platformları konusunda ortaklık oluşturmayı da kapsayan Çin-ASEAN Stratejik Ortaklık Vizyonu 2030 ile Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği gibi ikili ve çok taraflı mekanizmalar çatısı altında düzenleyici işlem yapmaları düzeltmelidir.

İkincisi, iki taraf e-ticaret iş birliğini desteklemeli, genel iş birliğini geliştirmenin yeni yollarını önermek için uzmanları davet etmeli ve düşünce kuruluşları oluşturmalıdır. Ve üçüncüsü, Çin, iş birliğini güçlendirme yollarını önermeden önce Vietnam’ın e-ticaret piyasası eğilimleri ve özelliklerini yakından çalışmalıdır.

Tedarik zincirini sağlamak her zaman zor bir görev oldu, salgın bu görevi daha da zor hale getirdi. Bu yüzden Çin ve Vietnam, sınır ötesi tedarik zincirlerini daha iyi korumak amacıyla batıdaki Çin kentlerini küresel ulaştırma ağına bağlamanın parçası olan yeni batı kara-deniz koridorunda iş birliğini de güçlendirmelidir.