Çin ile ilgili haberlerdeki algı oluşturma çabalarına, yalanlara değinirken Karar gazetesinden sıklıkla söz ediyorum, çünkü haklarını teslim edeyim en çok “malzemeyi” onlar veriyor. Ancak 3 Haziran günü gazetenin arka sayfasında yer alan haber, Çin karşıtlığını saplantı haline getirenlerin akıl sağlıklarının ne duruma geldiğini de gösteriyordu, zira Çin hakkında haber yazarken veya çevirirken kendilerini kaybediyorlar.

FİLLERİN EN UZUN GÖÇÜ

Önce olayı özetleyelim. Çin’in güneybatısındaki Yunnan eyaletinde bulunan bir doğal hayatı koruma parkından kaçan 15 fil ülkenin ilgi odağı oldu. Yabani Asya fillerinin, firar ettikten sonra 500 kilometre yol gittikleri, rotaları üzerindeki mısır tarlalarındaki ekinlerin tamamını yedikleri, bir su tankındaki bütün suyu içtikleri ve 56 hektarlık tarım alanına zarar verdikleri bildirildi. Aralarında 3 yavru da bulunan fillerin neden koruma alanlarından kaçtıkları bilinmezken, resmi Xinhua haber ajansı, yaşadıkları ormanlık alanda yiyebilecekleri bitkilerin azalması sonucu göç etme içgüdüsü ile kuzeye yöneldiklerini duyurdu.

Bu konu yaklaşık 40 gün sonra Türk basınında yer buldu. Filler, Yunnan eyaletinin merkezi olan 7 milyon nüfuslu Kunming şehrinin 20 kilometre yakınına kadar gelmişler. Firari fil kafilesi nedeniyle henüz hiç can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı, yerel halkın ve yetkililerin yemeklerle ve yolları bloke ederek filleri şehirden uzaklaştırmaya çalıştığı belirtildi. Bu arada, Xinhua, 1980’lerde 193 olan Yunnan’daki fil sayısının günümüzde 300’lere çıktığını da bildirdi.

YALANCILIK DA VAR, CAHİLLİK DE

Gelelim Karar gazetesinin bu konuyla ilgili haberine. Başlığın vurucu olması için yapılan abartmayı hoş görelim. Haberin editörü düşünmüş taşınmış, durumu vahim hale getirmek için “Çin fil istilası altında kaldı” ifadesini uygun görmüş. Buna gülüp geçilebilir. Ancak haberin içindeki bir cümleyi okuyunca gözlerime inanamadım. Tekrar tekrar okudum.  “Köylülerle ekinleri yiyen filler arasında çatışmalar çıktığı ve milyonlarca dolar zarar olduğu açıklandı.” Bu ne hayal gücü, bu ne cahillik, bu yalanda nasıl bir sınır tanımama!

Gazete haberini Reuters ajansına dayandırmış. Reuters’ın konuyla ilgili haberlerinde böyle bir ifade, hatta ima bile yok. Karar editörü aklınca yalanına Reuters’ı ortak edecek. Çatışma da değil, çatışmalar çıkmış. Fillerin “tepiştiği” çok kullanılan bir ifade de “çatıştıklarını” ancak bilim kurgucular söyler herhalde.

Çin Merkezi Televizyonu CCTV, fillerin verdiği zararın değerinin yaklaşık 1,1 milyon dolar olduğunu açıklamış; “milyonlarca dolar zarar” dedikleri de bu! Konu Çin olunca Karar gibi medya kuruluşları için abartmada da yalanda da sınır olmuyor.

Kamil Erdoğdu